Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 160923
تاریخ انتشار : 20 اردیبهشت 1391 0:0
تعداد مشاهدات : 115

دستگاه كمك حركتي بيماران ضايعات نخاعي در كشور ساخته شد

علمي و فناوري - پژوهشي: محققان دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي موفق به طراحي و ساخت دستگاه كمك كننده ايجاد حركت در اندام هاي فلج شده افراد مبتلا به ضايعات نخاعي بر اساس اعمال تحريكات الكتريكي عملكردي(Functional Electrical Stimulation-assisted rowing machine ) شدند. دكتر امير مسعود عرب، عضو هيات علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي و مجري طرح در گفت وگو با خبرنگار پژوهشي ايسنا با بيان اينكه ضايعه نخاعي همواره به عنوان يك ضايعه بدون درمان مطرح بوده كه توانبخشي جايگاه مهم و تاثيرگذاري در بازگشت حداكثري فعاليت هاي افراد مبتلا به اين ضايعه دارد،گفت: با وجود روش هاي متعدد پيشنهادي، امروزه تلاش بر اين است تا با توجه به وجود فلج عضلاني متعاقب اين ضايعه با استفاده از روش هاي مختلف و تجهيزات كمكي سمت و سوي برنامه هاي توانبخشي به سمت اجرا و بازگرداندن فعاليت هاي فانكشنال باشد. وي افزود: عدم تحرك كافي در بيماران مبتلا به ضايعات نخاعي همواره به عنوان يكي از مهمترين و اصلي ترين عوامل تهديد كننده كه شانس ابتلا به اختلالات مختلف را افزايش مي دهد در نظر گرفته مي شود. بي حركتي بيش از حد و سطح فعاليت بدني بسيار پايين در بيماران مبتلا به ضايعات نخاعي به دليل وابستگي فرد به صندلي چرخدار همواره به عنوان يكي از مهمترين و اصلي ترين عواملي كه به طور مستقيم اين افراد را تحت تاثير قرار مي دهد، در كنار ناتوانايي هاي فيزيكي اين افراد مشكلات آنها را دو چندان مي كند. عرب ادامه داد: با توجه به اختلالات فيزيکي و حرکتي واضح در بيماران مبتلا به ضايعات نخاعي بيشتر مطالعات انجام شده در اين حيطه بر روي تحريكات الكتريكي عملكردي و تاثير استفاده از آن بر روي عملکرد و کارايي عضلات معطوف بوده است. ساده ترين نوع استفاده از FES که به طور رايج در بسياري از مراکز توانبخشي صورت مي گيرد صرفا تحريك عضلات آسيب ديده است. با اين وجود در اين روش تحريكات الكتريكي صرفا در يك وضعيت ثابت و استاتيك بر روي عضله اعمال مي شود. كارايي اينگونه استفاده از FES چندان بالا نيست و صرفا مي تواند باعث جلوگيري از آتروفي عضلاني شود. آنچه امروزه در طرح برنامه هاي توانبخي و تمرينات درماني اهميت دارد و بيشتر مورد تاكيد قرار مي گيرد، استفاده از برنامه هاي درماني فانكشنال براي بيماران مختلف اعم از افراد مبتلا به اختلالات اسكلتي عضلاني و يا اختلالات نروماسكولار است و تمام تلاش محققان و گروه هاي تحقيقاتي مختلف كارآمد و فانكشنال كردن برنامه هاي توانبخشي است تا علاوه بر افزايش توانايي هاي ناحيه آسيب ديده تمام سيستم هاي بدن را نيز تا حد امكان در برگيرد. عضو هيات علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي تصريح كرد: با توجه به كاربرد تحريكات الكتريكي جهت فعال كردن عضلات فلج شده و در نظر گرفتن فانكشنال بودن، يکي از روش هايي كه اخيرا در برنامه هاي توانبخشي و ساخت تجهيزات مورد نياز اهميت يافته، «Functional Electrical Stimulation assisted rowing machine» است. در اين حالت، با طراحي سيستم Computer-assisted FES حركت پاروزدن (rowing ) براي فرد شبيه سازي و ايجاد مي شود. در اين حالت، فعاليت پاروزدن (rowing) با طراحي سيستم Computer-assisted FES براي فرد شبيه سازي و ايجاد مي شود. وي افزود: مزيت فعاليت rowing نسبت به موارد ديگر اين است كه در اين حركت علاوه بر اندام تحتاني، اندام فوقاني افراد نيز كاملا درگير مي شود كه اين قضيه هم باعث فعاليت بهتر اندام هاي تحتاني شده و هم مي تواند باعث بهبود بيش از پيش سيستم قلبي ريوي افراد شود. ابتدا سيستم مورد نظر توسط يک گروه از مهندسان مکانيک و الکترونيک و رايانه طراحي و ساخته شده و بر روي چند بيمار تست شد. طراحي اين سيستم بدين گونه است كه اين دستگاه داراي يك چرخ لنگر است كه مجهز به ترمزهاي مغناطيسي با 9 سطح مقاومت قابل تنظيم است. يك صندلي داراي پشتي بر روي آن تعبيه شده است تا فرد به ويژه فرد مبتلا به ضايعه نخاعي به راحتي بتواند بر روي آن بنشيند. چهاركمربند در نظر گرفته شده تا از افتادن فرد جلوگيري كند و مكانيسمي طراحي مي شود تا پاهاي فرد به صورت تثبيت شده به دستگاه متصل شده زين به راحتي بتواند جدا شود. عرب تصريح كرد: دو كمربند يا استرپ براي نگه داشتن اندام هاي تحتاني در صفحه ساجيتال منظور شده است که از افتادن پاهاي فرد به طرفين جلوگيري مي كند و پاها را در حالت وضعيت عمود نگه مي دارد و دو کمربند يا استرپ نيز از روي شانه ها رد شده و تنه فرد را فيکس و ثابت مي کند. در اين روش زانوها با استفاده از مكانيسمي طراحي شده در حين حركت مي تواند در يك صفحه حركت كرده و همزمان با حركات كل سيستم هماهنگ مي شود. يك استرپ مخصوص دور چرخ لنگر قرار مي گيرد و به دستگيره اي كه توسط فرد گرفته مي شود وصل مي شود. بر روي دستگيره يك سوئيچ الكترونيكي قرار داده شده به طوري كه فرد به صورت دستي مي تواند زمان اعمال تحريك الكتريكي را كنترل و تنظيم كند. همچنين براي افراد مبتدي سيستمي طراحي شده كه سيگنال هاي الكتريكي با توجه به موقعيت چرخشي مفصل زانو به صورت خودكار به الكترودهاي جسبيده شده روي عضلات فرستاده شده و تحريك الكتريكي لازم بر روي عضلات اعمال شود. عضو هيات علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي با بيان اينكه با استفاده از اين روش، فرد با كمك اندام فوقاني و كشيدن دستگيره و حركت همزمان اندام هاي تحتاني كه با اعمال تحريكات الكتريكي صورت مي گيرد عمل پاروزدن (rowing) را انجام مي دهد، خاطرنشان كرد: در سكانس حركتي وضعيت شروع تمرين، وضعيت خم بودن اندام تحتاني (Flexed position) است كه با فشردن سوئيچ روي دستگيره حفظ مي شود. سپس فرد با كمك اندام فوقاني دستگيره را كشيده و همزمان اندام هاي تحتاني به اكستانسيون برود. سوئيچ روي دستگيره تا انتهاي فاز اكستانسيون حفظ مي شود تا پا با كمك تحريكات الكتريكي در اكستانسيون باقي بماند. زماني كه دستگيره تا انتها توسط اندام فوقاني كشيده شد در انتهاي حركت سوئيچ دستگيره رها مي شود و همزمان فرد اندام فوقاني را به جلو حركت مي دهد و يا به عبارت ديگر اندام فوقاني را به جلو هل مي دهد. با اين كار فرد توسط نيروي مكانيكي اعمال شده توسط دستگاه به وضعيت اوليه تست برگردانده مي شود. وي به ايسنا گفت: اين دستگاه بر خلاف موارد قبلي قابليت آن را دارد که براي جلوگيري از خستگي بيمار در فواصل زماني در دو انتهاي حرکت ريل به فرد استراحت دهد که زمان اين استراحت نيز قابل تنظيم است. در موارد مشابه قبلي که در خارج از کشور ساخته شده انجام حرکت فلکسيون و اکستانسيون زانو يا به عبارت ديگر حرکت رفت و برگشت صندلي به دو انتهاي ريل به طور مداوم، متناوب و پي در پي و بدون هيچگونه مکث و استراحتي تنظيم شده بود که اين مساله مي توانست باعث خستگي فرد شود اما در ساخت اين سيستم اين مساله نيز لحاظ شده است.