Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 164359
تاریخ انتشار : 19 مهر 1391 0:0
تعداد مشاهدات : 145

وزن‌كشي اتم‌ها با فناوري ايراني

دستگاه طيف سنج جرمي زمان پرواز در كشور ساخته شد

محققان جوان حوزه نانو فناوري دانشگاه صنعتي اصفهان موفق به طراحي و ساخت دستگاه «طيف سنج جرمي زمان پرواز» با هدف تعيين وزن مولكول ها و اتم ها شدند...
علمي و فناوري - فناوري: محققان جوان حوزه نانو فناوري كشورمان موفق به طراحي و ساخت دستگاه «طيف سنج جرمي زمان پرواز» با هدف تعيين وزن مولكول ها و اتم ها شدند. دكتر محمود تبريزچي، مجري طرح و استاد دانشگاه صنعتي اصفهان در گفت وگو با خبرنگار فناوري خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با بيان اين كه دستگاه «طيف سنج جرمي زمان پرواز» (Time of Flight Mass Spectrometer) يكي ازدستگاه هاي اساسي و ضروري در اكثر مطالعات شيمي، بيوشيمي، فيزيك، زيست شناسي، مواد، كشاورزي و ساير علوم است، گفت: اين دستگاه به دليل قابليت بالا در آناليز مواد و مطالعه ماكرومولكول ها مثل پروتئين ها از اهميت خاصي در اين علوم برخوردار است. وي با بيان اين كه كار اصلي اين دستگاه، تعيين وزن مولكول ها و اتم ها است، تصريح كرد: به عنوان مثال مولكول آب 18 واحد جرم اتمي وزن دارد. براي تصور كوچكي يك مولكول، اگر مولكول هاي موجود در يك قطره آب بين تمام افراد كره زمين تقسيم شود، در اين صورت به هر نفر بيش از ده ميليارد مولكول مي رسد. حال تصور كنيد كه اين مولكول به اين كوچكي را بخواهيم توزين كنيم. در واقع اين دستگاه همين كار را مي كند و وزن مولكول ها راتعيين مي كند. استاد دانشگاه صنعتي اصفهان تصريح كرد: هر مولكول وزن مشخصي دارد كه با تعيين دقيق آن مي توان به ماهيت اتم هاي تشكيل دهنده آن پي برد. مثلا با دست آوردن عدد 18 براي مولكول آب و ساير شواهد مي توان به اين موضوع پي برد كه از دو اتم هيدروژن هر كدام با جرم يك واحد و يك اتم اكسيژن با جرم 16 ساخته شده است و يا چنانچه به عنوان مثال در طيف جرمي يك تركيب ناشناخته عدد 18 مشاهده شد مي توان گفت كه در آن تركيب آب وجود دارد. وي در خصوص عملكرد دستگاه طيف سنج جرمي زمان پرواز توضيح داد: اساس كار اين دستگاه به اين گونه است كه ابتدا مولكول ها را باردار يا يونيزه مي كند؛ سپس يون ها در يك ميدان الكتريكي شتاب داده مي شوند و در نهايت در يك ناحيه خلا به پرواز در مي آيند. يون هاي سنگين شتاب كمتري مي گيرند و آهسته تر حركت مي كنند و يون هاي سبك شتاب بيشتري مي گيرند و سريعتر حركت مي كنند. به اين ترتيب يون هاي مختلف در حين پرواز از يكديگر جدا مي شوند. سرانجام، يون ها با يك آشكارساز در انتهاي ناحيه پرواز برخورد مي كنند. زمان پرواز يون ها نشان دهنده سرعت آنها است كه از روي آن جرم يون تعيين مي شود. تبريزچي با بيان اينكه اين دستگاه دانش فني با ارزش و پيچيده اي دارد كه تنها در اختيار چند كشور پيشرفته جهان است، افزود: ساخت اين دستگاه چندين گلوگاه تكنيكي داشت كه تجربه آنها در كشور وجود نداشت اما ما قادر به ساخت آن شديم. زير فناوري هاي دخيل در آن مانند خلاء بالا، الكترونيك سريع، آشكارسازهاي مولكولي و يوني هر كدام دريچه جديدي هستند كه بر روي صنعت كشور باز مي شوند. وي با اشاره به تحريم شديد اين دستگاه تصريح كرد: هم اكنون دانش فني ساخت چنين دستگاه هايي در اختيار ايران قرار دارد. البته ادعا نمي كنيم كه اين محصول با شركت هايي كه با هزينه چندين ميليارد دلاري و سابقه 50 ساله و با پشتيباني عظيم نيروي متخصص و بازارياب ماهر در سراسر دنيا اين گونه دستگاه ها را توليد مي كنند قابل رقابت است اما ادعا مي كنيم كه به مغز اين فناوري دست يافته ايم. استاد دانشگاه صنعتي اصفهان با بيان اينكه علاوه بر ارزش بالاي علمي، دستگاه دستگاه طيف سنج جرمي زمان پرواز از نظر اقتصادي ارزش فوق العاده اي دارد، گفت: بازار بين المللي اين دستگاه چندين ميليارد دلار است. قيمت خام ساده ترين نوع اين دستگاه 300 هزار دلار است كه با احتساب تحريم و ساير هزينه ها به 500 هزار دلار هم مي رسد. از سوي ديگر چون از راه هاي غير رسمي خريداري مي شود، هيچ گونه سرويس و خدماتي براي آن ارائه نشده و اكثرا پس از مدتي بلااستفاده خواهند بود. به گفته تبريزچي در حال حاضر مي توان اين دستگاه را با نصف قيمت وارداتي آن در كشور توليد كرد. وي خاطرنشان كرد: ساخت دستگاه طيف سنج جرمي زمان پرواز هم اكنون با هدف تجهيز آزمايشگاه هاي دانشگاه ها و مراكز تحقيقاتي و صنعتي كشور انجام شده كه در آينده با حمايت دولت براي صادرات آن برنامه ريزي خواهيم كرد. همچنين اين دستگاه با حمايت معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري و ستاد ويژه توسعه فناوري نانو با اختصاص اعتباري بر بالغ بر 300 ميليون تومان ساخته شده است. استاد دانشگاه صنعتي اصفهان با بيان اينكه انتظار مي رود از اين پس از اين گونه طرح ها، حمايت بيشتري از سوي نهادها ذي ربط صورت گيرد، خواستار سفارش ساخت تعدادي از اين دستگاه ها براي مصرف داخلي از سوي دولت براي دانشگاه هاي كشور شد.