Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 164569
تاریخ انتشار : 1 آبان 1391 0:0
تعداد مشاهدات : 149

گزارشي از فعاليت هاي علمي و فرهنگي دفتر آيت الله سيستاني(3)

اشاره: دفتر حضرت آيت الله سيستاني از جمله دفاتر فعال مراجع معظم تقليد مي باشد كه بيش از 30 مركز علمي، فرهنگي و خدماتي را تحت پوشش داشته و خدمات قابل توجهي را به حوزه هاي علميه، طلاب و روحانيان و عموم مردم مسلمان ارائه مي كند. جهت آشنايي عموم مردم متدين از اين فعاليت هاي قابل تقدير، گزارش مختصري از آن ارائه مي گردد. تا كنون دو بخش ارائه شده و اينك قسمت سوم: ب) فعاليت هاي فرهنگي 1- مركز احياء ميراث اسلامي مركز احياء ميراث اسلامي در سال 1374به همّت محقق و فهرستنگار معاصر، حجة الاسلام و المسلمين سيد احمد حسيني اشكوري تأسيس شد. اين مركز داري بخش هاي زير مي باشد: 1-بخش نسخه‏هاي خطي؛ در اين بخش بيش از يازده هزار نسخه گردآوري شده است. بسياري از نسخه ‏ها به خط مؤلفين يا با تاريخ قديم از سده پنجم به بعد يا داراي اجازات علما است. نسخه ‏هاي تزييني ممتازي نيز تهيه شده كه داراي سرلوح و مجالس نقاشي و جلدهاي روغني با نقش و نگار است و از اين ديد پرارزش است. فهرست اين بخش را بنيانگذار مركز، نگاشته كه تاكنون چند جلد از آن به چاپ رسيده و بقيه مجلدات آن در شرف چاپ مي باشند. همچنين نسخه هاي عربي مركز نيز در چهار مجلد به نام "المخطوطات العربية" به چاپ رسيده است. 2- بخش نسخه ‏هاي عكسي؛ اين بخش براي مراجعان، مهمترين بخش مركز مي ‏باشد. براي عكسبرداري از كتابهاي ممتاز، در داخل كشور به كتابخانه ‏هاي شخصي و شبه شخصي پرداخته شده كه اطلاعي از آنها در اختيار همگان نيست يا وسايل عكسبرداري ندارند و محققان نمي ‏توانند از اين گنجينه هاي فراموش شده بهره برند. اما از خارج كشور نسخه‏ هايي از كتابخانه‏هاي انگلستان، آلمان، روسيه، ايتاليا، پاكستان، هند، عراق و بعضي از كشورهاي اسلامي ديگر، عكس گرفته شده، و كوشش بر آن بوده كتاب‏هايي انتخاب شوند كه در ايران يافت نمي ‏شود. در اين بخش بيش از 12000 نسخه تهيه شده و 8 مجلد تاكنون چاپ شده است. در اين بخش، در حال حاضر نسخه ‏هاي خطي كتابخانه هاي مختلف به طور كامل به طريق ديجيتالي عكس برداري مي ‏شود و بر روي سي دي پياده مي‏ شود، و نسخه‏اي از آن به صاحبان كتابخانه‏ ها داده مي‏ شود تا نسخه متعدد در اماكن مختلف باشد. 3- كتاب‏هاي چاپ سنگي؛ كتابهاي چاپ سنگي در دنياي معاصر پس از نسخه ‏هاي خطي جايگاه ويژه‏اي يافته‏اند و در غالب كتابخانه ‏ها بخش خاصي - جداي از كتابهاي چاپي - بدانها اختصاص يافته است، چرا كه بسياري از اين كتابها اقلاً عمر يكصد ساله دارند و جزء ميراث كمياب فرهنگ ها محسوب مي ‏شوند. چون اين كتاب‏ها در معرض تلف‏اند و بدان‏ها توجه نمي ‏شود و بيشتر آنها ديگر چاپ نمي‏ شوند - با اين كه بعضي از آنها كتابهاي نادر و مفيد است- در بخشي مخصوص به گردآوري آنها پرداخته شد. از هر يك نسخه‏اي تهيه مي ‏شود و اگر كتابي چند بار چاپ شده، نسخه‏ هاي چاپ‏هاي مختلف تهيه شده است. در اين بخش بيش از 3000 جلد كتاب چاپ سنگي ايران، عراق، هند، مصر و تركيه خريداري شده است. 4-غرفه محققان؛ منابع اصلي و مهم در علوم مختلف اسلامي و ادبيات و تاريخ و مانند اينها، در اين غرفه به ترتيب موضوعي تنظيم مي‏شود تا محقق، خود بدون اتلاف وقت از اين غرفه به صورت قفسه باز استفاده كند. اين بخش افزون بر صرفه‏جويي در وقت، كتاب‏هايي را ارائه مي ‏دهد كه محقق از آنها اطلاع ندارد و بدين وسيله منابعي ممتاز به وي معرفي مي ‏شود . براي اين بخش، بيش از بيست هزار كتاب خريداري شده است. 5- مخزن كتابهاي مختلف؛ ضمن خريداري چند مجموعه، كتاب‏هايي گرد آمده كه منابع اصلي نيستند ولي مي ‏توانند كمكي براي محقق باشند. اين كتابها كه حدود بيست و هفت هزار جلد است، داراي فهرست اجمالي خواهد بود تا هنگام نياز در اختيار مراجعه كنندگان باشد. پيش بيني شده كه در اين مخازن بيش از يكصد هزار مجلد كتاب چاپي قرار گيرد. 6-بخش رايانه و اتاق CD؛ فهرست‏هاي متنوع تفصيلي و اجمالي نسخه ‏هاي خطي و عكسي در فايل‏هاي رايانه‏اي اين بخش ذخيره شده و بسياري از نمونه‏ هاي نسخه ‏هاي موجود نيز بر روي رايانه آمده است. جهت دستيابي كاربران خارجي يا داخلي در محيط خود، با استفاده از شبكه اينترنت، فهرست نسخه‏ هاي عكسي و خطي با توضيحات لازم كتاب‏شناسي و نسخه‏ شناسي و نمونه‏ هاي انتخاب شده آنها، عرضه مي ‏شود. 7- بخش اسناد و مدارك تاريخي؛ در اين بخش حدود 6500 سند تهيه شده است، بيشتر اسناد مربوط به: عصر فاجاريان، از پادشاهان و خاندان سلطنتي، روابط وزارت خارجه با كشورهاي مختلف، خاندانهاي علمي و شخصيتهاي مالي و اجتماعي برجسته مي باشد. 8- موزه نوشت افزار؛ شامل ادوات نوشتن كه محرران سده‏هاي پيشين بكار مي ‏گرفتند، چون: جعبه‏ افزار نوشتن، قلمدان‏هاي گوناگون، قيچي بارقم، چاقوي قلم تراش، استخوان قط، قاشق آب ريزي در مركب، مركب‏دانهاي جيبي، مهرهاي انگشتري عقيق. در اين موزه تعدادي تابلوهاي هنري و اسناد مهم قاب شده نيز نگهداري مي‏شود. 9-بخش صحافي: در اين بخش كه بيش از 90% كارهاي آن به صورت سنتي و دستي انجام مي شود، نسخه دوم عكس هاي مركز صحافي مي شود تا مراجعه كننده بتواند به آساني نسخه ها را مطالعه كند. همچنين بخشي از نسخه هاي خطي در اين بخش مرمت مي شوند و نسخه هايي كه جلد ندارند اعلا مجلد مي شوند. 10-بخش تصويربرداري: در اين بخش با دوربين هاي ديجيتالي حرفه اي از نسخه هاي خطي و سنگي و بخشي از نسخه هاي چاپي نادر عكس برداري شده و بر روي CD قرار مي گيرند. 2-كتابخانه تخصصي ادبيات كتابخانه تخصصي ادبيات در تاريخ بيستم جمادي الثاني سال 1418 قمري مصادف با 1 آبان 1376 و همزمان با ولادت باسعادت حضرت زهرا(س)، پس از ماه ها تلاش براي آماده سازي و تهيه منابع افتتاح شد. اين كتابخانه در دو بخش ادبيات عرب و ادبيات فارسي به صورت مجزا سامان يافته است و قريب به 36000 جلد كتاب در اين موضوعات دارد. كتابخانه به صورت قفسه باز قابل استفاده محققان است. همچنين تعدادي از مجلات ادبي به صورت پراكنده در كتابخانه وجود دارد. مقداري لوح فشرده در موضوعات مختلف و حدود 500 عنوان كتاب به صورت فايل الكترونيك نيز در كتابخانه در اختيار محققان است. كتابخانه از ابتداي فعاليت خود به محققان و پژوهشگران حوزه ادبيات ارائه خدمات داشته است و علاوه بر برگزاري چندين همايش ادبي در گذشته اي نه چندان دور، چند عنوان كتاب به شرح زير نيز منتشر كرده است. تذييل سلافة العصر، للزهراء (عليها السلام) شذي الكلمات، ابن علوية الكاتب، مشرق گل هاي فروزان، ميراث ادبي شيعه، البسيط في شرح الكافيه و مشاهير شعراء الشيعه. كتابخانه براساس موضوعات ادبي و نزديك به رده بندي كنگره، اما با ساختاري متفاوت رده بندي شده است. براين اساس كتابخانه به بخش هاي فنون ادبي، نثر، نظم، زبان شناسي، هنر، فرهنگ عامه و كليات تقسيم شده است و در تقسيمات ديگر اين رديف هاي كلي خود به موضوعات جزئي تر تقسيم شده اند. كتابخانه تخصصي ادبيات در طول ساليان گذشته به فعاليت عادي كتابخانه يعني سرويس دهي به محققان و پژوهشگران مي پرداخته است و از پي اين فعاليت هاي به دنبال تسهيل فعاليت هاي پژوهشي محققان، گسترش فرهنگ پژوهش و كتابخواني و ترويج مطالعات ادبي در سطح حوزه و دانشگاه بوده است. از جمله فعاليت هاي كتابخانه در گذشته عبارتند از: برگزاري نشست ها و همايش هاي ادبي؛ انتشار چندين عنوان كتاب در حوزه هاي مختلف ادبيات؛ احياي ميراث ادبي شيعه؛ ارائه خدمات به پژوهشگران؛ كمك به نهادهاي پژوهش براي تدوين مطالعات و پژوهش هاي اين نهادها و برقراري ارتباط با مؤسسات پژوهشي و ياري رساندن به مؤسسات براي تهيه منابع. كتابخانه تخصصي ادبيات اخيراً تصميم به فعاليت در حوزه هاي ديگري نيز گرفته است كه باتوجه به نيازهاي پژوهشي پژوهشگران انجام آنها ضروري است. از جمله اين موارد مي توان به موارد زير اشاره كرد: ساماندهي بخش مطبوعات نشريه و ايجاد اتاق نشريات؛ راه اندازي سايت اينترنتي كتابخانه كه قابليت جستجوي منابع كتابخانه بر روي سايت را داراست؛ راه اندازي يك نشريه مكتوب و يك نشريه الكترونيكي؛ ارتباط با پايگاه هاي اطلاعاتي و ارائه خدمات پژوهشي بيشتر به پژوهشگران؛ تهيه فايل هاي الكترونيك كتاب هاي برگزيده كتابخانه و تصميم به ايجاد يك بانك اطلاعاتي الكترونيك از كتاب هاي ادبي؛ تقويت بخش فهرست نسخه هاي خطي كتابخانه و نسخه هاي قديمي. روزانه بيش از 100 نفر به صورت ثابت و متغير از كتابخانه ادبيات استفاده مي كنند و لوازم معمول پژوهش در اختيار پژوهشگران قرار مي گيرد. جستجو در منابع كتابخانه از طريق دو سيستم در مخزن كتابخانه انجام مي شود و پژوهشگران كتاب ها را براساس شماره كتاب را دريافت مي كنند. 3- كتابخانه تخصصي فقه و اصول كتابخانه تخصصي فقه و اصول از شهريور 1377ش كار تهيه و خريد كتاب را آغاز نمود. حوزه كار اين كتابخانه، چهار رشته اصلي: فقه، اصول، رجال و حقوق است. كتابخانه، پس از گذشت پنج ماه، در بهمن ماه همان سال، با 4500 جلد كتاب، ارائه خدمات را به صورت آزمايشي آغاز نمود و در تابستان 1378ش (20 جمادي الثانيه 1420ق) همزمان با ميلاد كوثر ولايت، حضرت فاطمه زهرا (س) به صورت رسمي افتتاح شد. اين كتابخانه با سالني به ابعاد 200 مترمربع به صورت قفسه باز، در اختيار اساتيد و پژوهشگران است. كتاب هاي كتابخانه بر اساس نظام رده بندي كنگره فهرست نويسي شده اند و فهرست كتاب هاي موجود و برخي اطلاعات ضروري ديگر، بر روي رايانه قابل جستجوست. كتابخانه، از نرم افزار كتابداري سيمرغ (نوسا) بهره مي گيرد. طبق آمار دو سال گذشته 17936 عنوان كتاب در 27346 مجلد، 280 عنوان نشريه در 8350 مجلد، 500 عنوان كتب لاتين، 120 حلقه ديسك هاي فشرده، 1700 عنوان پايان نامه، 43 مجلد نسخه هاي خطي، 300 نسخه از نسخه هاي عكسي و 500 مجلد كتاب هاي چاپ سنگي در اين كتابخانه نگهداري مي شود. اين كتابخانه تاكنون فعاليت هاي علمي پژوهشي زير را نيز سامان داده است: 1-تدوين مجموعه مقالات فقه پژوهي و مجموعه مقالات اصول پژوهي 69 مجلد. 2-فهرست مقالات فقهي و حقوقي (نرم افزار) 21500 عنوان. 3-تهيه و نشر تراث الشيعة الفقهي و الاصولي. اين سلسله به تصحيح و عرضه ميراث عالمان شيعه در حوزه فقه و اصول مي پردازد. در اين مجموعه رساله هاي كوتاهي كه در حجم يك كتاب نيستند و تاكنون منتشر نشده يا به شكل مطلوبي در اختيار محققان قرار نگرفته اند، تصحيح و احياء مي شوند. در انتخاب رساله سعي مي شود اين اولويت ها منظور گردد: مقام علمي صاحب نسخه، مورد ابتلا بودن موضوع رساله، تاثيرگذاري علمي رساله، قدمت نسخه. اولين جلد از اين مجموعه اختصاص به رساله هاي اصول فقه شيعه دارد كه در 632 صفحه و به زبان عربي منتشر شده است. جلد دوم از اين مجموعه اختصاص به رساله هاي فقهي دارد كه در 598 صفحه و به زبان عربي منتشر شده است. جلدهاي سوم و چهارم نيز در دست پژوهش است. 4-تحقيق، تصحيح و چاپ كتاب نخبه حاجي كلباسي با چهارده حاشيه از فقهاي بزرگ. 5-تصحيح كتاب فقه زنان (رساله سليمانيه) در حال چاپ. 6-تصحيح كتاب نورالسبل در قواعد فقهيه (در حال آماده سازي نشر).7-تدوين اجازه نامه هاي فقهي (در حال پژوهش). 8-تدوين فهرستگان نسخه هاي خطي اصول فقه (در حال پژوهش). 6-پايگاه اطلاع رساني اينترنتي كتابخانه. پايگاه اطلاع رساني كتابخانه تخصصي فقه و اصول با هدف دسترسي آسان اساتيد و پژوهشگران به منابع، و آگاهي سريع از تازه هاي كتابخانه و اخبار و گزارش هاي مرتبط راه اندازي شده است. ادامه دارد... منبع: روزنامه جمهوری اسلامی، دوشنبه 1 آبان 1391