Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 164685
تاریخ انتشار : 8 آبان 1391 0:0
تعداد بازدید : 98

گزارشي از فعاليت هاي علمي و فرهنگي دفتر آيت الله سيستاني(4)

اشاره: دفتر حضرت آيت الله سيستاني از جمله دفاتر فعال مراجع معظم تقليد مي باشد كه بيش از 30 مركز علمي، فرهنگي و خدماتي را تحت پوشش داشته و خدمات قابل توجهي را به حوزه هاي علميه، طلاب و روحانيان و عموم مردم مسلمان ارائه مي كند. جهت آشنايي عموم مردم متدين از اين فعاليت هاي قابل تقدير، گزارش مختصري از آن ارائه مي گردد. تا كنون سه بخش از اين گزارش ارائه شده و اينك قسمت چهارم آن تقديم مي گردد: 4-كتابخانه تخصصي فلسفه و كلام اين كتابخانه از خردادماه سال 1380 با حدود تقريبي 6000 جلد كتاب در ساختمان فعلي به مساحت 240 متر مربع و در طبقه زيرين به متراژ 160 متر مربع به صورت سالن و مخزن در كنار هم شروع به كار كرد. هدف اصلي از تأسيس اين كتابخانه ايجاد بستر مناسب جهت استفاده طلاب، محققين، دانشجويان و علاقه مندان در زمينه علوم انساني بوده است كه با توجه به عدم وجود اين كتابخانه در سطح قم اين نياز بيشتر احساس مي شد. عمده فعاليت كتابخانه در زمينه هاي: فلسفه اسلامي، تاريخ فلسفه اسلامي، فلسفه مشاء، اشراق، حكمت متعاليه و... فلسفه غرب، فلسفه يونان باستان، قرون وسطي، جديد و... كلام، كليات و تاريخ علم كلام، كلام شيعه، اهل سنت، وهابيت و... عرفان، تصوف، عرفان هاي كاذب و... فلسفه هاي مضاف، (سياست، تاريخ، علم، هنر، اخلاق، فقه و...) كلام جديد و اديان، تفسير، منطق، مجلات مرتبط با موضوعات كتابخانه مي باشد. هم اكنون كتابهاي اين كتابخانه از 6000 جلد به بيش از 30000 جلد افزايش يافته است. همچنين تهيه نسخه اوليه نرم افزار جستجوي كتاب با تلاش خواهران همكار تهيه شده است. تهيه نسخه جديد از نرم افزار جستجوي كتاب و رفع نواقص نرم افزار قبلي، ثبت كتب در نرم افزارهاي قدرتمند و استاندارد در حد كتابخانه هاي ملي، مجلس، آستان قدس، مرعشي و...، قراردادن ليست كتب در فضاي مجازي جهت جستجو از طريق اينترنت از جمله فعاليت هاي فعلي كتابخانه مي باشد. 5-كتابخانه تخصصي تفسير و علوم قرآني علم تفسير وعلوم قرآني يكي از مهم ترين علوم آل البيت (عليهم السلام) است كه با تلاش و كوشش علماي سلف نسل به نسل منتقل شده و بشريت از اين علوم كه قسمتي از رمز و راز قرآن با بيان ائمه اطهار (عليهم السلام) كه مخزن علوم پروردگار مي باشند، بهره ها برده است. لذا در سال 1418 هـ.ق كتابخانه تخصصي تفسير و علوم قرآني بعد از تهيه يك سري مقدمات مختلف، كه سالها در تهيه آن وقت سپري شده بود، افتتاح گرديد. با افتتاح اين كتابخانه استقبال گسترده اي از طرف صاحبان قلم، فضلاء و انديشمندان و محققين به عمل آمده كه همين امر باعث ايجاد فعاليت مضاعفي از طرف متوليان براي جمع آوري مصادر كتب جديد شده است. اين كتابخانه داراي بيش از 15000 جلد كتاب در موضوعات مختلف تفسير وعلوم قرآني به زبان‍هاي فارسي و عربي مي باشد كه تعداد زيادي از كتب مرجع كمياب، در آن موجود مي باشد. اين كتابخانه اهداف زير را دنبال مي كند: 1 ـ تهيه و خريد كتب و مصادر و ساير مطبوعات تخصصي تفسير وعلوم قرآني. 2 ـ جمع آوري مقاله ها و پيشنهادات. 3 ـ جمع آوري و تدوين و چاپ و نشر مقاله هاي قرآني به زبان‍هاي مختلف. 4 ـ تهيه همايش‍ها و بحث هاي علمي و تحقيقي تفسير وعلوم قرآني. 6-كتابخانه تخصصي علوم حديث ائمه اطهار(عليهم السلام) درطول زندگي پربارشان همواره سرچشمه علم الهي بودند و دراين اثـنا مقداري ازعلوم خود را توسط راويان حديث در دسترس بشريت جهان قرار دادند. لذا با توجه به اهميت فراوان علم حديث وپايه بودن آن براي علم دين كه سرآمد همه علوم مي باشد. وبه جهت حفظ ونشر ودر دست قراردادن آن براي همه مشتاقان وشيفتگان علوم آل البيت(عليهم السلام) دفتر آيت الله سيستاني درسيزدهم رجب 1418 هـ.ق مقارن با ميلاد با سعادت مولاي متقيان حضرت اميرمؤمنين علي بن ابي طالب (عليه السلام) با حضور جمعي از علما، فضلا و صاحبان قلم، مبادرت به تأسيس كتابخانه تخصصي علوم حديث نمود. فعاليت اين كتابخانه در دو شيفت صبح و شب مي باشد ودر نظردارد با بهترين روش و امكانات به علاقه مندان اين علوم خدمات رساني نمايد. فهرست موضوعات اين كتابخانه به شرح ذيل مي باشد: 1ـ حديث شيعه. 2ـ رجال و درايه شيعه. 3ـ فرهنگ نامه ها و لغت نامه ها. 4ـ مصادر حديث به زبان هاي انگليسي، فرانسه و آلماني. 5ـ مجله هاي حديث. 6ـ حديث اهل سنت. 7ـ علوم حديث و مصطلحات. 8ـ رجال اهل سنت. 7-كتابخانه تخصصي تاريخ اسلام و ايران خلأ پژوهش در زمينه هاي تاريخي در حوزه علميه قم و احساس نياز مبرمي كه در اين زمينه وجود داشت، باعث شد كتابخانه تخصصي تاريخ اسلام و ايران با تكيه بر دو گرايش (اسلام و ايران) جهت تقويت و فعال كردن بحث ها و مطالعات تاريخي در سال 1374 در قم راه اندازي شود. كتابخانه تخصصي تاريخ اسلام و ايران در طول 17 سال گذشته تحولاتي را پشت سر گذاشته كه همواره بر نقش آن افزوده است. نياز به وجود چنين كتابخانه اي با منابع مختلف و به روز باعث شده كه مراجعان آن هر روز زيادتر گردد. فراهم نمودن منابع قديم و جديد به ويژه در بخش هاي لاتين و كتاب هاي عربي نيز موجب شده كه اساتيد و محققان از مراجعه به اين كتابخانه بركنار نباشند. به علت افزوده شدن بر منابع كتابخانه، فضاي فيزيكي كتابخانه هر از چند گاهي تغيير و تحولاتي را ايجاب مي كند. يكي از نقاط قوت كتابخانه منابع فراوان آن است. در سال 1374 كتابخانه با حدود 4 هزار جلد كتاب افتتاح گرديد، اما هم اكنون بيش از 115 هزار جلد كتاب و مجله در اين كتابخانه وجود دارد كه همين امر بر اهميت آن افزوده است. علاوه بر خريدهاي روزانه و خريد سالانه از نمايشگاه بين المللي كتاب، چندين كتابخانه شخصي خريداري و آثار تاريخي آنها تفكيك شده و در كتابخانه قرار داده شده است. علاوه بر كتاب، مجلات تاريخي نيز مورد توجه بوده و بخش مجلات كتابخانه مشتمل بر شمار فراواني مجله فارسي و عربي است. موضوعات اين كتابخانه به لحاظ غناي منابع به شرح زير است: * تاريخ اسلام با بيش از 1700 عنوان كتاب. * تاريخ ايران با بيش از هزار عنوان. * تاريخ تشيع نيز يكي ديگر از نقاط قوت اين كتابخانه است كه با بيش از 1800 عنوان كتاب اين مجموعه را غناي خاصي بخشيده است. * موضوع تراجم با بيش از 12 هزار عنوان كتاب در دو قسمت مجزاي تراجم تك نگاري و تراجم عمومي غني ترين بخش كتابخانه است. تراجم عمومي با 3500 عنوان و تراجم تك نگاري با بيش از 5500 عنوان كتاب. * از موضوعات ديگري كه اهميت بسياري در اين كتابخانه دارد و مراجعان زيادي نيز دارد بخش سيره نبوي (ص) با 1600 عنوان و ائمه معصومين (عليهم السلام) با 6500 عنوان است. * موضوع فرهنگ و تمدن با بيش از 3500 عنوان كتاب يكي ديگر از بخش هاي مهم كتابخانه است. * تاريخ علوم با بيش از 2 هزار عنوان و تاريخنگاري با 1250 عنوان كتاب از بخش هاي ديگر كتابخانه است. * بررسي تاريخ ادبيات ايران و اسلام، دو بخش ادبيات فارسي با بيش از 7000 عنوان و ادبيات عرب با بيش از 1800 عنوان كتاب وجود دارد كه در حال تقويت است. * موضوع تاريخ اديان با بيش از 2500 عنوان كتاب در زمينه هاي مختلف مي باشد. منابع مربوط به اديان، فرقه ها و گروه هاي مختلف منشعب از هر كدام در اين بخش جاي دارد. * بخشي با عنوان تاريخ جهان به تاريخ كشورهاي مختلف پرداخته است. البته تاريخ برخي كشورها موضوعات جداگانه اي را به خود اختصاص داده است. * تاريخ و جغرافياي شهرها و بعضي از ممالك مهم اسلامي كه در پيدايش و تمدن اسلامي و در طول تاريخ آن نقش مهمي داشته اند، منابع زيادي را به خود اختصاص داده كه در موضوعات مختلف جاي گرفته است. * يكي از بخش هاي مهم كتابخانه، منابع لاتين آن است. به علت كمبود منابع مالي و قيمت بالاي كتاب هاي لاتين، اين بخش در مقايسه با بخش هاي ديگر رشد چنداني نداشته، اما با اين وجود بيش از 4 هزار عنوان را در خود جاي داده كه سعي شده اهم منابع مورد استفاده محققان تهيه شود. * موضوعي با عنوان فرهنگ ها وجود دارد كه نياز محققان را برطرف مي كند. همچنين در موضوع كتاب شناسي، فهارس و كتابشناسي هاي مختلفي وجود دارد كه راهگشاي محققان در امر پژوهش است. * افزون بر اينها مواد غير كتابي مانند (لوح فشرده) نيز مورد توجه قرار گرفته و تا كنون 300 حلقه سي دي تاريخي، اعم از نرم افزار و سخنراني هاي تاريخي جمع آوري شده است. همچنين تاكنون 16 عنوان كتاب توسط اين كتابخانه و در بعضي موارد با همكاري ديگر مؤسسات منتشر شده است. 8-كتابخانه محقق طباطبائي علامه محقق "حضرت آيت الله حاج سيد عبدالعزيز طباطبائي يزدي قدس سره"، يكي از مفاخر دانشمندان شيعه در كتابشناسي، نسخه شناسي، تاريخ، رجال و تراجم به شمار مي رود. تسلط و چيرگي وي در علوم تخصصي خود به حدي بود كه عنوان "محقق طباطبائي" را در محافل و مجامع علمي به خود اختصاص داد. محقق طباطبائي داراي كتابخانه بسيار نفيس و كم نظيري بودند كه محصول يك عمر تلاش و پژوهش پيگير ايشان در زمينه ميراث مكتوب اسلامي و علوم و معارف اهل بيت عليهم السلام بود. تعدادي از كتابهاي اين كتابخانه ناياب و برخي ديگر كمياب بوده و بدين جهت توجه بسياري از محققان و پژوهشگران اين علوم را به خود جلب كرده بود. پس از فوت مرحوم محقق طباطبائي، بنا بر ويژگي هاي كتابخانه شخصي ايشان و توجه علاقمندان اهل قلم به مراجعه به اين كتاب ها، دفتر آيت الله سيستاني به پاس خدمات علمي محقق طباطبائي و توجه ايشان به گسترش كتابخانه هاي تخصصي و مراكز و مؤسسات تحقيقاتي محل مناسبي براي كتابخانه در مركز شهر قم در نظر گرفته و كتابخانه عمومي تخصصي در زمينه كتابشناسي و پژوهش هاي نسخ خطي و تراجم و رجال، با عنوان "كتابخانه محقق طباطبائي" بنياد نهادند. اين كتابخانه، از سال 1375 هجري شمسي، فعاليت رسمي خود را آغاز كرد و تاكنون توانسته است با در اختيار گذاشتن منابع تحقيقاتي در اختيار پژوهشگران و مراجعه كنندگان در سطوح مختلف، گامي در راستاي اهداف مرحوم محقق طباطبائي بردارد. كتابخانه محقق طباطبائي داراي 26814 كتاب چاپي به شش زبان مختلف عمدتا به زبان عربي و فارسي در زمينه هاي مختلف علوم مانند علوم قرآن و تفسير، تاريخ، تراجم و رجال، حديث، فقه، اصول، ادبيات، كتابشناسي و فهارس نسخ خطي مي باشد. بخش عمده اي از اين كتاب ها آن كتابهايي را تشكيل مي دهند كه در زمينه تخصصي محقق طباطبائي بوده و منابع آثار ايشان را تشكيل مي دهند. همچنين در اين كتابخانه 320 نسخه عكسي و سيصد ميكروفيلم و نيز 266 عنوان نشريه كه عمدتاً نشريات حوزه كتابشناسي و نسخه شناسي و مطالعات تاريخ اسلام مي باشد، وجود دارد. ادامه دارد... * منبع: روزنامه جمهوری اسلامی، دوشنبه 8 آبان 1391