Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 165176
تاریخ انتشار : 29 آبان 1391 17:5
تعداد بازدید : 661

امیدهای صادق / اکبرمظفری

امید اکسیر حیات بخش است، قدرت کیمیاگری دارد و می تواند از یک ملت مرده و بی تحرک، یک ملت زنده و تاثیرگذار بسازد.

امید اکسیر حیات بخش است، قدرت کیمیاگری دارد و می تواند از یک ملت مرده و بی تحرک، یک ملت زنده و تاثیرگذار بسازد. به همین دلیل است که امید را جنودالله می گویند. امید فصل مشترک و موتور محرکه ی همه ی ملت های زنده، پویا و سعادتمند است، از این رو رهبران الهی در طول تاریخ همواره برای مسلح کردن ملت خویش به این سلاح کارآمد تلاش می کردند. امام خمینی (ره) نیز هم چون اسلاف خویش از آغاز نهضت اسلامی تا آغاز سفر ابدی همواره نگاهی استراتژیک به این کانون قدرت داشتند. ایشان در قامت یک رهبر الهی امید دادن، امیدوار کردن و امیدوار نگاه داشتن مردم را فریضه و تکلیفی در قبال جامعه قلمداد می کردند و به عنوان یک شاخص اساسی و اصل بنیادی بر آن تاکید می نمودند.

در سیر تطور نهضت و نظام اسلامی مقاطع حساس و بنیان سوزی بوده است که می توانست روند حرکت انقلاب را با موانع و مشکلات جدی روبرو کرده و آن را از اهداف و کارکردهای اصلی خود باز دارد. اما امام با تزریق روح امید به جامعه و ایجاد قدرت متراکم عمومی همه ی آن تهدیدها را به فرصت تبدیل کرد و توانست کشتی نهضت و نظام اسلامی را از دل طوفان های سهمگین به سلامت عبور دهد. مجموعه ی پیام ها و رهنمودهای امام سرشار از معانی بلند امیدبخش با تصویرگری افق های روشن آینده است که اشاره به شمه ای از آن گواه این ماجراست:

«امید در خودتان ایجاد کنید. نویسنده ‏های ما، گویندگان ما همه‏ شان دنبال این باشند که به این ملت امید بدهند. مأیوس نکنند ملت را. بگویند توانا هستیم. نگویند ناتوان هستیم. بگویند خودمان می ‏توانیم و واقع همین طور است، می‏ توانیم. اراده باید بکنیم. نویسنده‏ های ما بهترین خدمتشان امروز این است که این ملتی که ایستاده در مقابل شرق و غرب و نمی‏ خواهد تحت نظام شرق یا نظام غرب باشد، امید به آنها بدهند که می‏ توانید تا آخر وابسته به شرق و غرب نباشید. اگر این نویسنده ‏ها، این گوینده‏ ها به جای این که به هم اشکال تراشی بکنند، به جای این که به جان هم بریزند، با هم امید در ملت ایجاد کنند. اطمینان در ملت ایجاد کنند. استقلال روحی در ملت ایجاد کنند. اگر این خدمت را این رسانه‏ های گروهی، این مطبوعات، این نویسندگان، این گویندگان، این اطمینان را در ملت ایجاد کنند ما تا آخر پیروز هستیم. و حیف است که یک ملتی که ایستاده و خون جوانان خودش را داده و همه چیزش را فدای اسلام و استقلال کشورش کرده ماها که گوینده هستیم، نویسنده هستیم، آنهایی که در مطبوعات چیز می‏ نویسند، در رادیو و تلویزیون صحبت می‏ کنند، حیف است که اینها توجه به این معنا نداشته باشند که باید این ملت را امیدوار کرد، و باید مطمئن کرد ملت را. اطمینان داشته باشید که اگر بخواهید می ‏شود. و اگر بیدار بشوید می‏خواهید.»
1

مقام معظم رهبری نیز به درستی پا بر قدمگاه امام گذاشته و با هوشمندی به فربه کردن روح امید در جامعه پرداختند. ایشان در فرصت های مختلف ضرورت و ارزش امید داشتن، امید دادن و امیدوار نگاه داشتن مردم را یاد آور شده و آن را جزو وظایف دینی ـ ملی گروه های مرجع اجتماعی برشمردند. واژه ی امید در منظومه ی ادبیات رهبری واجد جدی ترین ارزش گذاری هاست. ایشان به مثابه ی زرگری حاذق قدر و قیمت این طلای ناب و منحصر به فرد را می داند و به همین دلیل رهنمودهای بسیار وسیع و ارزنده ای در قبال آن دارد که به گزیده ای از آنها چنگ می زنیم.

«اگر در دل ها امید به روزگار روشن باشد مبارزه ممکن است و اگر امید بمیرد مبارزه و حرکت به سمت صلاح هم خواهد مرد.»2

 «يك سرباز در جبهه ى جنگ، فقط با اميد مى تواند بجنگد. اگر اميد را از او گرفتند، همه چيز را از او گرفته اند.»3

«این نور امید است که جوان‏ ها را به انگیزه و حرکت و نشاط وادار می‏کند و از دل‏ مردگی و افسردگی آنها جلوگیری می‏ کند و روح پویایی را در جامعه زنده می‏ کند.»4

«اميد، بزرگترين قوّه محرّكه انسان است. اميد به پيروزى، اميد به پيشرفت و اميد به موفقيّت، هر انسانى را به حركت وادار مى كند. اگر شما بخواهيد هر انسان فعّال و سرزنده و شادابى از حركت بيفتد، كافى است او را نااميد كنيد. اگر نااميد كرديد، دست هاى فعّال سست خواهد شد؛ زانوان فعّال و استوار به لرزه خواهد افتاد.»5


حساسیت، واکاوی های مستمر و ارائه ی رهنمودهای نوبنیاد و مبتکرانه در این زمینه جزو نیاز های ضروری جامعه است که  هر از چند گاهی از سوی مقام معظم رهبری بازتولید می شود. تقسیم امید به صادق و کاذب بر حسب نگاه واقع بینانه به سرمایه های بالفعل و بالقوه ی کشور از جمله فرمایشات ایشان و هدف از نگارش این سیاهه است که با اشاره به فرازهایی از گفتار معظم له به آن می پردازیم.

«سعي کنيد در حرف و منش و اقدامتان، به جوان ها اميد دهيد. بايد هنرمندتان اميدبخش باشد؛ شاعرتان اميدبخش باشد؛ نويسنده تان اميدبخش باشد؛ کشاورزتان اميدبخش باشد؛ صنعتگرتان اميدبخش باشد. اين اميد، اميد کاذب هم نيست؛ اميد صادق است. من طرفدار دادنِ اميدهاي کاذب نيستم؛ من مي بينم که اين اميد، صادقانه است. بگذاريد جوانتان با خوشبيني و اعتماد به آينده، نيروي ذاتي خود را به حرکت در بياورد و تحول عظيمي که از يک انسان طبيعي و ساده، يک ابن سينا مي سازد، در درون او به وجود آيد. امروز اين، مسأله ي ماست و به نظر من مسأله ي اول نخبگان هم بايد اين باشد. نسل جوان را بايد وادار و اميدوار به حرکت کرد. نااميدي درد بزرگي است و براي نابود کردن يک ملت، از همه ي وسايل مؤثرتر، نااميد کردن آن ملت است. ملتي را نااميد کنيد، نابود مي شود. وقتي اميد نبود، حرکت و نشاط نيست. وقتي حرکت و نشاط نبود، آينده نيست. ما دليلي براي نااميدي نداريم؛ صد دليل براي اميد داريم.»6

امید می تواند صادق یا کاذب باشد، بدین معنا که وقتی از پشتوانه ی واقعی و ظرفیت های قابل قبول عملی برخوردار بود، صادق است و وقتی فاقد هر گونه شروط لازم برای تحقق بیرونی باشد، کاذب محسوب می شود. مثلا وقتی امام راحل امید به توانستن را در کالبد ملت ایران دمید و شعار ما می توانیم را بر گوش جانشان نجوا کرد، این امید آفرینی و انرژی زایی متکی به پشتوانه ی عظیم و پتانسیل به هم فشرده ی تاریخی ملت ایران بود. استعداد، توانمندی، غنای فرهنگی و معنوی جزو مولفه های اساسی توانستن است که در جوهره ی ملت ایران وجود داشت و امام با توجه به این گزاره ها شعار ما می توانیم را به عنوان یک امید صادق فریاد کرد.

رهبر انقلاب همواره عامه ی مردم را به امید دعوت می کند، امید به آینده ای بهتر و آفاقی به مراتب روشن تر. فردایی که برای دست یازی حتمی به آن حتی قوانینی بیست ساله در سیاق چشم انداز و نقشه ی راه تعبیه شده است و از هم اکنون جایگاه ایران در افق 1404 را نشان می دهد. اما آیا این امید، امیدی صادق و برآمده از سرمایه ها و پتانسیل های موجود است یا امیدی کاذب و در شمار آرزوهای خوب، زیبا و خیال پردازانه قلمداد می شود؟ بنیان این امید و نگاه امیدوارنه به آینده ی کشور بر چه پایه و اساسی استوار شده است. برای پاسخ دادن به این پرسش ها ناگزیر باید به تبیین سرمایه ها و دارایی های بالفعل کشور به عنوان توشه ی این راه طولانی بپردازیم. البته در میانه ی این میدان برخی از موانع و مشکلات راه را نیز گوشزد خواهیم کرد. ملتی می تواند آینده ای بهتر را برای خود رقم بزند که از پیش نیازهای لازم آینده سازی برخوردار باشد. تاملی در داشته های ملت ایران، امکان ساختن فردایی بهتر را برای آن از احتمال به یقین تبدیل می کند. برای اثبات این ادعا نمونه هایی از سرمایه های بالفعل مادی و معنوی ملت ایران را که از رهگذر انقلاب اسلامی عاید آن شده است، یادآور می شویم.

پیوند دین و سیاست: قبل از انقلاب نقش دین در اداره ی امور جامعه رو به افول نهاده و تفکر جدایی دین از سیاست به عنوان اندیشه ی موجه، منطقی و دین دارانه تبلیغ می شد و دوری از سیاست و امور حکومت دور شان انسان های متقی و متشرع قلمداد می گشت. پس از انقلاب این تفکر انحرافی و افیون زا به حاشیه رانده شد و دین با تمام ظرفیت پا به عرصه ی اداره ی جامعه گذاشت. اکنون نزدیک به نیم قرن از پیوند دین با سیاست گذشته و تجربه های موفق گرانسنگی از خود به یادگار گذاشته است که می تواند راهگشای آینده ی کشور برای نیل به اهداف بزرگتر باشد.

اسلام ناب:
پیروزی انقلاب اسلامی موجب احیای اسلام ناب، مترقی و جهان آرا شد. اسلام در ذات خود تعالی خواه و تمدن ساز است و به عنوان یک پشتوانه ی عظیم و موتور محرکه ی قوی می تواند هر ملتی را به اوج قله های افتخار برساند. تمسک به اسلام ناب به عنوان مهمترین عامل پیش برنده و آینده ساز هم اینک در نهاد ملت ایران نهادینه شده و این قهرمان تاریخ، پرچمدار حرکت ملت ایران به سوی آینده ای بهتر است.

تشیع علوی: در طول تاریخ مکتب اهلبیت علیهم السلام همواره در خمودی و انزوا زندگی می کرد و حتی در میان فرق اسلامی نیز جایگاه تعیین کننده ای نداشت. ظهور انقلاب اسلامی این معادله را به هم ریخت و برای اولین بار پس از حاکمیت کوتاه امام علی علیه السلام در صدر اسلام، حکومتی مبتنی بر تشیع و اندیشه ی اهلبیت علیهم السلام بنیان نهاد. ضمن این که توانست در طول سه دهه ی گذشته کارآمدی خود را در دنیای مدرن به اثبات رسانده و حقانیت خود را ثابت کند. اینک این سرمایه ی بی نظیر مذهبی با پویایی تمام در اختیار ملت ایران برای ساختن آینده ای بهتر است.

تغییر ارزش ها: ارزش هر فرد و ملتی به اندازه ی ارزش هایی است که او بدان معتقد و ملتزم است. قبل از انقلاب، جای ارزش ها و ضدارزش ها عوض شده و عامه مردم به لذت های بی مقدار، حقیرانه و واهی دعوت می شدند. غایت آرزوهای عمومی نیز به سمت فرومایگی و حداکثر تامین خواست های مشروع کوچک و بی ارزش پیش می رفت. پس از انقلاب، ارزش ها دست خوش تحولات اساسی و پالایش بنیادی شد و جایگاه اصلی خود را باز یافت. امروزه بخش اعظمی از ارزش های انسانی و اسلامی جزو ملکات روحی و آرزوهای بلند ملت ایران شده است و این پتانسیل بسیار بالایی برای ساختن آینده ای به مراتب بهتر است.

خود باوری: طی سالیان طولانی دزدان قافله ی جهانی خودباوری و اعتماد به نفس ملت ایران را به یغما برده بودند. خود کم بینی و بی اعتمادی به خود جزو فرهنگ رایج ما شده بود. انقلاب به مثابه ی یک سیلاب بنیان کن بر روح و جان ملت ایران جاری شد و سرشتشان را از نو با خمیرمایه ی خودباوری و اعتماد به نفس سرشت. هم اینک ملت ایران استعدادها و توانایی های خود را بازشناخته و به آنها مومن شده است و این اهرم بسیار ارزشمندی برای ساختن فرداهای بهتر است.

هویت ملی: هر ملتی دارای شناسنامه، تاریخ، سرگذشت، فکر، فرهنگ و خصوصیاتی است که او را از ملت های دیگر متمایز می کند. قبل از انقلاب هویت ملت کهنسال ایران دست خوش تاراج بیگانه شد و شناسنامه های بسیاری با تابعیت های مختلف فکری و فرهنگی برای آن جعل گردید. انقلاب اسلامی هویت دزدیده شده ی ملت ایران را به او بازگرداند و در گذر زمان به تعمیق و گسترش آن پرداخت. اینک هویت اسلامی ـ ایرانی ملت ایران به عنوان یک عامل پیش برنده احیاء شده و می تواند سهم خود را در ساختن آینده ای بهتر ادا نماید.

عزت طلبی: ملتی که در خود احساس عزت و سربلندی نکند با رضایت تمام به هر ذلت و زبونی تن می دهد. قبل از انقلاب اسلامی طرح های داخلی و خارجی بسیاری برای ذلیل کردن و ذلیل نگاه داشتن ملت ایران اجرا می شد. انقلاب اسلامی با وقوع خود پرچم عاشورایی امام حسین علیه السلام را بر کف دست گرفت و با نثار خون خویش شاکله ی این بنیان جانفسرا را بر هم ریخت و روح عزتمندی و سربلندی را بر جان ملت ایران تزریق کرد. هم اینک ملت ایران جزو عزیزترین ملت های جهان است و این روح حماسه ساز ذلت گریز می تواند سهم بسزایی در آینده سازی ایفا نماید.

وحدت کلمه: وحدت پیش نیاز اصلی و اولیه ی هر ملتی برای دست یازی به موفقیت های بزرگ و افق های روشن آینده است. قبل از انقلاب اختلاف در حوزه ها و دامنه های مختلف قومی و مذهبی سکه ی رایج و عامل بازدارندگی کشور بود، بعد از انقلاب ارزش ها دست خوش تغییرات بنیادی شد و اختلافات قومی و مذهبی در مقابل اسلام به کلی رنگ باخت و جای خود را به وحدت کلمه از جنس ملی داد. ملت ایران با اتکا به وحدت بر همه ی مشکلات پیشرو فائق آمد. اینک وحدت کلمه به عنوان یکی از مولفه های جدی قدرت ملی در کشور وجود دارد و می تواند عامل موثری جهت آینده سازی قلمداد شود.

مردم سالاری دینی:
در تاریخ گذشته ی ایران، مردم سالاری به معنای تجسم اراده ی مردم در عرصه ی اداره ی کشور وجود خارجی و سابقه ی تاریخی نداشت. پادشاهان با کودتا و یا به صورت موروثی به حکومت می رسیدند و هیچ گونه ارزش و احترامی به خواست و نظر مردم نمی گذاشتند. پیروزی انقلاب اسلامی بنیان این دیکتاتوری شاهانه را فرو ریخت و مردم را بر سرنوشت خویش حاکم کرد. نظام اسلامی در قدم اول اصل و اساس خود را به انتخاب مردم گذاشت و سپس انتخاب مسئولان عالی کشور از صدر تا ذیل را با واسطه یا بی واسطه به مردم واگذار کرد. در طول سه دهه ی گذشته بیش از 30 انتخابات برگزار شد و ریشه های مردم سالاری دینی را عمیق تر کرد. امروزه مراجعه به نظر و آرای مردم جزئی از هویت نظام اسلامی شده و در آینده می تواند فرصت های عظیمی برای پویایی آن خلق کند.

بیداری اسلامی: قبل از انقلاب، ایران در چشم مسلمانان جهان کشوری شاهنشاهی، ژاندارم منطقه، هم پیمان و حافظ منافع اسرائیل و آمریکا محسوب می شد و به همین دلیل همواره مورد نفرت امت اسلامی و ملت های آزاده قرار داشت. پس از انقلاب ایران با نام اسلام پرچم مبارزه با استکبار و رژیم صهیونیستی را در دست گرفت و رهبر بلامنازع مبارزه با استثمار دو بلوک شرق و غرب شد. بیداری اسلامی حاصل تاثیر انقلاب اسلامی ایران بر ملت های مسلمان جهان در طول سه دهه ی گذشته است. اکنون ایران به عنوان یک کشور مسلمان، آزاده و آرمان خواه مورد توجه و محبت ملت های اسلامی بوده و از پشتوانه ی عظیم معنوی ایشان برای ساختن آینده برخوردار است.

استعداد ذاتی: عنصر استعداد ذاتی ملت ایران از جمله نعمت های الهی است که در رژیم پهلوی مورد بی اعتنایی قرار گرفته بود. ملت ایران با هوش برجسته و درخشان خود هر روز بیش از گذشته به عقب رانده می شد و چشمه های جوشان استعدادش رو به خشکی و انسداد می نهاد. انقلاب اسلامی با وقوع خود استعداد به اسارت گرفته شده ی ملت ایران را آزاد کرد و پیشقراول شکوفایی و بازگشت آن به جایگاه فاخر گذشته شد. اینک سالیان متمادی از بهار انقلاب گذشته و گلستان استعداد ملت ایران به شکوفه نشسته است و می تواند آینده ای سرشار از افتخار و کام یابی را رقم بزند.

ذخایر کشور: ذخایر سرشار زیرزمینی و روزمینی از مولفه های قدرت یک کشور است که قبل از انقلاب به تاراج می رفت. ایران بهشت غارتگران بود و سرمایه های خدادادی آن به جیب استعمارگران سرازیر می شد. با پیروزی انقلاب اسلامی قراردادهای استعماری یک طرفه ملغی شد و دست اجانب از ثروت ملت ایران کوتاه گردید. ذخایر طبیعی در اختیار ملت قرار گرفت و پشتوانه اقتدار کشور شد. اینک این سرمایه های عظیم به مردم تعلق دارد و می تواند نقش مهمی در آینده سازی کشور ایفاء نماید.

منطقه ی جغرافیایی: ایران در موقعیت سوق الجیشی و اقلیمی حساسی قرار گرفته و پل ارتباطی میان شرق و غرب جهان است. مالکیت و ساحل داری قسمت اعظم دریای خلیج فارس، عمان و خزر و قرار گرفتن در شاهرگ ارتباطی جهان به لحاظ اقتصادی، نظامی و جغرافیای سیاسی از جمله مواهب طبیعی آن به شمار می رود. قبل از انقلاب این فرصت به تهدیدی جهت تامین منافع دول استعماری تبدیل شده بود. پس از انقلاب این سلاح برنده در دست ملت ایران قرار گرفت و ضامن تامین منافع و امنیت کشور شد. اینک موقعیت استراتژیک و ممتاز جغرافیایی کشور به عنوان یک امتیاز طبیعی در دست نظام اسلامی قرار دارد و می تواند چون اهرمی کارآمد در آینده سازی آن دخیل باشد.

استقلال سیاسی: نطفه ی حکومت قبل از انقلاب با وابستگی بسته شده بود. شاه عامل و کارگزار بیگانه بود و منافعشان را تامین می کرد. روسای دولت با سرانگشت اشاره ی آمریکا و انگلیس به مناسب حساس حکومتی گماشته می شدند و به حفظ منافع آنها همت می گماشتند. استقلال سیاسی وجود خارجی نداشت و تحقیر ملت ایران سکه ی رایج آن دوران بود. پیروزی انقلاب اسلامی قلم بطلانی بود که بر حقارت تاریخی ملت ایران کشید و با شعار نه شرقی و نه غربی، کشور را در اوج قله ی استقلال سیاسی سکنی داد. هم اینک هیچ قدرتی نمی تواند با تحمیل رای و نظر خود ملت ایران را تحقیر کرده و منافعشان را به یغما برد. گذشت زمان نقش استقلال سیاسی در شکوفایی کشور را بیشتر کرده و سهم بسزایی در آینده سازی آن بازی خواهد نمود.

رشد علمی: قبل از انقلاب، علم و عالم از احترام و اعتبار چندانی برخوردار نبود، به همین دلیل اثری نیز از تولید و رشد علمی وجود نداشت. از گذشته ی فاخر علمی تنها کورسویی به چشم می خورد که قابل اعتنا نبود. پدیده انقلاب اسلامی موانع پیش رویی ملت ایران را برداشت و با شعار ما می توانیم به افزایش خودباوری و آزاد کردن استعدادهای عمومی پرداخت. نفس علم، عالم و علم اندوزی به یک ارزش مسلم تبدیل شد و بار دیگر عصر شکوفایی علمی ایران آغاز گشت. امروزه واژه ی تولید علم در ادبیات کشور جایگاه ویژه ای یافته و نهضت تولید علم و جنبش نرم افزاری در اسناد بالادستی و فرا دولتی به تصویب رسیده و جزو مطالبات عمومی شده است و می تواند نقش ویژه ای در آینده سازی ایفاء نماید.

احیای فضیلت های فراموش شده، افزایش سن امید به زندگی، تقویت حس برادری، ایجاد تحولات روحی، ایجاد ساختار سیاسی ولایت فقیه، استکبارستیزی، حرکت در مسیر خودکفایی، اعاده ی حیثیت فرهنگی، تعمیق و گسترش غرور ملی، اشاعه ی فرهنگ خدمتگزاری، توسعه ی دانشگاه ها و مراکز آموزشی، مبارزه با بی سوادی، بازیابی شان و منزلت واقعی زنان، احرای احکام و حدود الهی و هزاران نمونه دیگر تنها شمه ای از موارد بی شماری است که امیدهای صادق ملت ایران برای ساختن آینده ای به مراتب بهتر محسوب می شود. تا امروز علیرغم همه مشکلات و موانع پیشرو، نظام اسلامی توانسته است دستاوردهای بسیاری در حوزه های مختلف مادی و معنوی کسب کند. دستاوردهایی که سکوی پرش امروز کشور برای ساختن فردایی به مراتب بهتر است. پیشرفت در شاخص های اخلاقی، علمی، نظامی، دینی، پزشکی، مهندسی و همه ی زمینه های دیگر از مصادیق امیدهای صادقی هستند که به عنوان شاخص های اصلی توسعه نقش ممتازی در آینده سازی کشور ایفاء خواهند کرد. بی شک آینده از آن ملت ایران است. چرا که تمام پیش نیازهای اساسی آینده سازی هم اینک در اختیار ملت ایران قرار دارد.





پی نوشت:

1: بیانات 1359/10/29
2: بیانات 1368/12/22
3: بیانات 1370/5/30
4: بیانات 1384/6/29
5: بیانات 1376/7/24
6: بیانات 1384/4/19  


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :