Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 165871
تاریخ انتشار : 3 دی 1391 0:0
تعداد مشاهدات : 86

گنج ايرانی

درحالي که منابع هيدرو کربوري دنيا در حال اتمام است، ديروز رسماً اعلام شد پژوهشگران ايراني گنجي را در درياي عمان کشف کرده اند که وسعت آن به بزرگي تمام موجودي نفت و گاز کشور است. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دستاوردهای انقلاب اسلامی به نقل از فارس، بر اساس آخرين آمارهاي شرکت ملي نفت،ايران هم اکنون از نظر حجم ذخاير اثبات شده نفت و گاز رتبه اول را در جهان دارا است. تاکنون 600 ميليارد بشکه نفت درجا در کشور کشف شده است که از اين ميزان تنها 158 ميليارد بشکه نفت قابل استحصال داريم. اين ذخاير به همراه 34 تريليون فوت مکعب ذخيره گاز کشور تمام موجودي منابع هيدروکربوري ايران است. همانگونه که ساليان سال است اعلام مي شود ذخاير نفتي و گازي دنيا در حال کاهش است، اين در حالي است که وابستگي به منابع هيدروکربوري هر روز افزايش مي يابد، به همين دليل کشورهاي صاحب انرژي به دنبال انرژي هاي جايگزين هستند تا بتوانند از آنها همانند انرژي هاي هيدروکربوري استفاده کنند چند روز گذشته خبري از سوي مجري طرح اکتشاف منابع هيدرات گازي اعلام شد که تحول عظيمي را در حجم ذخاير نفتي و گازي کشور ايجاد مي کند. ناصر کشاورز مجري طرح اکتشاف منابع هيدرات گازي از کشف ذخاير عظيم اين گاز در درياي عمان خبر داد و رسماً اعلام کرد حجم ذخاير آن معادل کل ذخاير نفت و گاز متعارف کشور است. وي همچنين گفت: اگرچه استخراج هيدرات گازي هزينه بر است، ولي هر متر مکعب از هيدرات گازي پس از استخراج معادل 164 مترمکعب گاز ارزش حرارتي ايجاد مي کند ،به طوري که مي توان از اين منابع در آينده به جاي منابع هيدرو کربوري استفاده کرد.وي توضيح مي دهد: هيدرات گازي منابع غير متعارف گاز هستند که در اعماق زمين و در بلورهاي يخي تجمع کرده اند و خوشبختانه منابع عظيمي آز آن در آبهاي درياي عمان و بخش ايراني اين آب ها است. کشاورز خاطرنشان مي کند در طرح شناسايي اين منابع از بستر دريا تا عمق 600 متري را مورد مطالعه و اکتشاف قرار داديم که خوشبختانه توانستيم به حجم زيادي از هيدرات گازي برسيم مجري طرح اکتشاف منابع هيدرات گازي کشور با اشاره به اين که فناوري اکتشاف اين منابع به اکتشاف منابع متداول هم کمک مي کند، تصريح کرد: در جريان شناسايي منابع هيدرات گازي کشور همچنين موفق به کشف برخي منابع هيدروکربوري متداول هم در بسترهاي آبي کشور شديم. هم اکنون منابع هيدرات گازي تنها در کشور کانادا توليد مي شود و اين کشور توانسته است بهره برداري از يک سايت را با سود آغاز کند،ولي در کشورهاي ژاپن، روسيه و آمريکا هم مطالعاتي براي برداشت از اين منابع در حال انجام است که البته هنوز هيچ کدام به نتيجه نرسيده و نتوانسته اند به اين منابع دست پيدا کنند. در همين زمينه کشورهاي فاقد اين منابع مانند چين، هند، ژاپن و نيوزلند هم مطالعه هيدرات هاي گازي را آغاز کرده اند و حتي در اين خصوص ژاپن و روسيه برداشت آزمايشي از منابع هيدرات گازي با ضرر اقتصادي آغاز کرده اند. ناگفته نماند امروزه تکنولوژي هاي بهره برداري از اين منابع بسيار هزينه برتر از تکنولوژي بهره برداري از منابع متعارف نفت و گاز است، ولي اقتصادي بودن برداشت از هيدرات هاي گازي زماني محرز مي شود که منابع متعارف هيدروکربوري و به عبارتي نفت و گاز رو به کاهش باشد، بدين معنا که با پايان منابع نفت و گاز ذخاير هيدرات گاز مطمئن ترين منبع سوخت در اختيار کشورهاي دنيا خواهد بود. براساس اين گزارش ،يکي ديگر از موارد معطوف شدن به محل انباشت هيدرات گازي اين است که احتمال کشف منابع نفت و گاز در اين مناطق بسيار زياد است که اين موضوع را هم مجري طرح اکتشاف هيدرات گازي مورد تاکيد قرار داده است، بنابراين مي توان اميد داشت در کنار اين منابع عظيم هيدرات گازي به منابع جديد هيدروکربوري هم در آينده نزديک دست يابيم. وي با اشاره به اين که چاه عميقي با هدف مطالعه يا بررسي منابع هيدرات گازي در آبهاي عميق کشور حفر نشده است در مورد روش هاي شناسايي اين منابع اظهار کرد: حفر چاه در آب هاي عميق و نمونه برداري يا برداشت نمودارهاي چاهي يک روش دقيق اما پر هزينه براي شناسايي اين منابع است. روش دوم ، ژئوفيزيکي يا به عبارت ديگر غير مستقيم است که اطلاعات آن از داده هاي الکترومغناطيس دريايي و داده هاي لرزه نگاري دريايي به دست مي آيد. کشاورز تصريح کرد: اين روش با هزينه کمتر و گسترش جانبي بالا، ديد مناسبي از تغييرات مکاني اين منابع ارائه مي کند اما از نظر دقت با اندازه گيري ها در روش حفر چاه برابري نمي کند. وي ادامه داد: يک روش ديگر، روش تلفيقي است که با تکيه بر مجموع داده هاي لرزه نگاري و چاهي مي توان گستردگي پوشش داده هاي لرزه يي دريايي را با دقت اندازه گيري هاي چاهي همراه کرد و به ديد مناسبي از گسترش و ميزان اين منابع دست يافت. به گفته ي مجري اين طرح مطالعه زمين شناسي نواحي ساحلي مجاور درياي عمان براي بررسي ارتباط رسوبات خشکي با رسوبات بستر دريا»، «حفر يک حلقه چاه گمانه 200 متري در خشکي مجاور درياي عمان براي بررسي خواص مخزني رسوبات بستر دريا»، «بررسي و صحت سنجي ارتباط واحدهاي زمين شناسي بر اساس تطابق نمودار گاماي طبيعي رخ نمودن رسوبات با مشاهدات چاهي»، «بررسي ترموديناميکي امکان تشکيل منابع هيدرات گازي در درياي عمان و پيش بيني نوع گاز موجود در شبکه هيدرات هاي گازي»، «بررسي شرايط توليد از اين منابع با مدل سازي محاسباتي مبتني بر مشاهدات لرزه يي»، «مدل سازي مفهومي لرزه يي براي شناسايي اثر منابع هيدرات گازي بر امواج لرزه يي براي بررسي کمي اشباع هيدرات گازي در رسوبات بستر دريا» و «پردازش مجدد داده هاي لرزه يي موجود بر کسب پارامترهاي لرزه يي به منظور تعيين حجم اين منابع» از جمله فعاليت هاي انجام شده در طول 18 ماه گذشته است. طرح شناسايي هيدرات گازي درياي عمان در مقياس مطالعه موردي در اسفند 1389 از سوي مديريت اکتشاف شرکت ملي نفت ايران براي اجرا به پژوهشگاه صنعت نفت واگذار شد که اين پژوهشگاه هم از ارديبهشت سال 1390 با همکاري برخي شرکت هاي داخلي و خارجي اجراي آن را آغاز کرد. مدت اجراي اين طرح 36 ماه است که هم اکنون 18 ماه از آن سپري شده است. کشاورز درباره فعاليت هاي آتي در زمينه اجراي اين طرح خاطرنشان کرد:«اندازه گيري و مدل سازي فيزيک سنگي براي شناسايي اثر هيدرات گازي بر روي امواج لرزه يي»، «تخمين لرزه يي پارامترهاي لرزه يي به دنبال ساخت مدل چاه مصنوعي»، «بهينه سازي پارامترهاي مخزني به دستاوردها آمده از طريق مدل سازي مستقيم و وارون لرزه يي»، «محاسبه حجم اين منابع بر اساس اين آناليزها»، «محاسبه اقتصادي توليد از اين منابع و معرفي اهدافي با مقياسي بزرگتر براي اکتشاف و بهره برداري از اين منابع» در ادامه اين طرح انجام خواهد شد. به نظر مي رسد با وجود آن که در سالهاي اخير انرژي هاي نو و تجديد پذير به عنوان جايگزين منابع نفت وگاز معرفي شده اند، اما هيچ کدام از اينها نمي توانند جايگزين واقعي منابع هيدروکربوري باشند چرا که از يک سو خوراک فرآيندهاي پتروشيمي را فراهم نمي کنند و از سوي ديگر نمي توانند به صورت کامل جايگزين سوخت وسايل نقليه شوند. به همين دليل است که منابع غير متعارف هيدروکربوري به عنوان يکي از راه هاي تامين انرژي در دنيا مطرح شده اند.کشاورز تصريح کرد: محتواي هيدروکربوري ذخيره شده در منابع هيدرات گازي معادل 300 برابر همه منابع متعارف جهاني(نفت، گاز و زغال سنگ) است. از سوي ديگر هر متر مکعب گاز ذخيره شده در منابع هيدرات گازي معادل 164 مترمکعب گاز براي ما تامين مي کند؛ اما به دليل قرار گرفتن اين منابع در مناطق يخ زده قطبي و در آب هاي با عمق زياد در حال حاضر، اکتشاف و بهره برداري از اين منابع مقرون به صرفه نيست. اين در حالي است که با کاهش ميزان توليد نفت و کاهش منابع متعارف از شناسايي و بهره برداري از اين منابع در سالهاي آتي ناگزير هستيم. * منبع: روزنامه اطلاعات، یکشنبه 3 دی 1391