Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 168394
تاریخ انتشار : 7 خرداد 1392 0:0
تعداد مشاهدات : 201

نیروگاه سیاه بیشه، بوشهری دیگر در قلب البرز

سياسي- دولت: تهران - شاید كمتر كسی با عبارت «نیروگاه تلمبه‎ ذخیره‎ای» و یا كاركرد آن آشنا باشد؛ نیروگاهی كه برای استفاده از برق مازاد بر مصرف در ساعات حداقل مصرف و باز تولید آن در ساعات اوج مصرف برق كاربرد دارد. از جاده چالوس كه عبور می كنی، آنقدر جذب زیبایی های خیره كننده طبیعت پیرامون آن می شوی كه دیگر مجالی برای توجه به تابلوها و نوشته هایی كه گاهی در كنار جاده به چشم می خورد، باقی نمی ماند. از تونل كندوان كه به سمت «سیاه بیشه» سرازیر می شوی، بعد از طی حدود ۱۰ كیلومتر در سمت چپ جاده تابلوی بزرگی نصب شده كه جای یك طرح عظیم ملی را به رهگذران نشان می دهد «سد و نیروگاه تلمبه ذخیره سیاه بیشه». این طرح بزرگ كه حاصل سالها زحمت و مشقات شبانه روزی تیم بزرگی از متخصصان ، مهندسان و كاركنان و كارگران زحمتكش است، در عین شایستگی و بزرگی، مغفول مانده است. نخستین واحد از اولین نیروگاه تلمبه ذخیره ای كشور در «سیاه بیشه» واقع در استان مازندران امروز (سه شنبه) با حضور محمود احمدی نژاد رییس جمهوری به طور رسمی افتتاح شد. مهندس «مهدی غلامی» معاون اجرایی سد و نیروگاه سیاه بیشه از مشخصات، روند ساخت، هزینه اجرا و تلخ و شیرین های مسیر اجرای این طرح بزرگ و ملی نیروگاهی كشور می گوید. به گفته مهندس غلامی، با توجه به اینكه ذخیره انرژی برق بطور مستقیم عملی نیست؛ نیروگاه تلمبه ذخیره‎ای با ویژگی های خاصی كه دارد، می تواند به نوعی این كار را انجام دهد. برای ساخت این نوع نیروگاه نیاز به احداث دو سد با اختلاف ارتفاع نسبت به یكدیگر است به طوریكه آب سد مرتفع تربا فشار بالا و با شیب تند قابل انتقال به سد پایینی باشد. نیروگاه تلمبه ذخیره ای سیاه بیشه كه در ۱۲۵ كیلومتری شمال تهران و ۱۰ كیلومتری شمال تونل كندوان در مسیر رودخانه چالوس قرار دارد. این نیروگاه كه اولین واحد آن امروز با حضور رییس جمهوری بطور رسمی افتتاح و به شبكه برق سراسر متصل شد، از یك توربین آبی دو منظوره و دو سد تشكیل شده است كه این دو سد در نزدیكی هم اما با اختلاف ارتفاع قابل توجه (حدود ۵۰۰ متر اختلاف ارتفاع) نسبت به یكدیگر ساخته شده اند. توربین آبی دو منظوره (با قابلیت كاربری دوگانه به عنوان پمپ و ژنراتور مولد برق) در این نیروگاه بكار گرفته شده كه از ساعات پایانی شب تا صبح كه ساعات كمترین میزان مصرف برق در كشور است و امكان ذخیره سازی برق مازاد مصرف وجود ندارد، از این برق مازاد برای به حركت درآورد پمپ قدرتمند این نیروگاه برای پمپاژ آب از سد پایین به سد بالا استفاده می شود. در طول روز و به ویژه در ساعات اوج مصرف برق، آب ذخیره شده در سد بالا از مسیری با شیب تند به سمت سد پایین رها می شود ودر مسیر حركت توربین (ژنراتور) را به حركت در می آورد و ۲۶۰ مگاوات برق تولیدی این ژنراتور به شبكه سراسری برق كشور متصل می شود. نیروگاه تلمبه ذخیره ای سیاه بیشه شامل ۴ واحد است كه در حال حاضر فقط یكی از این واحدهای آن با ظرفیت تولید ۲۶۰ مگاوات برق به بهره برداری رسیده است و سه واحد بعدی نیز هر یك به فاصله زمانی سه ماه راه اندازی و به بهره برداری خواهد رسید كه و با تكمیل فازهای چهارگانه این نیروگاه، ظرفیت تولید برق آن در مجموع به یك هزار و ۴۰ مگاوات می رسد كه می تواند با نیروگاه اتمی بوشهر برابر كرده و حتی بیشتر از آن باشد(نیروگاه اتمی بوشهر راه اندازی كامل حدود یك هزار مگاوات برق تولید خواهد كرد). هزینه ساخت كمتر، استفاده از دانش و تجهیزات بومی و اتكای كمتر به تجهیزات ساخت خارج، تعمیر و نگهداری آسانتر و ارزانتر،نیازنداشتن به سوخت و مهم تر از همه سازگاری با محیط زیست عدم خطر آلوده سازی از جمله مهمترین مزیت ها نیروگاه تلمبه ذخیره ای نسبت به نیروگاه های اتمی است. البته نیروگاه سیاه بیشه شباهت هایی هم با نیروگاه بوشهر دارد.بنابه گفته مهندس غلامی، كار مطالعات اولیه هر دو نیروگاه تقریبا همزمان در دهه ۱۳۴۰ آغاز شد و هر دو طرح در ابتدای كار به طور ۱۰۰ درصد به دست كارشناسان و مهندسان خارجی هدایت می شد. اكنون كه نخستین واحد نیروگاه تملبه ذخیره ای دركشور ساخته شده و به بهره برداری رسیده است، تجربه و دانش لازم برای ساخت نیروگاه های مشابه بیشتر در نقاطی از كشور كه امكان احداث چنین نیروگاهی در آن وجود داشته باشد، در دسترس قرار دارد و با توسعه این فناوری پیشرفته در كشور،ایران می تواند به یكی از عمده ترین صادركنندگان برق در منطقه تبدیل شود. ** هزینه ساخت بنا به گفته مهندس مهدی غلامی، مبلغی بالغ بر یك هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان برای اجرای این طرح عظیم نیروگاهی هزینه شده است. ** استارت مشترك نیروگاه سیاه بیشه و نیروگاه اتمی بوشهر مطالعات اولیه این پروژه از سال ها قبل از انقلاب در دهه ۱۳۴۰ و تقریبا همزمان با مطالعات اولیه نیروگاه اتمی بوشهر آغاز شد. در دهه ۱۳۴۰ مطالعات این پروژه توسط یك شركت بلژیكی به نام «تراكسیونل» انجام شد كه با پیروزی انقلاب اسلامی و رفتن بلژیكی ها، كار نیروگاه عملا تعطیل شد. سال ۶۱- ۱۳۶۰ شركت توانیر مطالعات این طرح را دوباره در دستور كار قرارداد و با مشاركت یك شركت آلمانی كار را شروع كرد اما در اوسط دهه ۶۰ این پروژه با پیشرفت فیزیكی اندكی دوباره تعطیل شد. این طرح بزرگ نیروگاهی بنا به دلایل مختلف از جمله نبود پیگیری ها جدی چندبار متوقف و دوباره از سرگرفته شد و هزینه های زیادی را به همراه داشت تا اینكه از نیمه اول دهه ۱۳۸۰ و با شروع به كار دولت نهم، كار اجرای این طرح با جدید و تقریبا بدون حضور شركت های خارجی آغاز شد و پروژه ای كه از دهه ۱۳۴۰ بلاتكلیف مانده بود، در مدت كمتر از ۹ سال و در سخت ترین شرایط تحریم و فشارهای اقتصادی، بدست متخصصین خلاق و پرتوان ایران تكمیل شده و اكنون واحد نخست آن به بهره برداری رسیده است. سه واحد باقیمانده این نیروگاه نیز به فاصله زمانی ۳ ماه از یكدیگر تكمیل و مورد بهره برداری قرار خواهد گرفت تا مجموعا ظرفیت تولید برق این نیروگاه به بیش از یكهزار مگاوات برسد. ** آلمان ۷ - ایران ۹ نكته مهم در باره مدت زمان ۹ ساله تكمیل این پروژه این كه پروژه مشابهی این نیروگاه در آلمان با وجود فناوری ها وتجهیزات پیشرفته ومهم تر ازهمه نبود هیچ گونه تحریم و محاصره اقتصادی این كشور، مدت ۷ سال بطور انجامید كه به نظر می رسد مدت زمان ۹ سال برای اجرای نیروگاه تلمبه ذخیره سیاه بیشه در سخت ترین شرایط تحریم و فشار های اقتصادی، زمان بسیار قابل قبولی است. ** خستگی ناپذیری، رمز موفقیت مهندس غلامی از روزهای سخت و پرخطر در مسیر اجرای پروژه بزرگ نیروگاه تلمبه ذخیره ای سیاه بیشه هم حرف های زیادی دارد. كار كردن در شرایط سخت آب و هوایی و جغرافیایی رشته كوه های البرزجنوبی،صعب العبوربودن منطقه محل احداث پروژه، دشواری انتقال تجهیزات و ماشین آلات سنگین و مصالح از جاده پرپیچ و خم چالوس به محل پروژه، زمستان سرد و طولانی منطقه،ماه ها و سالها دوری كاركنان زحمتكش از خانواده تنها بخشی از مشقاتی است كه مهندس غلامی به آنها اشاره كرد. معاون اجرایی این پروژه بزرگ ملی البته این را هم گفت كه با بهره برداری از اولین واحد نخستین نیروگاه تلمبه ذخیره ای كشور و به ثمر نشستن سالها كار و تلاش شبانه روزی، تمام خستگی ها، روزهای سخت و ناملایمت ها در طول اجرای پروژه از تن همه كاركنان رفت و كامشان به حلاوت خدمتی ارزنده و شایسته به ایران عزیز شیرین شد. * منبع: خبرگزاری ایرنا، سه شنبه 7 خرداد 1392