Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 170918
تاریخ انتشار : 22 مهر 1392 0:0
تعداد مشاهدات : 87

جی یی سی اف، ابتکار ماندگار ایرانی

راضیه عیدی
شانا _ گروه بین الملل: سنگ بنای تاسیس سازمانی برای همکاری و هماهنگی بیشتر میان کشورهای دارنده ذخایر بزرگ گاز طبیعی، برای نخستین بار از سوی ایران نهاده شد. به گزارش شانا، نخستین نشست وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز اردیبهشت ١٣٨٠ (٢٠٠١ میلادی) در تهران، پایتخت ایران برگزار شد و به این ترتیب برای نخستین بار در صنعت جهانی گاز، نهادی به نام مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جی یی سی اف) به همت ایران متولد شد. همچنین ایده ارتقای همکاری ها میان کشورهای صادر کننده گاز و ایجاد سازمانی که همکاری این گروه از کشورها را انسجام بیشتری بخشد برای نخستین بار از سوی آیت الله خامنه ای، مقام معظم رهبری، سال ١٣٨٥ در دیدار با ایگور ایوانف، دبیر شورای امنیت روسیه، مطرح شد. به دنبال طرح این ایده از سوی مقام معظم رهبری، ایگور ایوانف، در بازگشت از تهران، از آمادگی مسکو برای هماهنگ کردن سیاست هایش با دیگر کشورهای صادرکننده در بازار بین المللی گاز خبر داد. در پی این پیشنهاد و تحولات بازارهای انرژی جهان، وجود ذخایر قابل توجه گاز طبیعی در کشورهای ایران، روسیه و قطر، گرایش روز افزون به مصرف گاز و افزایش سهم این حامل در سبد انرژی جهان، دست اندر کاران وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران را بر آن داشت تا در جهت تشکیل سازمانی متشکل از کشورهای عمده تولیدکننده و صادرکننده گاز طبیعی گام بردارند. مجمع کشورهای صادر کننده گاز در سال های اولیه شکل گیری به صورت غیر رسمی فعالیت می کرد، اما به تدریج فعالیت این مجمع افزایش یافت و با امضای اساسنامه آن در دی ماه سال ١٣٨٧ شمسی در مسکو، پایتخت روسیه، مسیر فعالیت های آینده این مجمع روشن تر و هموارتر شد. در این نشست نیز، شهر دوحه، پایتخت کشور قطر، به عنوان مقر دائمی دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده گاز انتخاب شد. حاضران در این نشست بار دیگر تاکید کردند که اهداف مجمع کشورهای صادرکننده گاز علیه کشورهای مصرف کننده نیست و این مجمع به دنبال ثبات بازار به نفع تولیدکنندگان و مصرف کنندگان گاز است. از دیگر دستاوردهای نشست وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز، تعیین دبیرکلی آن و انتصاب لئونید بوخانوفسکی از روسیه به عنوان دبیرکلی این مجمع بود؛ انتخاب نخستین دبیر کل مجمع کشورهای صادر کننده گاز، دستور جلسه نهمین نشست وزارتی این مجمع در ١٨ آذر ١٣٨٨ در دوحه قطر بود. بوخانوفسکی از جمله اهداف خود در سمت دبیرکلی جی یی سی اف را توسعه تحقیقات، تبادل فناوری میان اعضا، کنترل حجم ذخایر، تولید گاز، پروژه های مربوط به خطوط لوله و حمل و نقل دریایی و توسعه مصرف گاز طبیعی در جهان برشمرد. دوره دبیر کلی مجمع کشورهای صادرکننده گاز دو ساله است و می تواند دو سال دیگر نیز تمدید شود؛ به همین منظور با توجه به این که دوره دو ساله دبیر کلی بوخانوفسکی تا پایان سال جاری میلادی به پایان می رسد، ایران به عنوان رئیس کنونی اجلاس وزرای جی یی سی اف به همه کشورهای عضو اعلام کرده بود که چنانچه مایلند می توانند کاندیدهای خود را برای احراز پست دبیرکلی جی یی سی اف معرفی کنند. از این رو کشورهای جمهوری اسلامی ایران، لیبی و روسیه نیز کاندیداهای خود را برای احراز پست دبیرکلی این سازمان معرفی کردند. جمهوری اسلامی ایران، دکتر سیدمحمدحسین عادلی را به عنوان کاندیدای پیشنهادی این کشور برای احراز پست دبیرکلی مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جی یی سی اف) معرفی کرده است. انتخاب دبیرکل جدید جی یی سی اف از محورهای اصلی پازندهمین نشست وزارتی مجمع کشورهای صادر کننده گاز در ١٢ آبان ١٣٩٢ در تهران به شمار می رود. با توجه به اینکه روسیه هم اکنون پست دبیر کلی جی یی سی اف را به عهده دارد و ایران که در تازه ترین گزارش بررسی آماری شرکت بی پی با پیشی گرفتن از روسیه درصدر فهرست بزرگ ترین دارنده ذخایر گازی جهان قرار گرفته است، می تواند در کنار دیگر رقبا شانس خود را برای احراز این پست به بوته آزمایش بگذارد. بنابراین از آن جا که ابتکار عمل تاسیس مجمع کشورهای صادرکننده گاز از سوی ایران صورت گرفت، در شرایط کنونی نیز می تواند با ابتکار عمل شانس بیشتری برای احراز این پست داشته باشد. نشست ماه نوامبر جی یی سی اف در تهران، فرصت خوبی برای ایران است تا بتواند زمینه سازی لازم برای کسب دبیرکلی را انجام دهد؛به طور قطع باید از فرصت های باقیمانده تا نوامبر آینده استفاده کرد و با توجه به منابع سرشار ذخایر نفت و گاز در ایران، به نظر می رسد که این کشور بتواند بعد از روسیه پست دبیرکلی جی یی سی اف را در اختیار بگیرد. احراز پست دبیر کلی جی یی سی اف می تواند قدرت لابی و نفوذپذیری بیشتری را در اختیار ایران قرار دهد و در کوران تحریم ها، تاثیرگذاری مناسبی را بر بازار جهان انرژی داشته باشد. دبیرخانه جی یی سی اف در شهر دوحه قطر، دسامبر ٢٠١١ میزبان نخستین اجلاس سران این مجمع و سیزدهمین اجلاس وزارتی بود. دومین نشست سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جی یی سی اف) با حضور سران کشورهای عضو، اعضای ناظر و اعضای سازمان های بین المللی انرژی در تاریخ اول ژوئیه (١٠ تیر) در مسکو، پایتخت روسیه به کار خود پایان داد. برگزاری چنین نشست هایی حاکی از آن است که مجمع کشورهای صادرکننده گاز مراحل تکامل خود را طی می کند و این نشان دهنده حمایت کشورهای عضو در عالی ترین سطح از برنامه ها و اهداف این مجمع است. همه اجلاس هایی که در سطح سران کشورها برگزار می شود به نوعی حمایت از کار یک سازمان است و نشان می دهد که کشورها در عالی ترین سطح از برنامه ها و اهداف این سازمان حمایت می کنند. برگزاری این نشست ها را شاید بتوان مهم ترین گام کشورهای عضو جی یی سی اف برای همکاری بیشتر در مدیریت بازار گاز خواند. هم اکنون سالی یک بار اجلاس وزیران، سالی دو بار اجلاس کمیته اجرایی و در صورت نیاز جلسه های گروه های کارشناسی مجمع جی یی سی اف تشکیل می شود. کشورهای عضو مجمع صادرکنندگان گاز، ٤٢ درصد از تولید گاز جهان، ٧٠ درصد از ذخایر گازی جهان، ٣٨ درصد از انتقال گاز با خط لوله و ٨٥ درصد از تجارت گاز طبیعی مایع شده (ال.ان.جی) را در اختیار دارند. کشورهای الجزایر، بولیوی، مصر، گینه استوایی، ایران، لیبی، نیجریه، قطر، روسیه، ترینیداد و توباگو، ونزوئلا و عمان که آبان ماه گذشته به جی یی سی اف پیوست، از اعضای این مجمع جهانی به شمار می روند. نیازهای روبه رشد انرژی کشورهای مصرف کننده و اضافه شدن کشورهای در حال توسعه به متقاضیان انرژی در سال های آینده، در حال تغییر شرایط بازار حامل های انرژی، از جمله بازار گاز طبیعی است؛ به طوری که بنابر پیش بینی آژانس بینی المللی انرژی، تقاضای جهانی گاز با پیشی گرفتن از تقاضای زغال سنگ به مهم ترین رقیب نفت برای تامین نیازهای انرژی جهان تبدیل می شود. این آژانس گزارش داده است: تقاضای جهانی گاز تا پیش از سال ٢٠٣٠ از تقاضا برای زغال سنگ پیشی می گیرد و حدود سال ٢٠٣٥ به مهم ترین رقیب نفت در تامین نیازهای انرژی جهان تبدیل شود. به یقین همکاری کشورهای تولیدکننده گاز در سطح منطقه ای یا بین المللی، می تواند آثار مثبتی داشته باشد؛ ضمن آن که تبادل نظر درباره مشکلات مشترک و تبادل اطلاعات و دانش فنی در این زمینه می تواند به انسجام و تقویت پایه های مجمع کشورهای صادرکننده گاز بینجامد. * منبع: خبرگزاری شانا، دوشنبه 22 مهر 1392