Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 171692
تاریخ انتشار : 19 آذر 1392 0:0
تعداد بازدید : 60

بررسي عملكرد پدافندهوايي در عمليات فتح المبين(قسمت اول)

ماشاءالله قديمی پرچم اقتدار، هميشه در اهتزاز بررسي عملكرد پدافندهوايي در عمليات فتح المبين(1) تهيه وتنظيم: ماشاءالله قديمي *قسمت اول "ستايش خداوندي را كه در يگانگي والا، در بي همتايي نزديك، در اقتدار شكوهمند و در اركان خود بسي بزرگ است.دانشش بر همه چيز احاطه دارد و حال آن كه او در مقام خويش است و آفريدگان، همگي مقهور قدرت اويند.هر ديده اي را مي بيند و هيچ ديده اي را توان ديدار او نيست".(2) خداوند منان را شاكريم كه دوباره توفيقمان داد تا در وادي انديشه و قلم، دگر باره گام بزنيم و از سر تكليف و به پاس نعمت واسعه اسلام، انقلاب اسلامي، امام راحل و رهبر عزيزمان سطوري را به زينت سياهه اي مزين كنيم. اميد آن كه مورد قبول آستانش واقع گردد. همانگونه كه از مرور تاريخ پر فراز و نشيب كشورمان به دست مي آيد جنگ هاي بسياري بر مردمان اين سرزمين تحميل گرديده است.در واقع بايد بگوييم كه بيش از نيمي از تاريخ اين سرزمين با جنگ هاي گرم و كشمكش هاي سرد گذشته است.هنوز هجوم وحشيانه قوم مغول را از ياد نبرده بوديم كه تيموريان بر ما تاختند، تا خواستيم بر زخم هاي حمله غزنويان مرهم نهيم كه صليبيون بر ما يورش آوردند، تا آمديم گرد غم و ناراحتي حملات ترك هاي عثماني را از چهره خود پاك كنيم كه شاهد تركتازي سپاه دريايي پرتغال و بلژيك به سواحل جنوبي كشور خود شديم و تا... آنگاه روس و انگليس و اينك خيال خامي كه در ذهن پليد استكبار جهاني به سركردگي آمريكاي جهان خوار نسبت به ما در سر پرورانده مي شود. "چنين است كه در جويبار سرنوشت اين ملت مظلوم، هماره خون جاري بوده است، و بدين روي بر بام حياتشان هميشه پرچم مقاومت در اهتزاز."(3) آيا تا حال دليل اين همه خشم متجاوزان و انگيزه هاي دست درازي آنان را از خود پرسيده ايم؟ آيا تا حال از خود سؤال كرده ايم كه چرا پرنده شوم جنگ از بام كشور ما برنمي خيزد؟ آيا تا كنون به اين نكته انديشيده ايم كه اين سرزمين چه در درون خود دارد و يا چه چيز بر روي خود مي پروراند كه همگان را به طمع مي اندازد؟ "آيا ايراني مسلمان و مسلمان ايراني، سخني دارد كه بايد خاموش گردد و پنبه سكوت در دهانش كرد؟"(4) اين موارد را از اين جهت برشمرديم كه بگوييم سرزمين ايران، به دلايل بسيار از اهميت فوق العاده اي در جغرافياي سياسي و اقتصادي جهان برخوردار است، و آن سؤالات را از اين رو طرح كرديم كه پاسخ دهيم بي گمان، دست هاي ناپاك اهريمن چه بخواهيم و چه نخواهيم به چيزي كمتر از تسليم و وادادگي ما رضايت نخواهد داد و تا از پايمان در نياورد از پاي نخواهد نشست. مگر نه اين است كه دست هاي پليد ستم در ساليان اندكي كه از طلوع انقلابمان مي گذرد همواره ما را آماج تيرهاي خشم و كينه ديرينه خود كرده است؟ هنوز نخستين برگ هاي ورق خورده از دفتر هشت سال دفاع مقدس را به ياد داريم. روزهاي حماسه و خون را. روزهايي را كه از جنگ و دفاع گزيري نداشتيم و اين "ناگزير" را به فال نيك گرفتيم و جهانيان را خبر كرديم كه از فرزندان دليرايران اسلامي، جز غيرت و آزادگي برنمي خيزد. هم چنين از اين دفاع " ناگزير" دريافتيم كه هر چه شناخت، آگاهي و دانش ما نسبت به پديده جنگ فزوني يابد و هر چه شيوه ها و تاكتيك هاي به كار گرفته شده در نبرد هاي گذشته توسط طراحان و مجريان آنها در مناطق نبرد شناخته شود وهر چه روش هاي حمله و تاكتيك هاي مقابله صحيح با اين حملات در صحنه هاي كارزار پيشين، مورد غور بيشتري قرار گيرد زمينه هاي مناسب برون رفت از پديده جنگ هاي آتي نيز براي ما فراهم مي گردد و درگام هاي بعدي، ابزار مقابله با آن هم در كليه سطوح (استراتژي، عملياتي و تاكتيكي) براي كشورمان آماده مي شود. رهيافت مهمتر ما از اين دفاع " ناگزير"، اثبات مجدد اين نكته بود كه اگرچه پيشرفت هاي غيرقابل كتمان حاصله در فناوري هاي نظامي در فضا، دريا و زمين مي تواند نقش تعيين كننده اي در پيروزي جنگ براي هريك از طرفين متخاصم فراهم كند اما آن چه كه مهم تر، اساسي تر و تعيين كننده تر است نقش عوامل معنوي است، چرا كه بدون وجود معنويت، روحيه، انگيزه، اعتماد، توكل برخداوند، مديريت و رهبري مناسب، امكان استفاده از برتري هاي پيش گفته براي لشگرهاي تا بن دندان مسلح نيز در يك جنگ احتمالي فراهم نخواهد آمد. قرآن كريم در اين باره مي فرمايد: "بَلي‏ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَهِْْ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمينَ"(5) "بلي. اگر شما صبر و ايستادگي در جهاد پيشه كنيد و پرهيزگار باشيد چون كافران بر سر شما شتابان و خشمگين بيايند خداوند پنج هزار فرشته را به مدد شما بفرستد." "يا أَيهَا النَّبِي حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَي الْقِتَالِ إِنْ يكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ‏يغْلِبُوا مِائَتَينِ وَإِنْ يكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يغْلِبُوا أَلْفاً مِنْ الَّذِينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَايفْقَهُونَ"(6) "اي پيامبر! مؤمنان را به جنگ (با دشمن) تشويق كن. هرگاه بيست نفر با استقامت ازشما باشند، بر دويست نفر غلبه مي‏كنند و اگر صد نفر باشند، بر هزار نفر از كساني‏كه كافر شدندپيروز مي‏گردند چرا كه آنها گروهي هستند كه نمي‏فهمند. " " الْآنَ خَفَّفَ الله عَنكُمْ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمْ ضَعْفاً فَإِنْ يكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ صَابِرَةٌ يغْلِبُوامِائَتَينِ وَإِنْ يكُنْ مِنْكُمْ أَلْفٌ يغْلِبُوا أَلْفَينِ بِإِذْنِ الله وَاللََّهَ‏ُ مَعَ الصَّابِرِينَ" (7) "اكنون خداوند بر شما تخفيف داد و دانست كه در شما ضعف ايمان راه يافته پس اگر صد نفر باشيد صبور و پايدار، بر دويست نفر و اگر هزار، بر دو هزار نفر به اذن خدا غالب خواهند شد و خدا با صابران است." از آيات ذكر شده چنين استنباط مي شود كه افزايش و يا كاهش معنويت بر حوزه هاي نبرد تأثيري فيزيكي و محسوس دارد. اگر معنويت كم شد نسبت مقابله و توان پيروزي در برابر دشمن 1 به 10 مي شود، 1 به 2 كاهش پيدا كرده و قدرت نظامي نيروهاي عمل كننده كم مي شود. قرآن مجيد بحث هاي جالب و شيريني در اين باره دارد كه مي تواند در تئوريزه كردن نقش معنويت در تعيين نتايج ميادين جنگ بسيار مفيد ومؤثر واقع گردد. علاوه بر اين، نگاهي گذرا بر تاريخ جنگ هاي صدر اسلام نيز مبين اين نكته است كه عوامل معنوي (ايمان، بصيرت، توكل، ولايت مداري و شهادت طلبي)، مهمترين مولفه در تعيين پيروزي و يا شكست در يك نبرد محسوب مي گردند. مثال هاي ذيل نمونه هاي روشني بر اثبات اين موضوع است. در جنگ بدر لشكر اسلام 313 نفر و لشكر كفر 1000 نفر بودند. در جنگ احد لشكر اسلام تنها 700 نفر رزمنده را در اختيار داشت و اين در حالي بود كه عده لشكريان كفر بالغ بر 3000 نفر مي گرديد. در جنگ خندق لشكر اسلام متشكل از 3000 نفر و لشكر كفر بيشتر از ده هزار نفر سپاهي بودند. بررسي اين كه چرا جبهه حق در جنگ احد ضربه مي خورد و يا چرا در بسياري ديگر از آنها پيروزي از آن جبهه اسلام مي شود ما را به اين جواب اساسي مي رساند كه علت واقعي شكست را در كاهش معنويت جبهه حق (عدم بصيرت و ولايت مداري تنها دليل عدم پيروزي مسلمانان محسوب مي شودچرا كه عده اي از آنان به گمان اتمام نبرد، جمع آوري غنيمت را بر اجراي دستور پيامبر مبتني بر عدم ترك تنگه احد ترجيح مي دهند) بجوييم و بزرگترين عامل پيروزي را نيز در افزايش همين معنويت جست و جو نماييم. نبي گرامي اسلام حضرت ختمي مرتبت (ص) در اين رابطه مي فرمايند: "فَلَمَّا رَأَي الله صِدْقَنَا أَنْزَلَ بِعَدُوِّنَا الْكَبْتَ وَ أَنْزَلَ عَلَينَا النَّصْرَ"(8) "وقتي خداوند صداقت، راستگويي و امانتداري ما را در پايبندي به راه ديد نكبت و شكست را بر دشمنان ما و پيروزي و نصرت را براي جبهه ما مقرر فرمود." در سالهاي دفاع مقدس بارها وبارها شاهد كسب موفقيت فرزندان ايران اسلامي در برابردشمن بوديم در حالي كه نيروهاي خودي تجهيزات ونفرات كمتري نسبت به دشمن دراختيار داشتند.اين همان نصرت الهي و وعده حق پيروزي بر دشمن در صورت پايبندي به ارزشها واعتقادات است.عمليات فتح المبين كه به بهار نيروهاي مسلح ايران اسلامي معروف بوده ومقدمه اي بر بيت المقدس مي باشد،يكي از موارد نصرت الهي مي باشد.بررسي عمليات فوق در ابعاد مختلف، تلاش درجهت حفظ دستاوردهاي دفاع مقدس،انتقال دانش و تجربه كسب شده به نسل جوان نيز مي باشد. درعمليات عزت بخش فتح المبين كه در ساعت 00:30 بامداد روز دوم فروردين ماه سال شصت و يك با رمز مقدس يا زهرا (عليه السلام) در منطقه غرب شوش و دزفول انجام شد، عملكردارتش جمهوري اسلامي ايران ضمن ارتقاء سطح افتخارات كسب شده از قبل، منجر به آزادسازي بيش از 2000 كيلومتر مربع از خاك جمهوري اسلامي ايران در غرب شوش و دزفول از جمله ارتفاعات بسيار مهم و استراتژيك غرب شوش، معروف به ارتفاعات رادار دهلران شد.رادار دهلران از تاريخ 6/7/1359 بدست دشمن افتاده بود و هيجده ماه تمام در اختيار مزدوران بعثي بود و پدافند هوائي افتخار دارد كه در طول اجراي اين عمليات علاوه بر حراست و پاسداري از فضاي كشور و پدافند از منابع حساس و حياتي نفتي و مراكز اقتصادي نظامي 27 فروند از انواع هواپيماها و سه فروند هلي كوپتر دشمن را سرنگون نمايد. در اين عمليات كه با حضور 133 گردان پياده و زرهي ايراني اجرا شد،عملكرد پدافندهوايي آنچنان درخشان و قابل توجه بود كه كارشناسان نظامي يكي از دلايل اصلي موفقيت عمليات فوق را حضور مقتدرانه پدافندهوايي برمي شمارند. رزمندگان ايراني با مسدود نمودن تنگه رقابيه وعين خوش 15 هزار سرباز عراقي را به اسارت در آوردند. فرماندهان سپاه سوم عراق جهت حفظ مواضع خود درخواست پشتيباني وسيع هوايي نمودند.با دستور مستقيم صدام،هواپيماهاي عراقي جهت مقابله با پيشروي رزمندگان اسلام،به پرواز در آمدند. اما حضور مقتدرانه پدافندهوايي وهمكاري مناسب نيروي هوايي و ابتكار عمل خلبانان تيزپروازمنجر به عدم موفقيت هواپيماهاي عراقي ودر نتيجه ايجاد آسماني امن براي رزمندگان ايراني و تسهيل در پيشروي آنها شد. در اين عمليات سايتهاي 4 و5 موشكي و ايستگاه رادار دهلران كه در اختيار ارتش عراق قرار گرفته بود،آزاد شد و پدافندهوايي ج.ا.ا با بهره گيري از سايتهاي آماده به كار موجود من جمله هاوك،مانع بزرگي در دستيابي هواپيماهاي عراقي به اهداف خود بودند. هواپيماهاي ساقط شده توسط پدافندهوايي ج.ا.ا در طول 8 روز اول عمليات فتح المبين، 27 فروند ذكر شده است.9.در اين عمليات تعدادي ازكاركنان شجاع پدافندهوايي در راه حفظ اعتقادات وارزشهاي خود به شهادت رسيدند.اگرچه عمليات تصرف سرزميني در يك عمليات در طول چند روز يا چند هفته پايان مي پذيرد اما ماموريت پدافندهوايي جهت مصون نگه داشتن سرزمين آزادشده از حملات هوايي دشمن و تثبيت موفقيت تا چندين هفته وگاه تا چندين ماه ادامه مي يابد. اين مقاله به صورت اشاره گونه عملكرد پدافندهوايي تا پايان روز سيزدهم فروردين 1361 را بررسي مي كند. برابر اسناد ومدارك موجود وبا بررسي انجام شده توسط سايتهاي راداري فاشا همزمان با آغاز سال 1361در مناطق غرب وجنوب غرب كشور فعاليتهاي پروازي عراق بصورت چشمگيري افزايش يافته است.10 در اولين روز فروردين 1361 هواپيماهاي عراقي قصد حمله هوايي وبمباران تاسيسات مخابراتي اسدآباد رادداشتند كه با آتش پدافندهوايي هوشيار منطقه،عمليات نيروي هوايي عراق در اين خصوص با شكست مواجه شده و بمبهاي خود را در فاصله 6 كيلومتري تأسيسات مذكور رها كرده و ژاندارمري اعلام مي نمايد هيچگونه خسارتي ببار نيامده است.11 در ساير مناطق غرب وجنوب غرب تا پايان روز اول فروردين 1361 درگيري پدافندهوايي وهواپيماهاي مهاجم نيروي هوايي بعث عراق ادامه دارد.دو نفر از سربازان رشيد پدافند هوائي بنامهاي سيد حسن حسيني و محسن صفدر زاده در مناطق شوش و شلمچه بدرجه رفيع شهادت نائل ميشوند.12 پاورقي: 1- به دليل موفقيتهاي كسب شده در عمليات فتح المبين،عمليات فوق به بهار نيروهاي مسلح معروف است. 2- برگرفته از خطبه غدير 3- برگرفته از سايت اينترنتي http://imam-khamenei.mihanblog.com/post/330 4- برگرفته از سايت اينترنتيhttp://imam-khamenei.mihanblog.com/post/330 5- سوره مبارك آل عمران - آيه 125 6- سوره مبارك انفال، آيه 65 7- سوره مبارك انفال ـ 66 8- نهج الفصاحه - ص 94 9- جهانفر، رضا، مقاله حافظان آسمان،مجله صف، مهرماه 1389، شماره 359،ص66 10- جلد دوم مجموعه اسناد عملكرد پدافندهوايي در هشت سال جنگ تحميلي تحت عنوان كتاب" پدافندهوايي در گذرگاه هشت سال دفاع مقدس - تهيه وتنظيم سرهنگ محمد اسكندرلو"- موجود در قرارگاه پدافندهوايي خاتم الانبياء(ص) آجا- ص 1 11- همان منبع- ص1 12- جلد دوم مجموعه اسناد عملكرد پدافندهوايي در هشت سال جنگ تحميلي تحت عنوان كتاب" پدافندهوايي در گذرگاه هشت سال دفاع مقدس - تهيه وتنظيم سرهنگ محمد اسكندرلو"- موجود در قرارگاه پدافندهوايي خاتم الانبياء(ص) آجا- ص 2 *اگر چه پيشرفت هاي حاصله در زمينه نظامي حائز اهميت است و در پيشبرد اهداف موثر مي باشد، لكن آنچه اهميت آن فزون تر مي باشد و داراي نقش حياتي در رزم و دفاع است عوامل معنوي مي باشد كه در ايجاد انگيزه و روحيه نقش دارد *عمليات فتح المبين كه به بهار نيروهاي مسلح ايران اسلامي معروف بوده و مقدمه اي بر عمليات پيروز بيت المقدس به شمار مي رود، از نمونه هاي بارز نصرت هاي الهي مي باشد. ادامه دارد... * منبع: روزنامه جمهوری اسلامی، سه شنبه 19 آذر 1392