Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 171747
تاریخ انتشار : 24 آذر 1392 0:0
تعداد مشاهدات : 32

بررسي عملكرد پدافند هوايي در عمليات فتح المبين (قسمت دوم و پايانی)

ماشاءالله قديمی
پرچم اقتدار هميشه در اهتزاز *قسمت دوم و پاياني *تهيه و تنظيم: ماشاءالله قديمي در اولين دقايق بامداد 2/1/62 دستور استفاده از فركانسهاي رزرو از پيش تعين شده به گروههاي پدافند هوائي ابلاغ مي شود و اين بدان معني است كه عمليات فتح المبين در حال شروع ميباشد. در اين مقطع بيشترين دغدغه كارشناسان ومتخصصان تعمير ونگهداري در پدافندهوايي تامين قطعات وبالا بردن بهره وري رادارهاي اهواز، بندر امام،دزفول وبهبهان بود.(13) زيرا كشف، شناسايي، رهگيري وانهدام انواع هواگرد دشمن از جمله وظايف ذاتي پدافندهوايي بوده ومبناي انجام وظايف فوق دارا بودن رادارهايي با سطح آمادگي عملياتي بالا مي باشد. در همان اولين روز عمليات فتح المبين، طرح شبح2 كه بمنظور پشتيباني و دفاع هوائي از عمليات سطحي مي باشد بمورد اجرا گذاشته مي شود(14) ونيروي هوايي ج.ا.ا از هواپيماهايي نظير اف-4 واف-14 در اين طرح بهره مي گيرد. فاشا(15) با استفاده از سايتهاي راداري خود در منطقه وهمچنين بهره گيري از پست شنود پرنده (با نام پروازي آمپول23) اطلاع مي دهد كه درگيري شديدي در حوالي دزفول و اهواز در حال انجام است.همكاري افسران كنترل شكاري وخلبانان تيز پرواز هواپيماهاي اف- 14 نيروي هوايي ج ا ا (به معرفهاي مقاوم 3 و 4)در ساعت11:23 از دوم فروردين 1361منجر به ساقط شدن هواپيماي دشمن در موقعيت cc2525 مي شود. برابر اسناد موجود:"در ساعت 15:35 يك فروند ديگر از هواپيماهاي دشمن كه تاحوالي شوشتر پيش آمده و مشغول بمباران نيروهاي خودي در شرق شوش بود بوسيله هواپيماي گشت هوائي منطقه كشف و آنرا در موقعيت DC4010 مورد اصابت موشك هوا بهواي خود قرار داده و سرنگون مي نمايد."(16) كاركنان دلير سايت پدافندهوايي هاوك 2 دزفول نيز در همان روز اول عمليات در ساعت هاي 16:22 و 16:24 دو تير موشك به سمت دو فروند از هواپيماهاي دشمن پرتاب كرده و آنها را سرنگون مينمايد.هواپيماهاي فوق قصد بمباران شوش و اطراف آن را داشتند.(17) در منطقه ديگري از جبهه هواپيماهاي دشمن قصد حمله به خارك را داشتند.اين حمله در ساعت 21:19 انجام مي شود كه با پدافند مستحكم آنجا مواجه شده و يك فروند از هواپيماهاي بعثي در آبهاي نيلگون خليچ فارس سرنگون و بقيه متواري مي شوند. روز اول عمليات فتح المبين يك روز پر اضطراب براي رزمندگان محسوب مي شد. اين روز پر اضطراب در حالي رو به پايان است كه سايت هاي شنود فاشا خبر ازانجام 82 سورتي پرواز بمباران و گشت هوايي دشمن را در منطقه جنوب مي دهند. در اين روز يكي از كاركنان دلير مرد پدافند هوايي بنام محمد رحيم شهروئي در منطقه شوش بشهادت مي رسد. رادارهاي منطقه جنوب غربي كشور دو فروند از هواپيماهاي دشمن راكشف كرده و با هدايت دو فروند F14 (با معرف هاي منشور 3 و 4) رهگيري مي شوند و در ساعت 12:30 يك فروند از هواپيماهاي رهگيري شده عراقي مورد اصابت موشك هواپيماهاي خودي قرار گرفته و در منطقه غرب شوش سقوط مي نمايد(18) و هواپيماي ديگري از دشمن در ساعت 13:30 به وسيله دو فروند F14(با معرف هاي منشور 5 و 6)رهگيري و مورد اصابت قرار مي گيرد كه خلبان آن با چتر نجات هواپيما را ترك نموده و به دست پر توان رزمندگان اسلام اسير و هواپيماي دشمن در جنوب غربي شوش سقوط مي نمايد.(19) در ساعت 1640 مورخه 3/1/1361دو فروند از هواپيماهاي عراقي كه قصد بمباران شهر آبادان را داشتند با اقدام به موقع كاركنان پدافندي مواجه شده وبا توجه به سد آتش مستحكم پدافندهوايي،متواري شده و بمب هاي خود را در بيابان هاي اطراف آبادان رها مي كنند. در ساعت 21:25 همان روز خدمه جنگ افزار هاي پدافندهوايي مستقر در جزيره خارك،هواپيماي عراقي را بصورت بصري مشاهده كرده و بر روي آن تيراندازي مي كنند كه بر اثر اين تيراندازي هواپيماي عراقي در دريا سقوط مي نمايد. در اين روز هم يكي ديگر از كاركنان پدافند هوايي بنام گروهبانيكم عزيزالله بهرامي در غرب اهوازبه شهادت مي رسد.در اين روز تعداد 72 سورتي پرواز انجام شده توسط هواپيماهاي عراقي توسط سايتهاي شنود فاشا گزارش مي شود. همزمان با اين عمليات در قسمت جنوبي تر جبهه يعني خارك در ساعت 20:30 رادار دريايي(20) هدف ناشناسي را كشف و متعاقب آن در ساعت 20:49 مسير ديگري را گزارش مي كند، هدف هاي مذكور در ساعت 21:00 پس از كشف بوسيله رادار، جنگ افزارهاي پدافندهوايي بر روي آنها اجراي آتش كرده و سرانجام يك فروند از هواپيماهاي متخاصم در فاصله 5/4 كيلومتري شمالغرب جزيره مورد اصابت قرار گرفته، منهدم و به قعر آبهاي نيلگون خليج فارس فرو فرستاده مي شود.(21) نتايج به دست آمده از فعاليتهاي رزمي كاركنان ارتش اسلام حصوصا در بخش پدافندهوايي منجر به افت شديد روحيه مزدوران عراقي شد.به همين دليل در تاريخ پنجم فروردين 1361 در ساعت 06:00 هياتي از افسران بلندپايه ستاد ارتش عراق با هدف ارتقاء روحيه نيروهاي بعثي از يگانهاي عراقي حاضر در خرمشهر، غرب كارون و اروند رود بازديد مي كنند.گزارشات واصله حاكي از افت شديد روحيه نيروهاي بعثي وافزايش لغودستور در ميان آنها مي باشد. "در اين بازديد به فرماندهان منطقه توصيه مي شود براي جلوگيري از تخريب روحيه ساير كاركنان اينگونه افراد را سريعاً به پشت جبهه تخليه نمايند."(22) در همان روز پنجم فروردين 1361هواپيماهاي گشت هوايي عراق در فضاي غرب اهواز اقدام به گشت زني نموده و در همان زمان هواپيماهاي عراقي با اسكورت هواپيماهاي شكاري نيروهاي ايران را بمباران مي نمايند كه البته پدافند هوايي عليرغم تمام مشكلات و نارسايي ها و كمبودها، هواپيماهاي دشمن را شكار مي نمايد و ساعت 07:50 چنين اتفاقي كه نادر هم نيست پيش مي آيد و در يك موقعيت استثنايي يكي از هواپيماهاي دشمن بوسيله رادار دزفول كشف شده و بوسيله هواپيماهاي F4 گشت هوايي منطقه رهگيري داده مي شود كه سرانجام هواپيماي مهاجم در ساعت 07:52 مورد اصابت قرار گرفته در 5 مايلي شمال غربي اهواز سرنگون مي گردد.در اين روز شهيدي ديگر از پدافندهوايي تقديم ملت اسلامي وارزشها مي شود. شهيد تقي شيربانشاهي تا آخرين لحظه در راه دفاع از ارزشها واعتقادات پايمردي كرد ودر اين راه به شهادت رسيد. در روز ششم فروردين 1361،نيروهاي عراقي تمام تلاش خود را معطوف به از دست ندادن تپه رادار و دشت عباس (23) مي نمايد. فعاليت بالگردهاي عراقي در منطقه چنانه و بستان خبر از هلي برد نيروهاي عراقي به اين مناطق مي دهد.با تلاش دليرمردان پدافندهوايي، يكي از هلي كوپترهاي دشمن نيز در ساعت 12:05 در همين منطقه سرنگون مي شود. در مورخه هفتم فروردين 1361 ساعت 11:20 دو فروند هواپيماي دشمن در منطقه رقابيه بوسيله سامانه پدافندهوايي هاوك دزفول كشف و دو تير موشك هاوك بسمت آنها شليك ميشود كه در ساعت 11:24 يك فروند از هواپيماهاي مهاجم دشمن در نقطه اي به مختصات جغرافيائي 3211 شمالي و 4086 شرقي روي تپه هاي (ابوصيليبي) و يك فروند ديگر در شرق فكه سفوط مي نمايند و پدافند نزاجا(24) انهدام دوهواپيماي متجاوز را تائيد مي كند. در همان هفتمين روز از فروردين 1361، رادار دزفول در ساعت 17:30 يك مسير سه فروندي از هواپيماهاي مهاجم دشمن را كشف و به هواپيماهاي گشت هوائي منطقه با نام فرزين 24 جهت رهگيري و انهدام واگذار به هواپيماي شكاري خودي موفق به رهگيري و انهدام يك فروند از هواپيماهاي متجاوز شده آنرا در نقطه DB3028 سرنگون مي نمايد، ولي دو فروند از آنها جان سالم بدر مي برند. عليرغم تمام كمبودها نيروي هوائي علاوه بر تأمين هواپيماهاي گشت هوائي و اسكرامبل بمنظور دفاع هوائي پشتيباني نزديك نيروهاي سطحي را نيز فراموش نمي كند و در هر لحظه كه قرارگاههاي مقدم درخواست نمايند دست رد به سينه آنها نزده و با بمباران مواضع محلهاي تجمع دشمن، راه را براي پيشروي نيروهاي سطحي خودي باز مي نمايد و به همين دليل است كه پدافند هوائي عراق از كليه يگانهاي خود مي خواهد تا به هر وسيله ممكن جلو تهاجم هواپيماهاي ايراني را بگيرند. در اين روز تعداد سه نفر از دليرمردان پدافندهوايي فيض شهادت را نصيب خود مي سازند.بنامهاي استوار يعقوب نيك انديش، وظيفه رضا سبكتكين و وظيفه بهمن صادقي در منطقه شوش به شهادت رسيدند. از نكات جالب توجه به وقوع پيوسته در اين روز، كشف يك مسير سه فروند از هواپيماهاي مهاجم بشماره 269 است كه قصد حمله به دهلران را دارند، ولي اقدام بموقع و رهگيري آنها بوسيله هواپيماهاي شكاري گشت هوائي با معرف پروازي فرزين 6 و سرنگوني يك فروند از آنها در ساعت 14:37 در موقعيت CC1537 دوفروند ديگر را مجبور به فرار مي كند. بر اساس گزارشات پست هاي شنود مشخص مي شود كه در آن روز نيروي هوائي دشمن 89 سورتي پرواز بمباران و گشت هوائي داشته است. عراق تمام توان خود را مصروف بازپس گيري مناطق از دست رفته مي كند، هواپيماهاي نيروي هوايي ارتش بعث عراق در تاريخ يازدهم فروردين 1361اقدام به بمباران مواضع دفاعي نيروهاي ايراني در اطراف چنانه و غرب دزفول مي كنند همكاري افسران كنترل شكاري مستقر در رادارهاي پدافندهوايي و خلبانان نيروي هوايي منجر به ساقط شدن چهار فروند از هواپيماهاي عراقي در ساعتهاي 13:05، 13:15، 13:20، 13:22 به وسيله هواپيماهاي گشت هوائي منطقه به نامهاي نصر و ابوذر مي شود. كه يك فروند آنها در جنوب شرقي چنانه و سه فروند ديگر در غرب و يس سقوط مي نمايند. استوار حسين كل خور موجي از كاركنان رشيد پدافندهوايي در اين روز در جبهه شوش به شهادت مي رسد. در مورخه 13/1/61 فعاليت هاي هوائي نيروي هوايي عراق كه به علت بدي هوا به مدت 24 ساعت متوقف شده بود از سر گرفته مي شود و منطقه اي كه در طول نيمه دوم سال پنجاه ونه و تمام سال شصت جولانگاه نيروهاي زميني و هوائي عراق بود باز پس گرفته شده و با آزاد شدن مناطق غرب شوش سايت رادار دهلران و سايت 5 هاوك و دشت عباس، گروه دزفول از ستاد پدافند كشور لجمن(25) جديد را استعلام مي كند تا هواپيماهاي گشت هوائي منطقه را كه برابر طرح شبح2 بمنظور مقابله با هواپيماهاي بمباران عراقي پيش بيني شده است را به سمت مرزهاي بين المللي جلوتر ببرد ودر اين اثناء معاونت عمليات نهاجا(26) ازپدافند هوائي در خواست مي كند تا اطلاع بعدي و برابر طرح شبح 2 با چهار فروند هواپيماي F4، و دو فروند F5 همراه با تانكر سوخت رسان پوشش هوائي غرب شوش و دزفول را كماكان تأمين نمايد، در ساعت1047 رسالت 02 از نوع F4 گشت هوائي منطقه اعلام مي كند يك فروند هواپيماي دشمن را در موقعيت DC4618 كشف و منهدم نموده است و هنوز غريو شادي پرسنل در اطاق عمليات رادار دزفول فرو ننشسته است كه در ساعت 1108 مسير مستخصم ديگري بوسيله كاركنان تيزبين در روي صفحه اسكوپ كشف و بلافاصله دشمن شناسائي شده به نزديكترين گشت هوائي منطقه يعني رسالت 02(دو فروند F4) واگذار مي گردد كه پس از رهگيري و درگيري در ساعت 11:36 يك فروند از هواپيماهاي متخاصم مورد اصابت موشك هوا به هواي پرتاب شده از سوي F4 قرار گرفته و سر نگون ميشود و سايت شنود منطقه سقوط يك فروند TU-22 را با معرفP3 در موقعيت DB3252 اعلام ميكند و بر خلاف آنچه كه تاكنون گفته شده روز سيزده نه تنها براي پدافند هوائي نحس نيست بلكه با خوش يمني به پايان مي رسد.(27) منابع: *قرآن كريم *نهج البلاغه * مجموعه اسناد عملكرد پدافندهوايي در هشت سال جنگ تحميلي تحت عنوان كتاب" پدافندهوايي در گذرگاه هشت سال دفاع مقدس- جلد دوم - تهيه وتنظيم "سرهنگ محمد اسكندرلو"-موجود در قرارگاه پدافندهوايي خاتم الانبياء(ص)آجا *ويرانه دروازه شرقي، وفيق السامرايي، مركز فرهنگي سپاه، چاپ اول، تهران 1374. *صدجنگ بزرگ تاريخ-علي غفوري-نشرهيرمند-چاپ دوم-تهران -1386 *تاريخ نيروي هوايي ايران،غلامرضا علي بابايي،انتشارات آشيان،چاپ اول،تهران،1383 *دائره المعارف پرواز (راهنماي پرواز گران)، تاليف مهران دري نوگراني، ناشر انتشارات پيام آزادي چاپ اول،تهران،1380 * مجله صف،مهرماه 1389،شماره 359 http://imam-khamenei.mihanblog.com* www.aja.ir* پاورقي: 13- جلد دوم مجموعه اسناد عملكرد پدافندهوايي در هشت سال جنگ تحميلي تحت عنوان كتاب" پدافندهوايي در گذرگاه هشت سال دفاع مقدس - تهيه وتنظيم سرهنگ محمد اسكندرلو"- موجود در قرارگاه پدافندهوايي خاتم الانبياء(ص)آجا-ص 2 14ـ همان منبع ـ ص2 15ـ فرمانده اطلاعات و شناسايي الكترونيكي 16- جلد دوم مجموعه اسناد عملكرد پدافندهوايي در هشت سال جنگ تحميلي تحت عنوان كتاب" پدافندهوايي در گذرگاه هشت سال دفاع مقدس - تهيه وتنظيم سرهنگ محمد اسكندرلو"- موجود در قرارگاه پدافندهوايي خاتم الانبياء(ص)آجا- صفحات2 17ـ همان منبع ـ همان صفحه 18- جلد دوم مجموعه اسناد عملكرد پدافندهوايي در هشت سال جنگ تحميلي تحت عنوان كتاب" پدافندهوايي در گذرگاه هشت سال دفاع مقدس - تهيه وتنظيم سرهنگ محمد اسكندرلو"- موجود در قرارگاه پدافندهوايي خاتم الانبياء(ص)آجا- ص 3 19- همان منبع- ص4 20- رادار دريايي مربوط به نيروي دريايي ارتش ج ا ا بود كه پدافندهوايي خارك با اعزام نماينده از توان رادار فوق در راستاي پدافندهوايي بهره مي برد. 21- جلد دوم مجموعه اسناد عملكرد پدافندهوايي در هشت سال جنگ تحميلي تحت عنوان كتاب" پدافندهوايي در گذرگاه هشت سال دفاع مقدس - تهيه وتنظيم سرهنگ محمد اسكندرلو"- موجود در قرارگاه پدافندهوايي خاتم الانبياء(ص)آجا- ص 4 22- جلد دوم مجموعه اسناد عملكرد پدافندهوايي در هشت سال جنگ تحميلي تحت عنوان كتاب" پدافندهوايي در گذرگاه هشت سال دفاع مقدس - تهيه وتنظيم سرهنگ محمد اسكندرلو"- موجود در قرارگاه پدافندهوايي خاتم الانبياء(ص) آجا- صفحات 4 و5 23- عراقيها اين دو محل را كليد شهر بصره ناميده بودند. 24- نزاجا = نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران 25- لبه جلويي منطقه نبرد 26- نهاجا = نيروي هوايي ارتش جمهوري اسلامي ايران 27- جلد دوم مجموعه اسناد عملكرد پدافندهوايي در هشت سال جنگ تحميلي تحت عنوان كتاب" پدافندهوايي در گذرگاه هشت سال دفاع مقدس - تهيه وتنظيم سرهنگ محمد اسكندرلو"- موجود در قرارگاه پدافندهوايي خاتم الانبياء(ص) آجا-صفحات 9 و10 *پدافند هوايي جمهوري اسلامي ايران در عمليات فتح المبين عملكرد بسيار دلاورانه و تحسين برانگيز داشت و از عوامل مهم پيروزي به شمار مي رفت. *برخي از دلاورمردان پدافند هوايي جمهوري اسلامي ا يران در عمليات فتح المبين به افتخار و شرافت شهادت در راه خدا نائل شدند. * منبع: روزنامه جمهوری اسلامی، یکشنبه 24 آذر 1392