Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 172129
تاریخ انتشار : 2 بهمن 1392 0:0
تعداد مشاهدات : 60

تدوین دانش فنی تولید کاتالیست های آروماتیزاسیون در کشور

علمي و فناوري - پژوهشي: رییس پژوهشکده کاتالیست و نانو فناوری پژوهشگاه صنعت نفت با اعلام این که پژوهشگاه صنعت نفت در حوزه کاتالیست حدود20 میلیون دلار سرمایه گذاری کرده است گفت: با تدوین دانش فنی کاتالیست آروماتیک سازی و واگذاری آن به بخش خصوصی برای تولید انبوه از خروج میلیون ها دلار ارز از کشور جلوگیری خواهد شد. به گزارش ایسنا، مهدی رشیدزاده، رییس پژوهشکده کاتالیست و نانو فناوری پژوهشگاه صنعت نفت در نشستی خبری اظهار داشت: بیش از 85 درصد مواد شیمیایی، در یک مرحله تولید باید از کاتالیست عبور کنند، همچنین در بیش از 95 درصد فناوری های کنترل آلودگی از کاتالیست ها استفاده می شود تا جایی که این کاتالیست ها از نظر محصولات تولیدی و اقتصادی ارزش افزوده بسیاری را ایجاد می کند. ارزش بازار جهانی کاتالیست بیش از 20 میلیارد دلار است رئیس پژوهشکده کاتالیست و نانو فناوری پژوهشگاه صنعت نفت ارزش بازار جهانی کاتالیست را بیش از 20 میلیارد دلار اعلام و گفت: از این میزان 30 درصد در فرآیند های پالایشی، 39 درصد در حوزه محیط زیست و 31 درصد در فرآیندهای پلیمری وسایر مواد شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد. رشیدزاده تصریح کرد: از آنجا که ایران دارای ذخایر عظیم نفت و گاز است تولید این ماده استراتژیک در کشور از جایگاه خاصی برخوردار است. باتوجه به اینکه در قرن حاضر جنگ، جنگ انرژی است و کشور ما به ناحق گرفتار تحریم خارجی شده است، می توان این موضوع را به فال نیک گرفته و برای حرکت در مسیر تدوین دانش های فنی گام اساسی برداشت. وی با اشاره به تحریم های بین المللی علیه کشور ایران گفت: تحریم های اعمال شده از سوی برخی از کشورها مشکلاتی برای تهیه کاتالیست های مورد نیاز پالایشگاه ها و مجتمع های پتروشیمی کشور ایجاد کرد اما خوشبختانه با تلاش پژوهشگران پژوهشگاه صنعت نفت درسال های اخیر چندین شرکت داخلی نسبت به تولید برخی از کاتالیست ها و جاذب های پر مصرف اقدام کردند. محقق پژوهشگاه صنعت نفت به اهمیت فرآیندهای کاتالیستی در صنعت نفت اشاره و تصریح کرد: این فرآیندها از مهمترین و کلیدی ترین عملیات در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و شیمیایی کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه محسوب می شوند زیرا با استفاده از کاتالیست ها می توان در تولید انواع سوخت ها و طیف وسیعی از فرآورده های میانی و نهایی مورد نیاز جامعه امروزی که نقش حیاتی دارد، اقدام کرد. رشید زاده خاطرنشان کرد: در کشورمان نیز تمامی پالایشگاه های نفت و گاز، مجتمع های پتروشیمی، اکثر کارخانجات شیمیایی، مجتمع های فولاد و بعضی از کارخانجات تولید محصولات غذایی در تولید خود از طیف گسترده ای از کاتالیست ها بهره می گیرند به طوری که سالیانه مقادیر زیادی ارز صرف خرید کاتالیست های مورد نیاز از شرکت های تولید کننده خارجی می شود. مصرف کاتالیست کشور در سال های آتی به بیش از پنج هزار تن می رسد وی با بیان اینکه مصرف کاتالیست ها و جاذب ها در فرآیندهای پتروشیمیایی و پالایشی با راه اندازی واحدهای جدید و طرح های توسعه یی در ایران به بیش از پنج هزار تن در سال خواهد رسید، گفت: باید توجه داشت پژوهشکده این زنگ خطر را احساس کرده و از سالها قبل طرح های پژوهشی و فناوری در زمینه کاتالیست ها و جاذب ها را در سرلوحه کاری خود قرار داده است. باید به این نکته اذعان داشت که پژوهش و فناوری اساسی ترین گام در توسعه صنعتی و اقتصادی هر کشور به شمار می آید. وی تاکید کرد: با توجه به اینکه هرسال کاتالیست های جدیدی عرضه می شود، بایستی به شناسایی و ارزیابی و بررسی عملکرد این کاتالیست ها بیشتر از گذشته توجه کرد. رشیدزاده با بیان اینکه بومی سازی کاتالیست، یک اولویت استراتژیک در کشور محسوب می شود، افزود: با شناسایی و ارزیابی کاتالیست ها، صنعت می تواند با استفاده بهینه از مواد اولیه، محصولات بیشتر و مرغوب تری را عرضه کند و از سوی دیگر با شناسایی و معرفی منابع مختلف و نیز کاتالیست های تولید شده از سوی شرکت های داخلی، مشکلات ناشی از تحریم یا انحصار تهیه کاتالیست های مورد نیاز برطرف می شود. وی تاکید کرد: با توجه به شرایط خاص کشور، از نظر وجود منابع غنی هیدروکربنی و گسترش روزافزون صنایع یاد شده و به دلیل اهمیت و نقش ویژه کاتالیست ها در این صنایع، ارزیابی کاتالیست ها و کسب دانش فنی و تدوین فن آوری ساخت کاتالیست های پر مصرف در مقیاس نیمه صنعتی (به نحوی که به راحتی قابل توسعه به مقیاس صنعتی باشد) اهمیت و ضرورت خاصی دارد. سرمایه گذاری 20 میلیون دلاری پژوهشگاه صنعت نفت در حوزه کاتالیست رییس پژوهشکده کاتالیست و نانو فناوری پژوهشگاه صنعت نفت با اشاره به اینکه در حال حاضر در این پژوهشکده 40 نفر نیروی مهندس، دکتر و تکنسین متخصص و مجرب فعالیت می کنند، اظهار داشت: طی سال های گذشته در پژوهشکده کاتالیست و نانوفناوری پژوهشگاه صنعت نفت حدود 20 میلیون دلار سرمایه گذاری برای تجهیز آزمایشگاه ها و پایلوت های کنترل کیفیت کاتالیست های پرمصرف صنایع پالایش نفت، گاز و پتروشیمی انجام شده است از این رو زیر ساخت های مناسبی برای توسعه کاتالیست ها در این مجموعه وجود دارد. وی با بیان اینکه این پژوهشکده دارای امکاناتی است که در کشور منحصر بوده و بدین لحاظ به عنوان آزمایشگاه مرجع برای کنترل کیفیت کاتالیست ها به شمار می رود، گفت: همچنین این واحد دارای گواهینامه ISO/IEC 17025:2005 است که استانداردی بین المللی برای تایید صلاحیت آزمایشگا ه هایی است که فعالیت های آزمون انجام می دهند. رشیدزاده افزود: چند نمونه از این کاتالیست ها بر اساس فرمولاسیون و دانش فنی توسعه یافته در این مرکز تولید شده است که پس از تایید و کنترل کیفیت، از سوی واحد شناسایی و بررسی های راکتوری این مرکز،تعدادی از این تولیدات در صنایع پالایشگاهی و پتروشیمیایی ایران به کار گرفته شده است. رییس پژوهشکده کاتالیست و نانو فناوری پژوهشگاه صنعت نفت، گفت: وظیفه این پژوهشکده تدوین دانش های فنی مورد نیاز صنعت نفت در حوزه کاتالیست و جاذب و پایه های آن و نیز در زمینه نانومواد و نانو کاتالیست ها است. رشید زاده تعداد دانش های فنی تدوین شده در زمینه کاتالیست در پژوهشگاه صنعت نفت را 17 مورد اعلام و تصریح کرد: تاکنون هشت مورد از این تعداد برای تولید انبوه به بخش خصوصی واگذار شده که شش مورد آن در چند سال اخیر بوده است به طوری که یک جهش دراین عرصه اتفاق افتاده است. وی تصریح کرد: وظیفه دیگر این پژوهشکده رفع مشکلات گلوگاهی صنعت نفت است.در این زمینه نرم افزارهایی را برای بهینه کردن برخی از فرآیندهای پالایشگاهی تهیه کرده ایم. این پژوهشگر پژوهشگاه صنعت نفت گفت: حرکت در مرزهای دانش باید ادامه پیدا کند نباید از قافله علم و پیشرفت عقب بمانیم پژوهشکده در حوزه نانو فناوری، نانو جاذب، نانوعایق و نانو حفاری هم کار می کند که نتایج آن در آینده نزدیک اطلاع رسانی خواهد شد. تدوین سند تولید کاتالیست از سوی وزارت نفت رشید زاده همچنین با اشاره به تدوین سند تولید کاتالیست در کشور از سوی وزارت نفت، گفت: بر اساس این سند بیش از 100 نوع کاتالیست و جاذب مورد نیاز کشور در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی باید تولید و تدوین شود که این سند راهنمای پژوهشگاه صنعت نفت برای تولید کاتالیست ها به شمار می رود. وی تاکید کرد: پس از تدوین دانش فنی کاتالیست آروماتیک سازی از سوی پژوهشگاه صنعت نفت، دانش فنی آن ماه گذشته برای تولید انبوه به شرکت توسعه دهنده اکسیر نوین فرآیند آسیا واگذار شد و تا پایان امسال نیز به تولید انبوه می رسد. رییس پژوهشکده کاتالیست و نانو فناوری پژوهشگاه صنعت نفت، گفت: ساخت مواد اولیه پایه های کاتالیستی جزو فعالیت های جاری این پژوهشکده است. اخیرا در این زمینه کارهای خوبی انجام شده به طوری که معدنی را در داخل شناسایی کردیم و زمینه برای ساخت پایه های آلومینایی از طریق پودرهای فراهم شده و با اجرای این طرح زنجیره ساخت کاتالیست در داخل کشور تکمیل می شود. وی افزود: پژوهشکده در زمینه استفاده از زئولیت ها درحذف آلاینده های نفتی در آب های سطحی و زیرزمینی نیز کار می کند که نتایج این طرح در مناطق نفت خیز کاربرد دارد. همچنین پروژه ای در زمینه ذخیره سازی ANG داریم. رشیدزاده ادامه داد: برای حذف گازهای اسیدی از فلرها از نانو مواد استفاده می کنیم. برای کاتالیست های مهم دیگرمانند ایزومراسیون، آلکیلاسیون و هیدرکراکینگ نیز پروپوزال های مربوط به شرکت پالایش و پخش ارسال شده است. وی تصریح کرد: معتقدم پژوهشگاه قابلیت بسیار زیادی دارد حقیقت امر این است که از تمام ظرفیت ها استفاده نمی شود اگر وزارت نفت در این زمینه بودجه پژوهشی مناسب اختصاص دهد پژوهشگاه از ظرفیت خود به نحو احسن استفاده می کند باید به این مهم واقف بود که پژوهشگاه محور کارهای پژوهشی در وزارت نفت است و باید توجه اساسی صورت گیرد. دانش فنی ساخت کاتالیست آروماتیزاسیون به بخش خصوصی واگذار شد در ادامه، معصومه آقابابایی، مسوول طرح پژوهشکده کاتالیست و نانوفناوری گفت: با توجه به میزان مصرف بالای این کاتالیست ها و اهمیت ساخت کاتالیست در داخل کشور، پژوهشکده کاتالیست و نانوفناوری پژوهشگاه صنعت نفت، پس از انجام موفقیت آمیز ساخت آزمایشگاهی و پایلوتی این کاتالیست ها، بسته طراحی مفهومی ساخت کاتالیست آروماتیزاسیون در مقیاس 360 کیلوگرم در روز را تدوین کرد و در نهایت در آذر ماه 1392 برای تولید انبوه به بخش خصوصی (شرکت اکسیر نوین فرآیند آسیا) واگذار شد. وی درباره فرآیند آروماتیزاسیون و کاتالیست آن توضیح داد: فرآیند آروماتیزاسیون یکی از فرآیندهای کلیدی در صنعت پتروشیمی برای تهیه آروماتیک ها است که کاتالیست این فرآیند را پلاتین – قلع بر روی آلومینا تشکیل می دهد و خوراک معمول این فرآیند، خوراک اصلی مجتمع شامل پلاتفرمیت و هیدروژن که اغلب از پالایشگاه ها تامین می شود، است. آقابابایی با بیان اینکه مجتمع های پتروشیمی ایران نظیر بوعلی، برزویه، بندر امام، اصفهان و سایر، تولید کننده محصولات آروماتیکی با هدف تولید میلیون ها تن مواد در سال شامل بنزن، تولوئن، ارتوزایلین، پارازایلین و مخلوط زایلین هستند، گفت: این مجتمع ها از واحدهای زیربنایی کشور بوده و محصولات آن به عنوان خوراک صنایع پایین دستی نظیر شوینده ها، پلاستیک ها، الیاف پلی استر، نرم کننده های پلاستیکی، رنگ سازی و صنایع دیگر بکار برده می شود. وی با عنوان اینکه بنزن تولیدی واحد آروماتیزاسیون، یکی از پرمصرف ترین آروماتیک ها در صنایع پتروشیمی محسوب می شود، گفت: از بنزن در تهیه اتیل بنزن، کومن ( فنل و رزین های فنلی)، الکیل بنزن ها ( مواد پاک کننده )، نیتروبنزن (آنیلین ، مواد رنگی ) کلروبنزن و بسیاری مواد دیگر استفاده می شود . این پژوهشگر پژوهشگاه صنعت نفت افزود: بخشی از بنزن تولیدی به عنوان خوراک شرکت L.A.B (تولید کننده الکیل بنزن خطی) فرستاده می شود و بخشی از آن در صنایع رنگسازی و مازاد آن به خارج از کشور صادر می شود. آقا بابایی تصریح کرد: مقایسه نتایج آزمایش های فیزیکی- شیمیایی و تست فعالیت کاتالیست های آروماتیزاسیون تولید شده در مقایسه با کاتالیست خارجی نشان می دهد که این کاتالیست ها با نمونه خارجی به خوبی رقابت می کند. با توجه به اینکه تامین این کاتالیست ها از سازندگان خارجی مقدور نمی باشد، تولید انبوه آن در داخل کشور گامی مهم در جهت خودکفایی و قطع وابستگی به شرکت های سازنده خارجی خواهد بود.