Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 173079
تاریخ انتشار : 27 فروردین 1393 0:0
تعداد مشاهدات : 114

نگاهی به فعاليت های مهندسی نيروی زمينی ارتش

در بازخواني و واکاوي تاريخ جنگ هشت ساله نمي توان از نقش تأثيرگذار يگان هاي مهندسي نيروي زميني ارتش سخن نگفت. حماسه آفريني هاي اين عزيزان، در طول هشت سال دفاع مقدس، مقوله اي نيست که به فراموشي سپرده شود. مهندسي رزمي نيروي زميني در زمان دفاع مقدس در انهدام استحکامات دفاعي و ايجاد شکاف در مواضع دشمن، عبور نيروهاي آفندي از رودخانه با اجراي عمليات عبور از رودخانه و پل سازي و همچنين ايجاد استحکامات دفاعي و سدهاي پدافندي، نقش بسيار ارزنده اي ايفا نموده اند به نحوي که موفقيت در عمليات آفندي و پدافندي مستقيماً با فعاليتهاي مهندسي ارتباط دارد و مي توان گفت « مهندسي، کليد عمليات آفندي و قفل عمليات پدافندي مي باشد.» پل هاي روانه شده در طول دوران دفاع مقدس بارها مسير پيروزي سربازان ارتش و سپاه را هموار کردند تا خاک ايران از پليدي ها و پلشتي هاي ارتش بعث پاک شود. گروهي ديگر از دلاورمردان مهندسي با حماسه اي ديگر، خود را در دل تاريخ جاودانه کردند و نام «سنگرسازان بي سنگر» را بر خود نهادند. مرداني که بدون وحشت از صداي گلوله و انفجار توپ و خمپاره، جان خود را در کف دست نهاده بودند و کمر همت به ايجاد مانعي دفاعي براي ديگر همرزمان خود بسته بودند. اگر رشادت آنان نبود، کيلومتر ها خاکريز در خطوط مقدم جبهه هاي جنگ پديد نمي آمد و سد دفاعي در برابر تهاجم ددمنشان بعثي شکل نمي گرفت. به هر گوشه از تاريخ دفاع مقدس نظر افکنيم شاهد جلوه اي از اين حماسه ها خواهيم بود. روانه کردن و ساخت پل ها، خاکريزهاي دفاعي، زاغه هاي مهمات، سنگرهاي بتوني و... که در عمليات هاي مهمي همچون فتح المبين، بيت المقدس، طريق القدس، والفجر 8 و رمضان و روانه کردن پل هاي شناور، طراده هاي پي.ام.پي و جي.اس.پي موجب شد نام يگانهاي مهندسي نيروي زميني ارتش در زمره تأثيرگذارترين يگانهاي پشتيباني در عمليات مطرح شود. چگونگي عبور نيروها و تجهيزات از رودخانه هايي چون کارون، نيسان، کرخه با تجهيزات نظامي، آن هم بدون يک معبر و پل، ناممکن مي نمود و بدون عبور از اين پل ها، انجام عمليات، دشوار و شايد محال بود. در چنين وضعيتي انديشه هاي استراتژيک دليرمردان نيروي زميني و افسران و درجه داران واحد مهندسي نخستين مشکل عمده را از پيش پاي رزمندگان اسلام برداشتند. يکي از ناگفته هاي بزرگترين عمليات جنگي و آفندي ايران يعني بيت المقدس، عبور رزمندگان جان برکف ارتش اسلام و تجهيزات، ادوات، خودروها و جنگ افزارهاي عظيم از رود غرنده و پر تلاطم کارون براي پيشروي و رسيدن به خرمشهر و عقب راندن دشمن بود. در يک کلام، اگر نبود قدرت و خلاقيت يگانهاي مهندسي نيروي زميني ارتش در نصب پل روي رودخانه کارون، بي شک ماشين جنگي ايران به راحتي به خرمشهر نمي رسيد. اما اين مهم، چگونه صورت گرفت؟ پاسخ را بايد در پل هاي پي.ام.پي جستجو کرد. پل هاي شناوري که در آن مقطع حساس از جنگ، توسط مهندسان توانمند و متعهد نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي در اصطلاح فني «روانه» يا همان «نصب» شدند. در قرارگاه کربلا تمام امور مربوط به مهندسي لشکرها اعم از مين برداري، پاک کردن معابر، هدايت تمامي وسايل سنگين مهندسي، زدن سنگرها و خاکريزها و از همه مهمتر روانه کردن پل هاي پي.ام.پي و گرداندن آنها به صورت خودکفا انجام مي شد و گروههاي مهندسي نيروي زميني با تکيه بر دانش بومي احاطه کاملي بر نحوه اجرايي شدن اين موارد داشتند. تنها در عمليات فتح المبين، 11 پل روي رودخانه کرخه زده شده و در عمليات بيت المقدس پنج پل روي کارون روانه شده است. امير سرتيپ جانگداز افسر مهندسي قرارگاه کربلا در اين باره مي گويد: «در عمليات بيت المقدس، سپاه پاسداران در ابتداي تولد خود بود. لذا در دو سه سال ابتداي جنگ، مهندسي جنگ، بخش روانه کردن پلهاي پي.ام.پي و عبور از آنها به عهده نيروي زميني ارتش بود. در حال حاضر نيز اين پل هاي شناور صرفاً در اختيار نيروي زميني ارتش است.» وي اذعان داشت: «نيروهاي کشورمان در مناطق متعددي چون سوسنگرد، بستان، نيسان و بخصوص طي عملياتهاي بيت المقدس و فتح المبين، استفاده هاي اساسي از پل هاي پي.ام.پي کردند که نتايج قابل توجهي را نيز در پي داشت؛ نتايجي چون فتح خرمشهر و... در واقع کليد فتح خرمشهر، عبور از رودخانه کارون بود و اين عبور تنها به مدد پل هاي پي.ام.پي ميسر شد.» سرتيپ بازنشسته جانگداز افزود: «استعداد پل هاي ايران در عمليات بيت المقدس مجموعاً 1200 متر بوده است که طول قابل اعتنايي از حيث نظامي محسوب مي شود. حال آنکه تا آن زمان پل هاي پي.ام.پي، آن هم در شرايطي ايده آل و با سرعت معين آب، نه آبي با سرعت کارون، به طول حداکثر 227 متر روانه شدند، اما در مناطقي نظير کارون و دارخوين با عرض 260 متر، زدن اين پل ها امر محالي بود که به مدد خلاقيت و مساعي شبانه روزي مهندسان و سربازان مخلص نيروي زميني ممکن شد. به طوري که مثلاً در ابتدا، پيش بيني روانه شدن چهار پل شده بود، اما به دليل نياز به يک پل ديگر، علي رغم تنگناها و وضع موجود، تعداد پل ها به پنج پل روي کارون در عمليات بيت المقدس افزايش يافت.» سرتيپ جانگداز اظهار داشت: «تلاش يگانهاي مهندسي بويژه گروه 422 دغاغله در روانه کردن پلهاي اين عمليات مثال زدني است چرا که بلافاصله پس از عمليات فتح المبين و از محل اين عمليات تا منطقه عمليات بيت المقدس که بيش از 200 کيلومتر بود. اين پلها شبانه و طي مدت 30 روز به دور از چشم دشمن تا نقطه تعيين شده حمل و روانه شدند.» برخي ديگر فعاليت هاي برجسته و مهم مهندسي در زمان دفاع مقدس عبارتند از احداث 12 پل تجهيزاتي بيلي رميم، ماکليه، ابوچلاچ، هفت دهنه، شوشتر، سوسنگرد، يا زهرا (س)، شهيد فيروزي، شيلر، کردستان، حاج مسلم و يا زينب (س) در عمليات ها و مناطق مختلف، ايجاد معبر و شکاف در موانع و استحکامات دشمن در عملياتهاي مهم فتح المبين، بيت المقدس، والفجر، کربلاي 5 و 6 و بالغ بر هزار مورد ديگر ايجاد خاکريز و کانال و احداث مواضع و استحکامات پدافندي. پايان جنگ و پيروزي ايران پس از هشت سال دفاع مقدس به معني پايان تلاش يگانهاي مهندسي نبود. مهندسان نيروي زميني ارتش که تلاشگراني هميشه آماده به رزم بودند با پايان جنگ در عرصه هايي ديگر به نبرد پرداختند و در نخستين گام، با ايجاد مواضع و سدهاي غير قابل نفوذ در برابر دشمنان، بر امنيت مرزهاي غربي و جنوبي کشور افزودند. علاوه بر اين در رزمايش هاي متعدد نيز با ايجاد صدها کيلومتر کانال، خاکريز، سنگر، انفجارات و جاده در مناطق مختلف تأثير قابل توجهي در ارتقاي آمادگي رزمي يگانهاي نيروي زميني داشته اند. مهندسان نيروي زميني ارتش در سالهاي پس از جنگ علاوه بر حضور در عرصه هاي دفاعي و نظامي در بخش پشتيباني از کارکنان ارتش نيز فعاليت کردند که ساخت هزاران واحد مسکوني، صدها باب مسجد، مدرسه، مراکز فرهنگي و ورزشي، بيمارستانها، آسايشگاههاي سربازي، زاغه مهمات و بازسازي و نوسازي اماکن، تأسيسات و ساختمان ها، فقط بخش کوچکي از اين فعاليت ها را تشکيل مي دهد. در طول سه دهه گذشته بخش مهم ديگري از اقدامات يگانهاي مهندسي به آموزش نيروهاي متخصص براي اين حوزه، متمرکز شده است. در طول اين مدت، دوره هاي آموزش تخصصي در 28 رشته برگزار شده که رشته هاي پدافند غير عامل، پاکسازي ميادين مين، سرويس و نگهداري تجهيزات سنگين، تعمير و نگهداري ساختمان از جمله آنها هستند. در طي اين دوره ها 36217 نفر در رشته هاي گوناگون تحت تعليم قرار گرفته اند. * منبع: روزنامه رسالت، چهارشنبه 27 فروردین 1393