Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 174084
تاریخ انتشار : 22 تیر 1393 16:53
تعداد مشاهدات : 469

روایت فیزیکدانان آمریکایی از سفر به ایران

ما در ملاقات های خود با استادان فیزیک، تعالی پایدار سیستم آموزشی ایران را تایید کردیم.
دانشگاه صنعتی شریف، بهمن ماه امسال میزبان سه فیزیکدان برجسته بود. پروفسور «آنتونی جیمز لگت»، فیزیک پیشه انگلیسی برنده جایزه نوبل فیزیک 2003، پروفسور «پال چو» -کاشف نخستین ابررسانای بالای دمای نیتروژن مایع (YBCO) - و پروفسور «وارن پیکت» - استاد ممتاز و شناخته شده بین المللی در حوزه ابررسانا از دانشگاه دیویس کالیفرنیا - که به این دانشگاه و برای شرکت در چهارمین کنفرانس ملی پیشرفت های ابررسانایی به کشورمان سفر کرده بودند ضمن دریافت نشان دانشگاه و کسب عنوان استاد معین دانشگاه صنعتی شریف از چندین مرکز علمی و دانشگاهی دیگر در تهران و شهرهای دیگر ایران بازدید کردند.

این فیزیکدانان در بازگشت از ایران طی مقاله ای که در شماره اخیر نشریه «نیچر فیزیک» (ژوئیه 2014) منتشر شده به بیان دیدگاه های خود در خصوص تعاملات علمی ایران و غرب و دستاوردهای این سفر با رویکرد دیپلماسی علم پرداخته اند.

وارن ای پیکت، آنتونی جی لگت و پل سی دابلیو چو در این مقاله هدف خود از سفر به ایران را کمک به دیپلماسی علمی، ملاقات با دانشمندان ایرانی و آغاز ارتباطات علمی و تشویق آن، ضمن بازدیدی کوتاه از جو دانشگاهی و علمی در ایران عنوان کرده و آورده اند: «پرفسور محمد اخوان، استاد فیزیک دانشگاه صنعتی شریف در تهران که ما او را به لحاظ حرفه ای و هم به طور شخصی چندین سال است که می شناسیم، این بازدید را از طریق آماده سازی های خستگی ناپذیر امکان پذیر کرد. ما این بازدید را با خبررسانی به همکاران خود ادامه خواهیم داد که ابتدا از دانشگاه خود آغاز کرده و در ادامه این گزارش را ارائه می کنیم.

ما ورای هدف خود برای برقراری ارتباط و گوش دادن به همه ایرانیانی که ممکن بود ملاقات کنیم، کارهای ویژه دیگری هم داشتیم:

1- ارائه سخنرانی عمومی و پژوهشی در چهارمین کنفرانس ملی پیشرفتهای ابررسانایی (NCAS4) در تاریخ ششم و هفتم نوامبر در تهران

2- ارائه یک سخنرانی در هر دانشگاه توسط هر یک از ما،

3- پذیرش منصب استادیاری در دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف برای کمک به ارتباطات مستمر با دانشمندان ایرانی

4- پیوستن به برنامه نوپای همکاری بین المللی فیزیک مواد پیشرفته (IRPAM) در دانشکده فیزیک دانشگاه صنعتی شریف به عنوان مشاور علمی.

ما در سفر خود در مراسم افتتاح IRPAM شرکت کردیم. در نهایت شگفتی، علاقه ما برای بهبود گفت وگو و درک متقابل به طور کامل در تمام سطوح منطبق شدند. ما در جلساتی شرکت کردیم که در آنها تبادلاتی با چندین مقام ایرانی صورت گرفت، از جمله رضا فرجی دانا، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و حسین سالار آملی، قائم مقام وزیر علوم در امور بین الملل، سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری رئیس جمهور، مجتبی خیام نکویی، سرپرست معاونت فناوری و نوآوری معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و محمدعلی نجفی، رییس سابق سازمان میراث فرهنگی و گردشگری که دفتر وی در هماهنگی این سفر به ما کمک کرد. رضا روستا آزاد، رئیس دانشگاه صنعتی شریف نیز بسیار مهمان نواز بوده و به طور کامل از سفر ما حمایت کرد.

همه این مقامات در مورد بهبود روابط میان فردی بین دانشمندان در هر دو طرف و کار برای اصلاح تصاویر پیچیده ای که در میان مردم هر دو کشور رشد کرده و با شعارهای سیاسی و کمبود جریان اطلاعاتی دقیق در هر دو جهت افزایش یافته، ابراز شور و اشتیاق کردند. سفر ما شامل ملاقات هایی با روسای دانشکده فیزیک و اعضای هیات علمی چهار دانشگاه صنعتی شریف، اصفهان، دانشگاه صنعتی اصفهان و شیراز در کنار ملاقات با دانشجویان بود. در حال حاضر سالانه 1500 مقاله توسط 500 استاد دانشگاه صنعتی شریف منتشر می شود. شخص اخوان نمونه ای از پشتکار است.

 وی پس از دریافت دکتری خود از دانشگاه نوتردام در سال 1973 به ایران بازگشت و اقدام به ساخت یک آزمایشگاه تحقیقاتی مغناطیس کرد. پس از انقلاب اسلامی، وی توانست فقط یک رقم فناوری - کنترلگر دما دریاچه شور – را تهیه کند. با این وجود پروفسور اخوان از سال 1995 تاکنون بیش از 100 مقاله را در مجلات بین المللی منتشر کرده است.

دانشمندان ایرانی از چالش هایی رنج می برند. اخیرا آنها به دلیل قانون تحریم ایران با مقاومتهایی از سوی برخی از ناشران علمی اصلی غرب در بررسی مقالاتشان مواجه شده اند. همانطور که ذکر شد، هر یک از ما مقام استادیاری فیزیک را در دانشگاه صنعتی شریف پذیرفته و به عنوان مشاوران علمی به IRPAM پیوستیم. قانون تحریم ایران در سال 2010 فعالیتهای اقتصادی زیادی را با ایران محدود کرد اگرچه تلاشهای بشردوستانه توسط سازمانهای غیردولتی و اشخاص ادامه شده و حتی توسط همین قانون پشتیبانی می شد. بسیاری از فعالیتها مانند فعالیت ما چیزی بین کسب و کار خالص و کار بشردوستانه خالص است. اگرچه علاقه ما به پژوهش بنیادی در سطوح بسیار پایه است که ابتدا با فیزیک مواد پیشرفته آغاز می شود اما همه می دانند که فیزیک در مرکز واکنش های هسته ای قرار دارد. اگرچه فعالیتهای انرژی هسته ای برای چندین دهه در سطح مهندسی و نه پژوهش پایه بوده است.

اکنون که این گزارش نگاشته می شود، مقامات دانشگاههای ما با سازمانهای آمریکا مانند وزارت کشور، وزارت بازرگانی، وزارت خزانه داری و اداره کنترل دارایی های خارجی همکاری می کنند تا در صورتی که برخی از فعالیتهای برنامه ریزی شده ما - مشارکت در آموزش و پژوهش – نیازمند دریافت مجوز از وزارت خزانه داری داشت، وارد عمل شوند. در ماه مارس اداره کنترل دارایی های خارجی یک مجوز کلی را برای تبادلات دانشگاهی و آموزشی بین ایران و آمریکا تائید کرد.

همانطور که از دامنه برنامه ما مشهود است – از مردمی که با آنها گفت وگو کردیم تا شرکت در چهارمین کنفرانس ملی پیشرفتهای ابررسانایی – محمد اخوان توانست سفر ما را به یک سفر برجسته در ایران تبدیل کند. از ما در انظار عمومی و در جلسات و همچنین در مصاحبه های گوناگون توسط یکی از شبکه های تلویزیونی و توسط دانشگاه صنعتی شریف فیلمبرداری شد. یک روز در خیابان شنیدیم – با ترجمه اخوان- که شخصی گفت: اینها همان دانشمندان آمریکایی هستند که دیشب در تلویزیون دیدیم. به طور اتفاقی بازدید ما همزمان با جشنهای دهه فجر بود که امسال سی و پنجمین سالگرد خود را جشن می گرفت.

سفر فیزیکدانان آمریکایی به ایران در سطوح شخصی تر، ما از هر فردی که در خیابانها یا بازارها ملاقات کردیم، بازخوردهای مثبت دریافت کردیم. ایرانی هایی که ما به طور اتفافی می دیدیم اظهار شگفتی و خوشحالی می کردند که آمریکایی ها می توانند ویزای ایران را دریافت کنند و اینکه می توانند ایرانیان را ملاقات کرده و در مورد جامعه، رسوم و عقاید آنها اطلاعات کسب کنند. گروهی از دانش آموزان دبستانی دختر 11-12 ساله که انتظار می رود تعاریف ناخوشایندی در مورد آمریکایی ها شنیده باشند (همانظور که آمریکایی ها اطلاعات منفی در مورد ایران دریافت می کنند)، از ملاقات با ما خوشحال بودند و از ما عکس و امضا گرفتند. مطمئنا گرفتن ویزا برای بازدید از ایران آسان نیست، به همان میزان که ایرانی ها برای دریافت ویزای آمریکا با چالش هایی روبرو هستند. دعوتنامه شخصی روستا آزاد در کنار جلب حمایت ایرانیان در سطوح مختلف توسط پرفسور احوان برای تائید ویزای ما نقش مهمی را ایفا کرد.

بازدید ما از ایران اگرچه یکی از معدود بازدیدهای این چنینی توسط دانشگاهیان محسوب می شود، اما برای اولین بار نبود. بر اساس اطلاعات ما، اولین بازدید دانشگاهیان غربی از ایران پس از انقلاب اسلامی در سال 2004 بود که در آن گروه کوچکی از روسا و معاونان دانشگاه کالیفرنیا در دیویس به رهبری لری واندرهوف، رئیس دانشگاه و به میزبانی سعید سهراب پور، رییس وقت دانشگاه صنعتی شریف به ایران سفر کرده بودند. از آن زمان به بعد تنها چند بازدید دیگر صورت گرفته بود که همچنان رویدادهای نادری تلقی می شوند و ما با شگفتی همکاران آمریکایی خود در این باره روبرو شدیم.  

واژگان «دیپلماسی علمی» در عنوان این مقاله وجود دارد. فعالیتهای ما به طور کامل در راستای این هدف بوده و امیدواریم دیپلماسی علمی که به طور رسمی توسط وزارت امور خارجه آمریکا تشویق می شود با ارتباط با انجمن آمریکایی برای پیشرفت علم (AAAS) عملی شود. این انجمن یک دفتر رسمی دیپلماسی علمی داشته و فصلنامه ای در باب این موضوع موسوم به Journal of Science Diplomacy منتشر می کند. انجمن سلطنتی انگلستان دیپلماسی علمی را تائید می کند و دفتر آن موسوم به مرزهای جدید در دیپلماسی علمی 5 شامل یک مطالعه موردی با عنوان «استفاده از علم برای تقویت روابط با جهان اسلام» است.

دیپلماسی علمی مستقیما هم راستای مفاد انجمن فیزیک بین المللی و سایر فعالیتهای انجمن فیزیک آمریکا است. ایده اولیه این است که ارتباطات کنونی را گسترش داده و ارتباطات جدید را در سطح شخصی دانشمند به دانشمند به عنوان مکمل ارتباطات از طریق سازمانهای غیردولتی ایجاد کرد. دیپلماسی علمی از تاریخچه غنی ای برخوردار است. در دهه 1960 گروهی از فیزیکدانان آمریکایی با فیزیکدانان اتحادیه جماهیر شوروی در مسکو دیدار کرده و به دنبال آن سفر متقابلی صورت گرفت که توسط دانشکده های ملی هر دو کشور هماهنگ شده بود. این کار به درک متقابلی از این مساله کمک کرد که پژوهشهای بنیادی در آن زمان فی نفسه یک فعالیت بین المللی بود.

دیپلماسی پینگ پونگی در اوایل دهه 1970 شامل دعوتی از سوی چین برای تیم پینگ پونگ آمریکا به منظور بازدید و رقابت بود که پس از آن یک سفر متقابل صورت گرفت. این ارتباطات جدید بین دو کشور با بازدیدهایی توسط هنری کسینجر و نیکسون، رئیس جمهور وقت آمریکا از چین ادامه یافت و کمی بعد روابط دیپلماتیک بین دو کشور آغاز شد. اگرچه پیش بینی تاثیر این تلاش دیپلماسی علمی بین پرفسور اخوان و ما سه نفر مشکل است، اما تاریخ نشانه های خوش بینانه ای برای تاثیرهای مثبت ارائه می کند.

ما در ملاقاتهای خود با استادان فیزیک، تعالی پایدار سیستم آموزشی ایران را تایید کردیم. دانشجویان فارغ التحصیل ایرانی در کنار سایر دانشجویان بین المللی در دانشگاههای بزرگ در آمریکا و اروپا درنظر گرفته شده و پذیرفته می شوند و 60 درصد دانشجویان دانشگاههای دولتی زنان هستند. در حالی که بخش های خاصی از تحصیل در دانشگاه می تواند بهبود بیابد – برای مثال آزمایشگاه و فرصت های تحقیقاتی در مقطع کارشناسی – بزرگترین نیاز در سختترین چالش در پژوهش در سطح تحصیلات تکمیلی است.

تخصص استاد دانشگاه یکی از آنهاست. در حقیقت، بسیاری از اساتید فیزیک از تحصیلات و تجربه پژوهش در غرب برخوردارند. مشکل اصلی این است که زیرساختهای مدرن و تجهیزات آزمایشگاهی وجود نداشته و بودجه اندک است. هرچند تحریم های کنونی از خریدهای این چنینی جلوگیری می کند. شایان ذکر است، برخی از اعضای هیات علمی خوداتکایی نیرومندی نشان داده و تجهیزات آزمایشگاهی خود را ساخته اند. تشدیدکننده این هوای پژوهشی ضعیف، دسترسی دشوار به ناشران علمی، نه به دلیل تحریم هایی از هر نوع، بلکه بیشتر به خاطر هزینه های بالای اشتراک بسیاری از نشریات است.   تمایل مسوولان به ملاقات با دانشمندان آمریکایی به منظور ارتقاء ارتباطات و مشارکتهای علمی، دلگرمی بیشتری را فراهم می کند و ما معتقدیم علاقه قابل توجهی در جامعه فیزیک آمریکا (و به طور کلی غرب) برای ایجاد یک تلاش موثر دیپلماسی علمی وجود دارد. اگرچه هشدار می دهیم که نباید انتظار زیادی داشت. به نظر می رسد زمان برای استفاده از علم نه تنها برای ایجاد ارتباطات بلکه ارتقای تلاشهای آموزشی و پژوهشی در هر دو کشور و شروع به افزایش حسن نیت در میان جوامعی که در حال حاضر متضادند، وجود دارد.»













* خبرگزاری ایسنا


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :