Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 177167
تاریخ انتشار : 19 بهمن 1393 0:0
تعداد مشاهدات : 15

عرضه نسل جدید سیستم تصویربرداری هسته ای توسط محققان ایرانی

علمي و فناوري - علم و فناوري ايران: تیم پژوهشگران دانشگاه های دامغان و امیرکبیر با همکاری یکدیگر موفق به ساخت دستگاه پردازشگر تمام دیجیتال تابش هسته ای برای تشخیص سرطان و با قابلیت کاربرد در صنعت نفت شدند. دکتر بهزاد بقراطی مجری طرح و عضو هیات علمی دانشگاه دامغان در گفت وگو با خبرنگار فناوری ایسنا گفت: این پردازنده، نسل جدیدی از سیستم تصویربرداری هسته ای است و توانایی اندازه گیری و نمایش میزان فعالیت های بیوشیمیایی بافت های سالم و سرطانی را به عهده دارد. وی دستگاه پردازشگر سیگنال دیجیتال را یکی از ابزار مهم در آزمایش های هسته ای دانست و گفت: این دستگاه به کمک اندازه گیری طیف انرژی موجود در تابش های چشمه های رادیواکتیو می تواند محققان را در تشخیص و آنالیز مواد یاری کند. بقراطی ادامه داد: هدف از اجرای این پروژه تحقیقاتی این بود که با طراحی و ساخت دستگاه پردازشگر سیگنال دیجیتال تابش های هسته ای بتوانیم از این دستگاه کاربردهای متنوعی در حوزه های پزشکی و صنعتی داشته باشیم. وی با اشاره به کاربردهای این دستگاه در حوزه صنایع نفت، اظهار داشت: از این سیستم همچنین می توان برای سیستم های گمانه زنی لایه های سازندهای چاه های نفت استفاده کرد تا از این طریق مشخص شود که سازندهای نفتی مورد نظر حاوی مخازن نفتی هستند یا خیر و همچنین از طریق تابش های هسته ای می توان حجم نفت خام مخازن را اندازه گیری کرد. بقراطی حوزه پزشکی را از دیگر کاربردهای این دستگاه ذکر کرد و یادآور شد: به کمک این دستگاه امکان تشخیص سرطانی بودن بافت های بدن فراهم می شود ضمن آنکه از این دستگاه در آزمایشات فیزیک هسته ای نیز می توان استفاده کرد. مجری طرح با تاکید بر اینکه کاربرد این دستگاه برای هر حوزه ای دارای ویژگی های تقریبا مشابهی است، یادآور شد: این سیستم دارای مجموعه ای خاص از پردازنده ها است که اطلاعات را از طریق آشکار سازهای تابش های هسته ای دریافت کرده پس از تحلیل و پردازش آنها ماموریت های مورد نظر را در حوزه های مختلف انجام می دهد. وی با بیان اینکه این دستگاه در حوزه پزشکی با عنوان سیستم تصویربرداری به روش نشر پوزیترونی PET (Positron Emission Tomography) مطرح هستند ادامه داد: یکی از روش های بسیار دقیق در تشخیص موقعیت و وضعیت عملکرد بافت ها و توده های سرطانی در بدن و همچنین اندازه گیری فعالیت بیوشیمیایی آنها است. این محقق در این باره توضیح داد: همواره میزان مصرف کالری در بافت های سرطانی بسیار بیشتر از بافت های سالم است؛ لذا با تزریق مواد نشان دار شده با رادیواکتیو به بدن (رادیودارو)، میزان تراکم این مواد در بافت های سرطانی بسیار بیشتر از سایر بخش ها خواهد شد در نتیجه میزان سطح تابش های رادیواکتیو در این نقاط بسیار زیادتر از سایر بخش های سالم خواهد بود. لذا سیستم تصویر برداری مزبور این تابش های هسته ای را ثبت کرده و آنها را با استفاده از الگوریتم های پردازش تصویر به تصاویر قابل تفسیر برای پزشکان متخصص تبدیل می کند. بقراطی اضافه کرد: این دستگاه به کمک مجموعه آشکارسازهایی که به صورت یک رینگ حلقوی بیمار را احاطه می کند، تابش های رادیواکتیو ناشی از واپاشی رادیو داروها را که از نوع تابش های گاما هستند دریافت و تبدیل به سیگنال های الکتریکی کرده و پس از آن اقدام به پردازش سیگنال و بازسازی تصویر می کند. مجری طرح خاطر نشان کرد: بر اساس داده های به دست آمده از پردازش سیگنال ها، سیگنال هایی که مشخصه آنها با مشخصه های مورد انتظار تطابق داشته باشد جمع آوری و به بخش بازسازی تصویر ارسال می شود. عضو هیات علمی دانشگاه دامغان به کاربرد دیگر این دستگاه در صنعت نفت اشاره کرد و توضیح داد: اساسا لایه های زمین حاوی پتاسیم ، توریوم و اورانیوم بوده که به طور طبیعی دارای تابش های پس زمینه هستند و نکته جالب توجه این که ما در محل زندگی یا محل کار و یا هر جای دیگر با این تابش ها مواجه هستیم ولی در طول سال ها بدن ما با این تابش ها سازگار شده است. وی با تاکید بر اینکه پدیده تابش های پس زمینه ناشی از عناصر مذکور در لایه های نفتی نیز وجود دارد، یادآور شد: از آنجایی که میزان تابش رادیواکتیو در سازندهای نفتی با سایر سازندها و مناطقی که فاقد مخازن هیدروکربنی هستند بسیار متفاوت است،می توان از این دستگاه برای اندازه گیری میزان تابش پس زمینه لایه های مزبور و تشخیص وجود یا عدم وجود مخازن هیدروکربنی (نفت) استفاده کرد. بقراطی با تاکید بر اینکه ابزار تشخیصی این دستگاه از طریق مته های حفاری وارد زمین می شود، ادامه داد: این ابزار در محفظه ای لوله ای شکل درون لوله های حفاری به دنبال مته حفاری وارد زمین می شود و همراه آن به حرکت در می آید و اقدام به اندازه گیری تابش های لایه ها و سازند چاه می کند. مجری طرح یادآور شد: داده های حاصل از پردازش سیگنال های آشکارسازها و سوندهای این دستگاه پس از تحلیل های خاص از طریق کابل های دستگاه برای مدیران حفاری واقع در مجموعه دکل یا اداره مدیریت عملیات ویژه حفاری ارسال می شود. به گفته وی از سیستم پردازشگر فوق پیشرفته می توان در زمینه های گوناگونی که نیاز به تحلیل تابش های هسته ای دارند همچون دستگاه های گمانه زنی چاه های نفتی، دستگاه های اسکنر آنالیز مواد در معادن طلا، ذغال سنگ و کارخانه های سیمان، دستگاه های اندازه گیری ضخامت ورق های فلزی یا ضخامت سنجی آسفالت خیابان ها، دستگاه‎های مین یابی، سیستم های مونیتورینگ میزان آلودگی های تابش های هسته ای محیطی نیز استفاده کرد.