Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 180259
تاریخ انتشار : 10 آبان 1394 0:0
تعداد بازدید : 100

نقش کلیدی ایران از درياي خزر تا قلب تروریسم (بخش پایانی)

فاطمه آزرمی
تحولات مهم سوریه و عراق در منطقه و نقش ائتلاف علیه تروریسم - بخش پایانی شليک موشک هاي کروز از ناوگان روسيه در درياي خزر به مراکز حساس تروریست های داعش در سوریه آغازگرشکل گيري نظم جديدی در منطقه است. اولين حمله دريايي روسيه به داعش از درياي خزر در تاريخ 30سپتامبر (هشتم مهرماه) سال جاري آغاز شد. براساس اين گزارش «سرگئي شويگو» وزير دفاع روسيه اعلام کرد که چهار کشتي جنگي نيروي دريايي روسيه، 26 موشک را به مواضع تکفيري هاي «داعش» در سوريه شليک کرده اند. اين در حالي است که «ولاديمير پوتين» رئيس جمهور روسيه نيز اعلام کرد که اين موشک ها را از درياي خزر به سمت مواضع داعش شليک کرده اند. نيروهاي هوافضای روسيه در هفته نخست اين حمله 19 مقر فرماندهي داعش، 12 انبار سلاح و 71 خودروي زرهي در سوريه را هدف قرار داده اند. حضور جدی روسیه و ایران در ائتلاف ضد تروریسم و مشخصا علیه داعش به گونه ای بود که بسیاری از معادلات ائتلاف دروغین غربی - عربی را به هم زد و پیروزی های چشم گیری را متوجه ارتش سوریه کرد. در عین حال آمریکا و هم پیمانان منطقه ای او منتقد این اقدام روسیه هستند و اخبار ضد و نقیضی وجود دارد که حکایت از کمک های تسلیحاتی آمریکا و عربستان و ترکیه به تروریست های داعش در سوریه دارد. آغاز نظم جدید در خاورمیانه بسیاری از کارشناسان سیاسی معتقدند که حمله روسیه و ارتش سوریه و حضور مستشاران نظامی ایران در همان روز اول ضرب شستی به گروه های تروریستی منطقه بود و راهی نو در معادلات سیاسی منطقه خاورمیانه گشود. و از همه مهمتر نشان داد نبض اصلی این معادلات بدون شک در دستان جمهوری اسلامی ایران است. دکتر جمشيدي راد مديرگروه علوم سياسي و روابط بين الملل دانشگاه آزاد اسلامی، به گزارشگر روزنامه کیهان می گوید: «شليک گلوله ها و موشک هاي روسيه از ناو جنگي روسها از درياي خزر به مقر نيروهاي داعش در سوريه و گسترش حضور مستشاران نظامی ایران در این کشور، نبرد با تروریسم را عملاً وارد فاز عملیاتی جدی کرد.» این استاد دانشگاه در ادامه مي افزايد: «اين شليک ها به محل استقرار نيروهاي راديکال داعش و النصره و ديگر تروریست ها تقريبا بعد از جنگ آمريکا و عراق براي اولين بار در منطقه انجام شده و مشابه همين کار بوسيله ناو آمريکايي براي شليک به بغداد انجام شده بود و در واقع از طرف روسيه يک نوع پاسخي بود که به لحاظ همپا شدن با آمريکايي ها در مناقشات خاورميانه صورت گرفت. روسيه تقريبا از زمان فروپاشي اتحاد جماهير شوروي اين نخستين بار است که به شکل نظامي با يک ملت خارج از روس يعني ايران و عراق و سوريه وارد اين گود شده است و اگر اينها معادلات پيشروي زميني ارتش سوريه را هم به دنبال داشته باشند شايد بشود گفت به طرز مطلوبي به اهدافشان خواهند رسيد.» استراتژي اقدام پيشگيرانه کارشناسان سیاسی معتقدند که مداخلات غرب در ساير کشورها از جمله خاورميانه و به ويژه ليبي باعث شد که روسيه ساکت نماند و در جهت حفظ منافع خودشان از يک استراتژي تحث عنوان استراتژي اقدام پيشگيرانه استفاده کنند. دکتر جمشيدي راد در ادامه سخنان خود مي گويد: «تجربه مداخلات کشورهای استکباری و در راس آنها آمریکا در منطقه خاورميانه سبب گردید تا روسيه ساکت نماند و در جهت حفظ منافع خودش از يک استراتژي تحت عنوان استراتژي اقدام پيشگيرانه استفاده کند و همين اقدام پيشگيرانه روسهاست که در سوريه دارد به اصطلاح به بار مي نشيند.» وي با اشاره به بحران اوکراين نيز مي افزايد: «در کنار اين موضوع بحران اوکراين يک رقابت شديدي بين شرق و غرب در منطقه بويژه در مرزهاي جنوب غربي روسيه ايجاد کرد که بحران از فاز اقتصادي سياسي وارد فاز نظامي شد و تجربه موفقيت آميز روسها در جدايي طلبي بخشهايي از اوکراين و هم پيشروي آمريکايي ها،غربی ها در خصوص استقلال کي يف و حمايت جهان غرب از آن بحران اوکراين را به بحران سوريه منتقل کرد.» این استاد دانشگاه تصریح مي کند: «چه بسا از ديدگاه بعضي از استراتژيست ها اين نکته خيلي حياتي نباشد ولي اينجا آشکار است روسيه دنبال يک امتياز از دست رفته اش بعد از جنگ سرد است. يعني روسيه يک ابرقدرتی است که دوباره مي خواهد ازخواب بيدارشود و امتيازاتي که با فروپاشي جنگ سرد و امپراتوري روسيه از دست داده بود مي خواهد بازپس گيرد. از طرف ديگر اگر ما به جريانات و شکل گيري نيروهاي مطرح در منطقه نگاه کنيم ظهور گروههاي راديکال و اغلب تروريستي به نام همان هايي که در آسياي ميانه و مخصوصاً در چچن و قفقاز به صورت باالقوه و بالفعل فعاليت مي کنند مي توانند به منافع روسيه آسيب هايي را بزنند. حضور دختران و پسران چچني در گروه هاي داعش به صورت آموزشهايي که مي توانند چه به لحاظ رفتار و اخلاق اجتماعي، فرهنگي و چه به لحاظ مسائل نظامي با خودشان به آنجا منتقل کنند روسيه را خيلي نگران کرده و اين نگراني است که ما مي توانيم بگوييم روسها پیشاپیش پاسخ شرارت هاي چچني ها را که مطمئناً از طرف عربستان در منطقه تقويت مي شد در سوريه دادند.» نگرانی روس ها از رشد جریان های تکفیری بدون شک روس ها به نوعی نگران نفوذ گروه های تروریستی در داخل خاک خود هستند که این گونه وارد کارزار مبارزه با جریان های تکفیری و داعش در سوریه شدند. به بیان دیگر باید اذعان داشت مقامات روس به این نتیجه رسیدند که اگر جلوی رشد تروریست ها را در سوریه نگیرند در آینده ای نزدیک باید این مبارزه را در پشت مرزها و چه بسا داخل خاک خود داشته باشند. دکتر سیامک باقري تحلیلگر مسائل سیاسی و استاد دانشگاه در این باره به گزارشگر روزنامه کیهان مي گويد: «در واقع يکي از انگيزه های روسها تهديدي است که از ناحيه رشد جريان تکفيري داعشي احساس مي کند و با اين تفکر که اگرجلوي اين تروريسم تکفيري گرفته نشود به زودي به مرزهاي روسيه کشيده خواهد شد و با اين مسئله درگير خواهند بود.» این تحلیلگر مسائل سیاسی در ادامه همین بحث تصریح می کند: «عامل ديگراينکه روسها اهميت استراتژيکي براي سوريه قائل هستند وسوريه يک شريک استراتژيکي و راهبردی مهم براي مسکو محسوب مي شود و بر همین اساس تهديدات استراتژيکي ايجاب مي کند تا وارد ميدان سوريه شود و اين متحد را از دست ندهد.» دکتر باقري مي افزايد: «هرتصميمي در فضاي سياسي سوريه منوط به حل شدن بحرانهاي سياسي در اين کشور است. تا زماني که اين وضعيت نابسامان و بحران زده در سوريه وجود داشته باشد، فقدان اسد در سوريه از نگاه روسيه و از نگاه ايران تهديدساز است وبحران را تشديد خواهد کرد.» وي بااشاره به چشم انداز آينده سوريه مي گويد: «با موفقيت هاي اخیر در نبرد با تروریسم، بيش از پيش فضاي سياسي جامعه براي حضور اسد مهيا خواهدشد و از اين رهگذر تعاملات و قدرت سياسي به صورت منطقي تر با راي و نظر مردم شکل خواهد گرفت.» چشم انداز مثبت در آینده ائتلاف چهارگانه علیه تروریسم جمهوری اسلامی ايران با يک ابهت و هيمنه و رهبری راهبردی و گره گشا وارد اين ائتلاف چهارگانه شده است، ولي عراق درهرصورت مي بايست وارد اين ائتلاف مي شد چون اگر داعش ازبين برود آرامش عراقي ها هم بيشتر حاصل خواهد شد. دکتر محمدعباسپور،کارشناس علوم سياسي باخوشبيني به آينده اين ائتلاف به گزارشگر روزنامه کیهان مي گويد: «آينده خوب و اميدوارکننده اي را پيش بيني مي کنیم و مي توان گفت پس از پاکسازي سوريه از لوث تروريستهاي تکفيري و داعش و برقراري دولت ائتلافي يا آشتي ملي و بازگشت آوارگان سوري به کشورشان آنها با شرکت در انتخابات آينده کشورشان سرنوشت جديدي را رقم خواهند زد.» وي با اشاره به نقش بشار اسد در آينده سوريه مي گويد: «مطمئناً در تشکيل دولت آینده سوریه نيز نقش بشار اسد بسيار برجسته خواهد بود.» بدون شک گروههاي تروريستي در منطقه نه سر سازگاري با اسلام دارند و نه پايگاهي در معادلات اسلامي و با هر نحله فکري که ما مقايسه کنيم چه جنايت هايي که در کوباني با ایزدی ها انجام دادند نفرت جهانيان دنبال اين موضوع است. امروزه در واقع تروریست های تکفیری يک صحنه غير انساني به نمايش گذاشتند که غرب نيز خجل از دفاع از آنان است. موفقیت های پی در پی در نبرد با تروریسم طبق نظر کارشناسان و صاحب نظران سیاسی منطقه،آنچه که تاکنون از اين ائتلاف بدست مي آيد اين است که موفقيت هاي زيادي را درپي داشته است. جمهوری اسلامی ايران باحضور مستشاري خود دراين ائتلاف چهارگانه عملکرد درخشاني را ارائه داده است و انتشار اخبار پيروزي هاي پي در پي اين ائتلاف از جبهه هاي خط مقاومت سوريه مويد اين حقيقت است. همچنین افزایش نیروهای مستشاری ایران در مناطق مهم عملیاتی سوریه و ارایه نقشه راه و مشاوره نظامی به ارتش سوریه و مبارزه بی امان با جریان های تروریستی در سوریه و عراق بیش از پیش نقش راهبردی و استراتژیک جمهوری اسلامی ایران را برای کشورهای غربی و حامیان اصلی تروریست ها عیان کرده است و دعوت رسمی از کشورمان در نشست وین به نوعی از سر ناچاری و اجبار و نیاز مبرم برای کشورهای غربی بوده است، چرا که به هیچ عنوان نمی توانند نقش ایران اسلامی و اقتدار منطقه ای آن را نادیده بگیرند. محمد علی رستمی نژاد تحلیلگر و صاحب نظر در مسائل سیاسی به گزارشگر روزنامه کیهان می گوید: «از یک طرف خبرهای خوشحال کننده ای از پیروزی های پی در پی در نبرد با گروه های تروریستی و خصوصا داعش در سوریه به گوش می رسد و هر روز شاهد پیشروی ارتش سوریه و پاکسازی مناطق مهمی از این کشور از وجود تروریست های تکفیری و بمباران های پی در پی روسها علیه مواضع داعش هستیم و از طرف دیگر هم نشست وین با حضور وزرای خارجه ایران، آمریکا، روسیه، عربستان، ترکیه و سایر کشورهای دعوت شده در هتل امپریال روز جمعه گذشته برگزار شد که همین دعوت رسمی از جمهوری اسلامی ایران در این نشست نشان می دهد کشورهای غربی و خصوصا حامیان اصلی تروریست ها به این نتیجه رسیده اند که بدون حضور جمهوری اسلامی نمی توانند به نتایج قابل قبولی دست یابند.» این کارشناس مسائل سیاسی در ادامه تصریح می کند: «نشست وین برای یافتن راه حلی به منظور آغاز فرآیند صلح در سوریه روز جمعه در هتل امپریال وین آغاز شد و در این میان حضور وزیر امور خارجه کشورمان نشان می دهد که غربی ها و همپیمانان عرب منطقه ای به این نتیجه رسیده اند که نمی توانند نقش راهبردی و استراتژیک جمهوری اسلامی را در هر نوع تصمیمی درباره کشور سوریه نادیده بگیرند و به حضور ایران در چنین نشستی شدیداً نیاز دارند.» ظریف و دو معاونش در نشست وین محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان، که با دو معاون و مذاکره کننده ارشد خود، راهی وین شده است در بدو ورود به وین گفت: «بدون حضور ایران امکان رسیدن به یک راه حل معقول برای سوریه وجود ندارد.»ظریف تصریح کرد: «تلاش های بین المللی برای پایان دادن به بحران سوریه که یک بحران ناشی از مداخله خارجی در سوریه و تقویت گروههای افراطی است، مدتهاست که در جریان است.»وزیر امور خارجه کشورمان افزود: «ظاهراً کسانی که در این تلاش ها شرکت داشتند به این نتیجه رسیده اند که بدون حضور ایران امکان رسیدن به یک راه حل معقول و منطقی برای سوریه وجود ندارد.» * منبع: روزنامه کیهان، یکشنبه 10 آبان 1394