Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 181732
تاریخ انتشار : 18 اردیبهشت 1395 12:56
تعداد بازدید : 264

پارس جنوبي 1000 روز پس از شروع / عطيه لباف

ميدان گازي پارس جنوبي، بزرگترين ميدان گازي جهان است كه در خليج فارس و در آبهاي سرزميني ايران و قطر واقع شده است.

ميدان گازي پارس جنوبي، بزرگترين ميدان گازي جهان است كه در خليج فارس و در آبهاي سرزميني ايران و قطر واقع شده است. اين ميدان گازي بين ايران و قطر مشترك بوده و در كشور قطر، ميدان گازي گنبد شمالي نام دارد. اين ويژگي مخزن گازي پارس جنوبي يعني مشترك بودن آن ميان دو كشور سال هاست كه شرايطي رقابتي در برداشت از منابع هيدروكربني اين ميدان رقم زده كه در اين رقابت تا كنون قطر پيروز ميدان بوده است.

سال هاست كه طرح هاي توسعه اي قطر در اين ميدان به اتمام رسيده و اين كشور با حداكثر ظرفيت روزانه صدها ميليون متر مكعب گاز از اين مخزن برداشت مي كند اما با وجود اين ايران همچنان در ميانه راه قرار دارد و هنوز نتوانسته است كه طرح هاي توسعه اي خود را به اتمام برساند. عامل اين عقب ماندگي را مي توان در 8 سال جنگ تحميلي عراق عليه ايران، تحريم هاي ظالمانه غرب و در آخر كاهش قيمت نفت خام و به تبع آن كاهش درآمدهاي ارزي دولت جست و جو كرد.

به اين ترتيب عقب ماندگي ايران در برداشت از اين ميدان مربوط به سال هاي اخير نيست؛ به طوري كه اين مخزن زماني شناسايي شد كه ايران و عراق در حال جنگ بودند. در آن وقت تمام مسائل كشور اعم از جنگ و اقتصاد با مبلغي در حدود 4 الي 5 ميليارد دلار اداره مي شد و ايران حتي فرصت فكر كردن به اين ميدان را نداشت. ضمن آنكه هيچ شركت بين المللي هم علاقه مند به حضور در بخش ايراني اين ميدان نبود و اگر هم حاضر مي شد كشور منابع مالي براي ورود به اين عرصه نداشت. اما در همين زمان قطر با آوردن شركت هاي بين المللي توسعه ميدان را آغاز كرده بود و تا اواخر جنگ ايران و عراق عمليات توسعه در بخش قطري پيشرفت خوبي كسب كرده بود.

وقتي پاي ايران به پارس جنوبي باز شد

اواخر جنگ در زمان 8 سال اول وزارت بيژن زنگنه در وزارت نفت، ايران متوجه شد كه يك ميدان گازي مشترك با قطر دارد و شركت هاي بين المللي در حال فعاليت در اين منطقه اند و قطري ها از اين ميدان گاز برداشت مي كنند. در اين زمان تازه بحث ميدان گازي پارس جنوبي در محافل ايراني و اينكه چگونه به عنوان نخستين تجربه، حفاري در بخش دريا را شروع كنيم مطرح شد. اساساً وقتي يك دونده از دونده ديگر عقب مانده است اگر مي خواهد عقب افتادگي خود را جبران كند نه تنها بايد با سرعت رقيب بلكه با سرعت بيشتري بدود اما در اين زمان سرعت فعاليت ايران در حالي كه توسعه ميدان در بخش قطري به اتمام رسيده بود و كشور بسيار عقب تر از قطر قرار داشت به سبب شدت گرفتن تحريم ها و مديريت اجرايي ضعيف كند تر شد تا آنكه دولت يازدهم كار را در دست گرفت و با تغيير برنامه ها دوباره سرعت فعاليت ها را افزايش داد.

دولت يازدهم از نخستين روز فعاليت هاي خود اعلام كرد كه در اين ميدان آنچه اهميت دارد كاهش فاصله برداشت ما با قطر است و حتي اهميت موضوع به اندازه اي بود كه بيژن زنگنه، وزير نفت دولت يازدهم كار خود را با عسلويه و بازديد از پروژه هاي اين ميدان آغاز كرد. زنگنه براي كاهش عقب ماندگي ايران اولويت بندي پروژه ها و فازها را تغيير داد و برخلاف دولت دهم كه در اوج تحريم چندين فاز را به عنوان فازهاي 35 ماهه تعريف كرده بود و عقيده داشت كه تمام اين فازها بايد همزمان و پس از 35 ماه وارد مدار شوند، اولويت را به فازهاي داراي پيشرفت بالاتر داد، چراكه شيب مخزن پارس جنوبي به سمت قطر است و اين كشور هم منتظر تكميل طرح هاي توسعه اي ما نمي ماند.

افزايش 150 ميليون مترمكعبي در دولت يازدهم

فعاليت دولت يازدهم در ميدان پارس جنوبي ادامه كار دولت هاي قبل بود اما كار شاخصي كه انجام شد اين بود كه براساس ميزان بودجه و توان مالي دولت، درصد پيشرفت فاز و همين طور بلوك بندي فازها اولويت بندي صورت گرفت تا هر چه زودتر فازهاي نيمه كاره به توليد برسند و براي كشور درآمد ايجاد كنند. بلوك هايي كه در مركز ميدان گازي پارس جنوبي قرار دارد، ميزان فرار گاز از اين بلوك ها را بيشتر كرده است و به همين خاطر دولت يازدهم بيشتر توانش را روي توسعه اين فازها متمركز كرد.

از طرف ديگر تحريم ها براي كشور محدوديت مالي رقم زد و اشتباه دولت قبل يعني توسعه همزمان فازها ما را از هدف دور مي كرد. به اين منظور دولت اولويت ها را طوري ترسيم كرد كه منابع به سمت بلوك هايي كه زودتر به بهره برداري مي رسند و ضمن قرار گرفتن در مركز به توليد نزديك تر هستند، برود. خوشبختانه در اين وضعيت فازهايي كه پيشرفت بيشتري داشتند و زودتر به درآمد مي رسيدند توسعه يافتند. به اين ترتيب فاز ١٢ كه بزرگترين فاز اين ميدان بود سال 93 وارد مدار شد و همچنين فاز ١٥ و ١٦ نيز در سال گذشته رسماً به افتتاح رسيد. فازهاي ١٧، ١٨، ١٩، ٢٠ و ٢١ نيز به عنوان اولويت هاي بعدي معرفي شدند كه صنعت نفت تمركز ويژه اي روي آنها دارد و بخشي از اين فازها امسال وارد مدار خواهد شد.

در اين زمينه علي اكبر شعبانپور، مديرعامل شركت نفت و گاز پارس، كه مجري پروژه هاي اين ميدان است در گفت و گو با «ايران» اظهار كرد: برنامه ريزي كرده ايم كه در نيمه دوم امسال شاهد بهره برداري از فازهاي 17 و 18 باشيم. همچنين بخشي از فازهاي 19، 20 و 21 نيز امسال به توليد خواهد رسيد كه در مجموع 100 ميليون مترمكعب در روز به توليد گاز كشور خواهد افزود.

وي تصريح كرد: در طول فعاليت دولت يازدهم تقريباً بيش از 150 ميليون متر مكعب به توليد گاز كشور از اين ميدان افزوده شد كه سهم سال گذشته چيزي در حدود 50 ميليون متر مكعب است. اين افزايش توليد در حالي رقم خورد كه ما با كاهش شديد قيمت نفت در اوج تحريم هاي غربي مواجه بوديم.
اكنون هزار روز از آغاز به كار دولت يازدهم مي گذرد و در همين مدت، توليد گاز از فازهاي اين ميدان به بيش از 400 ميليون متر مكعب در روز رسيده كه بيش از 50 درصد از حجم گاز توليدي كشور است. همانطور كه اشاره شد فازهاي 12، 15 و 16 به طور كامل به بهره برداري رسيده اند و فاز 17 و 18 نيز حدود 20 ميليون متر مكعب گاز در روز توليد مي كنند. همچنين به زودي بخشي از فاز 19، 20 و 21 نيز به بهره برداري خواهد رسيد كه با توجه به شرايط درآمدي كشور در طول سال هاي اخير مي توان گفت اين اقدامات دولت بسيار چشمگير بوده است.

گفتني است در طول فعاليت دولت هاي هفتم و هشتم وهمچنين دولت نهم، ايران توانست 10 فاز از پارس جنوبي را به بهره برداري برساند، اما در طي دولت دهم با وجود سرمايه گذاري هنگفتي كه انجام گرفت، هيچ فازي به بهره برداري نرسيد. مديران وقت شركت ملي نفت ايران يكي از دلايل اين عدم موفقيت را وضع كردن تحريم هايي عليه ايران ذكر مي كردند كه موجب خروج شركت هاي متخصص خارجي از طرح هاي توسعه اي اين ميدان گازي و سپردن ادامه كار به شركت هاي ايراني فاقد صلاحيت شده بود اما اگر شرايط دو سال اول دولت يازدهم و نتايج فعاليت هاي اين دولت را با دو سال آخر دولت دهم مقايسه كنيم متوجه مي شويم كه آنچه مانع از بهره برداري از فازهاي نيمه كاره پارس جنوبي شد ضعف مديريتي بود نه تحريم ها. دولت دهم براي فروش هر بشكه نفت خام بيش از 110 دلار دريافت مي كرد اما باز هم در تزريق منابع به پروژه ها موفق نبود و تزريق منابع به فازهاي مهمي همچون فاز 12 قطره چكاني انجام مي شد. در همين حال دولت يازدهم قيمت نفت 27 دلاري را تجربه كرد اما به هر سختي سعي كرد تا پروژه هاي اولويت دار پارس جنوبي متوقف نشود و حتي بهره برداري كشور از منابع اين ميدان را افزايش داد. اكنون نيز اگرچه با جديت بهره برداري از فازهاي اولويت دار را دنبال مي كند اما توسعه مابقي فازها نيز در دستور كار است و در نظر دارد كه هر چه سريعتر فازهاي اولويت اول را تكميل كند و با استفاده از درآمد حاصله و جذب منابع از بانك هاي خارجي به سراغ باقي فازها برود.



* خبرگزاری ایرنا


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :