Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 187688
تاریخ انتشار : 4 مرداد 1395 9:1
تعداد مشاهدات : 614

سلول های بنیادی مصداقی از پیشرفت درون زا / حسین رمضانی پور

پیشرفت­ هایی که در سایه تحریم ­های ظالمانه دشمنان انقلاب اسلامی و با اتکاء به خودباوری، ایمان، خلاقیت جوانان و دارای همان ویژگی­ های برشمرده شده از سوی رهبری مبنی بر اتکاء بر مدیریت جهادی و انقلابی، هویت و استقلال کشور حاصل شده است.

اشاره:

- از نکات مورد تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره چگونگی پیشرفت واقعی کشور معتقدند که پیشرفت حقیقی بایستی دارای مولفه­ هایی همچون حفظ خصوصیّات انقلابی، حفظ حرکت جهادی، حفظ عزّت و هویّت ملّی و همچنین تضمین کننده استقلال کشور باشد.

- پیشرفت­ ها و دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی درحوزه سلول ­های بنیادی از جمله مصادیقی است که با اتکاء بر مدیریت جهادی و انقلابی، هویت و استقلال کشور حاصل شده است.

- در مرکز هماتولوژی و مدیکال آنکولوژی سلول های بنیادی دانشگاه علوم پزشکی تهران سالانه ۴۰۰ پیوند سلول­های بنیادی انجام می ­گیرد و تنها مرکز سیاتل در آمریکا می تواند با این مرکز در این زمینه رقابت کند.

- طبق آمار جهانی اسکوپوس در سال ۲۰۱۵، ایران رتبه ۱۵ را در زمینه تولید علم سلول ­های بنیادی در دنیا به خود اختصاص داده است.

- با توجه به آهنگ رشد خیلی سریع ایران نسبت به سایر کشورها ، ایران می­تواند در مدت زمان ۵ الی۱۰ ساله به رتبه زیر۱۰ در تولید علم حوزه سلول ­های بنیادی برسد.


........................................................

پس از پیروزی انقلاب اسلامی و به ویژه بعد از اتمام جنگ تحمیلی با کمک مردم و همت مسئولین علاوه بر ترمیم خرابی­ ها و آسیب ­های ناشی از رژیم پهلوی و جنگ تحمیلی با برنامه ­ریزی و تصمیم­ گیری ­ها در سطح کلان تلاش برای توسعه و پیشرفت کشور آغاز و اقدام شد. در این میان، بیانات و توصیه ­های امام خمینی(ره) و آیت ا... خامنه­ ای به عنوان رهبران و سیاستمداران نظام جمهوری اسلامی درباره چگونگی و راهکارهای توسعه و پیشرفت کشور می­ تواند نقشه راه و اتخاذ نوع برنامه توسعه ­ای که مقتضی نظام جمهوری اسلامی است، باشد. موضوعاتی همچون اقتصاد مقاومتی، نگاه توسعه درون­زا و ارائه الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت از جمله مولفه ­هایی است که رهبر معظم انقلاب در مناسبت ­های مختلف درباره مباحث توسعه ­ای و پیشرفت کشور مطرح نمودند. در اینجا به برخی از مولفه­هایی که می­ توان در 11 مورد خلاصه کرد اشاره می­ شود.

1- پیشرفت حقیقی سه مولفه دارد:


الف) حفظ خصوصیّات انقلابی

ب) حفظ حرکت جهادی

ج) حفظ عزّت و هویّت ملّی


2- دنبال کردن الگوی پیشرفت ایرانی - اسلامی، پیشرفت واقعی

3- پیشرفت همه جانبه دو بخش دارد:

الف) بخش ابزاری (علم، اختراع، صنعت، سیاست، اقتصاد، اقتدار سیاسی و نظامی، اعتبار بین المللی، تبلیغ و ابزارهای آن و ...)

ب) بخش حقیقی که همان سبک زندگی است.


4- دوری از فردمحوری و اباحیگری

5- تقویت زبان ملی، هویت اسلامی و مدل سازی

6- عمومی بودن و تضمین استقلال کشور

7- بحث نظری لازمه تدوین نسخه درست پیشرفت

8- عشق به معنویت، تضمین کننده پیشرفت واقعی

9- عدالت، یکی از ارکان اصلی الگوی پیشرفت اسلامی

10- پیشرفت در عرصه اندیشه ورزی، در درجه اول اهمیت

11- لزوم رعایت جدا نبودن دنیا و آخرت از هم، در الگوی پیشرفت


در این نوشتار سعی می­ شود مصادیقی در چارچوب مولفه ­های ذکر شده فوق از بیانات رهبری معظم انقلاب بپردازیم.


 سلول های بنیادی مصداقی از پیشرفت درون زا

از نکات مورد تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی درباره چگونگی پیشرفت واقعی کشور معتقدند که پیشرفت حقیقی بایستی دارای مولفه ­هایی همچون حفظ خصوصیّات انقلابی، حفظ حرکت جهادی، حفظ عزّت و هویّت ملّی باشد.علاوه بر این، ایشان معتقدند هر الگوی پیشرفتی بایستی تضمین کننده استقلال کشور باشد؛ این باید به عنوان یک شاخص به حساب بیاید.بنابراین، از جمله مصادیق در این خصوص می ­توان به پیشرفت ­ها و دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی درحوزه سلول­های بنیادی اشاره کرد.


چیستی سلول ­های بنیادی

همیشه ایده ترمیم بافت ­های مختلف بدن به وسیله سلول ­های خود بدن رویای انسان ­ها بوده و برای قرن ­ها دستمایه بسیاری از داستان ­ها، فیلم ­ها و تحقیقات مختلف علمی قرار گرفته است.


سرانجام در قرن گذشته وجود سلول­ هایی که توانایی ساخت هر بافتی از بدن را داشتند سمبل شد و این سلول ­ها، سلول ­های بنیادی Stem Cells نامیده شدند. سلول­های بنیادی هم در جنین و هم در افراد بالغ یافت می ­شوند. سلول­های بنیادی جنین ساده ­تر به بافت ­ها و اعضای مختلف تبدیل می ­شوند. اما در افراد بالغ این سلول­ ها برای تبدیل به سلول­ های دیگر نیازمند محرک ­های قویتر هستند.


سلول ­های بنیادی فرد بالغ عمدتا در مغز استخوان و بافت چربی یافت می ­شوند که غلظت آنها در بافت چربی خیلی بیشتر است، به این معنی که تعداد سلول ­های بنیادی هر سانتیمتر مکعب مغز استخوان یک هزار عدد و تعداد سلول ­های بنیادی هر سانتیمتر مکعب بافت چربی یکصد هزار عدد می­ باشد.


سلول های جنینی که از تخم لقاح یافته انسان مشتق می شوند، سلول هایی پرتوان هستند و تحت شرایط ویژه می توانند به 200 نوع سلول دیگری که در بدن یک انسان بالغ وجود دارد، تبدیل شوند. همچنین تحت شرایط ویژه، آنها می توانند تا ابد به همانندسازی ادامه دهند. ویژگی های منحصر به فرد یاد شده، این سلول ها را نه تنها در عرصه تحقیقات ارزشمند می سازد، بلکه امکان استفاده از آنها به عنوان هسته مرکزی بسیاری از روش های درمانی دلیل دیگری بر ارزش آنها است. پرورش بافت های جایگزین شونده و درمان بیماری های ژنتیکی تنها نمونه ای از کاربرد درمانی این سلول ها است. در هرصورت، اهمیت سلول ­های بنیادی در این است که توانایی تشکیل یک انسان کامل را دارد؛ کشف سلول ­های بنیادی همانند کشف ژن یا دی ان ای توانست تحول عظیمی در دنیا ایجاد کند.


قدمت کشف سلول ­های بنیادی

قدمت کشف سلول ­های بنیادی در دنیا برابر با ۴۵ سال است. سلول­های بنیادی برای اولین بار در ۱۹۷۰ میلادی از سلول ­های سرطان خون و در سال ۱۹۹۸ از سلول ­های جنینی از انسان جداسازی شد


جالب آنکه، با توجه به اینکه استخراج سلول های بنیادی به معنی زائل کردن حیات یک جنین، ولو در مراحل آغازین زندگی اش است، سبب برانگیختن مجادلات طولانی در جهان غرب شده است. هنگامی که دولت بوش در سال 2001 میلادی محدودیت منابع مالی را بر تحقیقات سلول های بنیادی اعمال کرد، پژوهشگران خود را در حصاری از محدودیت های مالی، قانونی و مذهبی یافتند. به مدت چندین سال سیاستمداران، وکلا و مدافعان حقوق بشر دست به کار نامه نگاری و عریضه نویسی های بی شمار در حمایت و یا ضدیت با تحقیقات شدند. لایحه های محدود کننده ای در کنگره آمریکا تصویب و به امضای رئیس جمهور بوش رسید. این روند تا سال 2009 که اوباما محدودیت های اعمال شده را منتفی اعلام کرد، ادامه داشت.


دانش و سیاست گذاری سلول های بنیادی در ایران

در جمهوری اسلامی ایران چون بنا بر قوانین اسلامی، زندگی جنین با لقاح آغاز نمی شود بلکه شروع حیات از لحظه تپش قلب جنین در نظر گرفته می شود، لذا کار روی سلول های بنیادی با مشکلی روبرو نشد. از این­رو، تقریبا از سال۱۳۷۷ به طور همزمان در ۴ مرکز به موضوع سلول­های بنیادی پرداخته شد. دانشگاه تربیت مدرس، پژوهشگاه رویان، دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه تهران از جمله مراکزی بودند که از همان دهه۷۰ در زمینه سلول­ های بنیادی مطالعه و تحقیق خود را آغاز کردند. این باعث شد که همزمان با کشورهای دیگر گام به گام پیشرفت کنیم.


اما خط عملیاتی در خصوص سلول­های بنیادی با فتوای رهبر معظم انقلاب در ایران از سال 1383 شروع بکار نموده و هم اکنون بیش از 40 خط گوناگون بالینی در جریان است. در سال 1385، گوسفندی که «رویانا» نام گرفت در موسسه رویان شبیه سازی شد. سال 1393 هم یک گونه در معرض خطر انقراض، قوچ کوهی اصفهان، با روش شبیه سازی فرصت حیات یافت. این عمل اخیر به اعتقاد کارشناسان شاهکار موسسه رویان است. زیرا سلول قوچ کوهی در شکم یک گوسفند پرورش یافته است.


همچنین در مرکز هماتولوژی و مدیکال آنکولوژی سلول های بنیادی دانشگاه علوم پزشکی تهران سالانه ۴۰۰ پیوند سلول ­های بنیادی انجام می ­گیرد و تنها مرکز سیاتل در آمریکا می تواند با این مرکز در این زمینه رقابت کند. و امروز نیز با توجه به برخی کمبودها از نظر امکانات فیزیکی این مرکز سالانه ۴۰۰ پیوند انجام می دهد و مرکز در سیاتل آمریکا در حال رسیدن به ۶۰۰ پیوند در سال است، ولی در مجموع ایران یکی از یک درصد مراکز دنیا است که می تواند سالی ۴۰۰ پیوند سلول­ های بنیادی انجام دهد و در دنیا فقط حدود یک درصد مراکز می توانند این پیوندها را انجام دهند.


در هرحال، ایران در زمینه فناوری و تحقیقات سلول های بنیادی جزء چند کشور بر تر جهان محسوب می شود و محققان ایرانی توانسته اند از سلول های بنیادی حتی در پیوندهای مغز و استخوان، پوست و ترمیم بافت آسیب دیده قلب استفاده کنند و همچنین شبیه سازی سلول های بنیادی در پژوهشکده رویان و اصفهان انجام شده است که در نوع خود بی نظیر است. علاوه بر این استفاده از سلول های بنیادی در پیوند قرینه چشم، تزریق PRP، تکثیر سلول های بنیادی بندناف به منظور درمان سرطان یا صدمات بافت قلب و عصب و سلول های استخوانی، ترمیم ضایعات نخاعی، شبیه سازی و تولید سلول های بنیادی جنین از جمله دستاوردهای بزرگ کشور ما در عرصه فناوری های نوین است. هم اکنون سلول های بنیادین جنینی و علم شبیه سازی نیز در کشور به دانشی بومی تبدیل شده است و شبیه سازی حیواناتی چون بز، گوسفند و گوساله در سال های اخیر باعث شده ایران در زمینه سلول های بنیادی در جمع کشورهای مطرح در این زمینه قرار گیرد. این در حالی است که امروزه محققان کشورمان از سلول های بنیادی در رفع آسیب های نای، ترمیم نارسایی قلبی و کبدی و نارسایی عروق در دیابت استفاده می کنند. دستیابی ایران به فناوری فرآوری سلول های جنینی با هدف درمان بیماری های صعب العلاج نیز یکی دیگر از دستاوردهای محققان ایرانی در حوزه پزشکی است.


در حال حاضر، طبق آمار جهانی اسکوپوس در سال ۲۰۱۵، ایران رتبه ۱۵ را در زمینه تولید علم سلول های بنیادی در دنیا به خود اختصاص داده است. ایران در سال ۲۰۱۲ رتبه ۲۳، در سال ۲۰۱۳ رتبه ۲۲، در سال ۲۰۱۴ رتبه ۱۷ و سال گذشته رتبه پانزدهم را کسب کرده است؛ با توجه به آهنگ رشد خیلی سریع ایران نسبت به سایر کشورها این نشان می­ دهد که ایران می ­تواند در مدت زمان ۵ الی۱۰ ساله به رتبه زیر۱۰ در تولید علم حوزه سلول­ های بنیادی برسد.


نتیجه گیری

آنچه که بیان شد گوش ه­ای از پیشرفت ­ها و دستاوردهای علمی جمهوری اسلامی ایران آن­ هم تنها در حوزه پزشکی است. پیشرفت­ هایی که در سایه تحریم ­های ظالمانه دشمنان انقلاب اسلامی و با اتکاء به خودباوری، ایمان، خلاقیت جوانان و دارای همان ویژگی­ های برشمرده شده از سوی رهبری مبنی بر اتکاء بر مدیریت جهادی و انقلابی، هویت و استقلال کشور حاصل شده است.



* خبرگزاری صدا و سیما


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :