Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 201939
تاریخ انتشار : 20 بهمن 1395 8:59
تعداد مشاهدات : 305

سی و هشت سال سلامت در ایران

از زمان فعالیت "اداره کل صحة" وابسته به وزارت داخله کشور در سال های 1320 تا تشکیل "وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی" در سال 1364 و اکنون که 38 سال از انقلاب اسلامی ایران می گذرد، بیش از 200 قانون مرتبط با "سلامت" در کشور به تصویب رسیده تا موجبات تأمین بهداشت و درمان ایرانی ها فراهم شود. به گزارش اطلاع رسانی دستاوردهای انقلاب اسلامی به نقل از خبرگزاری ایسنا؛ بی تردید یکی از اهداف انقلاب اسلامی، افزایش سطح سلامت و ایجاد شرایط لازم برای دسترسی عادلانه و فراگیر آحاد مردم به خدمات بهداشتی درمانی مناسب بود. به همین منظور در سال 1364 به منظور استفاده مطلوب و هماهنگ از امکانات پزشکی کشور در جهت تامین و تعمیم بهداشت و درمان و بهزیستی و آموزش و پژوهش، "وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی" تشکیل شد و به موجب این قانون کلیه اختیارات "وزیر بهداری و بهزیستی" و آن قسمت از وظایف و اختیارات وزیر فرهنگ و آموزش عالی که در ارتباط با امور بهداشت، درمان، آموزش و پژوهش پزشکی بود به وزیر این وزارتخانه محول شد.

البته در سال 1383 با تصویب قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی، کلیه وظایف تأمین اجتماعی (بیمه ای و حمایتی) از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی منفک و به وزارتخانه دیگری داده شد و به این ترتیب وابستگی سازمان های بهزیستی، خدمات درمانی و تأمین اجتماعی نیز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به وزارت جدیدالتأسیس منتقل شد.

در مجموع از آغاز انقلاب اسلامی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از جمله وزارتخانه های فعالی بوده که سعی در حفظ تأمین و ارتقاء سلامت مردم داشته و در این مسیر تغییرات زیادی را هم به لحاظ ساختاری تجربه کرده است. در هر حال اقدام به تأمین نیروی انسانی ورزیده، تأسیس مراکز درمانی و ساخت بیمارستان ها، ارتقاء سطح کیفیت تجهیزات پزشکی و نیز آموزش و بالا بردن سطح آگاهی مردم نسبت به بیماری ها و آموزش روش های پیشگیری از آن ها، از جمله بدیهی ترین اقداماتی بوده که این وزارتخانه در طول این سال ها برای رسیدن به اهداف خود در دستور کار داشته است.

پس از انقلاب اسلامی تعداد دانشکده های گروه علوم پزشکی و نیز اعضای هیئت علمی این دانشکده ها روند رو به رشدی یافت؛ درنتیجه بر ظرفیت پذیرش دانشجو در رشته های مختلف پزشکی به طور چشمگیری افزوده شد تا نیاز کشور به پزشک برآورده شود. در حال حاضر نیز شبکه های بهداشتی ـ درمانی، همراه با بیمارستان ها و پلی کلینیک های تخصصی و بیمارستان های دانشگاهی با خدمات فوق تخصصی، مراکز بهداشتی- درمانی کشور را تشکیل می دهند.

در جهت تحقق اصول 3 - 29 و 43 قانون اساسی، مبنی بر محوری شناختن سلامت انسان و مکلف بودن دولت در بسیج تمامی امکاناتش جهت سلامت افراد کشور، بنابر اذعان مسوولان، امروز بیش از 95 درصد جمعیت کشور زیر پوشش بیمه قرار دارند. در راستای تحقق اهداف ماده ۹۰ و ۹۱ قانون برنامه چهارم توسعه مبنی بر کاهش هزینه پرداختی از جیب مردم و تعمیم عدالت در بهره مندی از خدمات درمانی برای روستاییان و عشایر نیز اقدامات مؤثری صورت گرفت.

ایجاد مراکز بهداشتی و درمانی روستایی، واکسیناسیون تمام کودکان از طریق خانه های بهداشت، توجه به بهداشت محیط و آب و فاضلاب و مبارزه با بیماری های واگیر و اپیدمی از جمله اقدامات بهداشتی در سال های اولیه انقلاب بود و در طول این سال ها بر تکمیل شبکه بهداشت کشور و همچنین مبارزه با بیماری های غیرواگیر تلاش شد. نهایتا در دولت یازدهم تکمیل این شبکه و گسترش آن به شهرها (به جز بخش هایی از تهران) محقق شد و سند ملی پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر و عوامل خطر مرتبط، در شورای عالی سلامت و امنیت غذایی به عنوان بالاترین مرجع تصمیم گیر در حوزه سلامت، به تصویب رسید.

قبل از سال 1357 تنها 10 دانشگاه علوم پزشکی در کشور فعالیت داشتند؛ عددی که اکنون به 60 رسیده و همچنان در تربیت گروه های مختلف پزشکی، پیراپزشکی و گروه های متخصص و فوق تخصص مهم ترین نقش را ایفا می کنند. تعداد 930 بیمارستان نیز در زیرمجموعه این دانشگاه ها در سراسر کشور، عهده دار ارائه خدمت به بیماران هستند.

بنابر اعلام مسوولان معاونت درمان وزارت بهداشت، اکنون 16000 پزشک متخصص و فوق تخصص در 658 پلی کلینیک تخصصی در کشور به ارائه خدمات ویزیت سرپایی با تعرفه دولتی 3500 تومانی می پردازند؛ بطوری که مسوولان امر معتقدند این سطح از خدمت با ویژگی دسترسی در مناطق کمتر توسعه یافته، برگ زرین دیگری در دفتر 38 ساله انقلاب اسلامی ایران است.

تعداد پزشکان ایران در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی (1356) 13428 نفر بود که حدود نیمی از آن ها (قریب به 6 هزار نفر) از پزشکان پاکستانی بودند و در سال 57 به ازای هر 2هزار و 800 نفر یک پزشک و اگر تهران را حذف می کردیم برای هر 4000 نفر یک پزشک وجود داشت و به دلیل توزیع ناعادلانه پزشکان در کشور، این نسبت، 18000 نفر به یک پزشک بود. به تدریج اقدامات لازم در جهت ساماندهی این موضوع صورت گرفت؛ به طوری که در سال 63 و با بهتر شدن وضعیت ایران، حدود 54 درصد پزشکان عمومی، 87 درصد متخصصین و 66 درصد دندان پزشکان در تهران و پنج شهر بزرگ حضور داشتند و مابقی در شهرهای دیگر.

اکنون نیز 11000 پزشک متخصص، فلوشیپ یا فوق تخصص در بیمارستان ها و اورژانس های پیش بیمارستانی به صورت تمام وقت جغرافیایی (اعم از تمام وقت هیئت علمی و تمام وقت درمانی) و 5700 پزشک فوق تخصص، متخصص و عمومی در 301 شهر کم برخوردار به هم وطنان خود خدمات مورد نیازشان را ارائه می کنند.

در سال 1357 تعداد پرستاران 7100 نفر و نسبت پرستار به هر 10هزار نفر، 2.1 بوده و اکنون حدود 100 هزار پرستار با نسبت 14.2 پرستار به ازای هر 10 هزار نفر فعالند.

اورژانس 115 ایران نیز پس از انقلاب به عنوان یک ناوگان قوی متحول شد. از سال 1354 تا 1357 تعداد 12 پایگاه اورژانس پیش بیمارستانی در تهران و 7 پایگاه در شهرستان های ایران راه اندازی شد. اکنون و پس از گذشت 38 سال تعداد این پایگاه ها از 19 به 2196 پایگاه جاده ای و شهری رسیده و سعی در پوشش مناطق مختلف کشور داشته است. در خلال این سال ها اورژانس 115 ضمن نوسازی ناوگان اورژانس و راه اندازی 25 پایگاه اورژانس هوایی، تلاش کرده تا خدمت رسانی به بیماران را تسریع کرده و زمان رسیدن بر بالین بیماران را به استانداردهای جهانی نزدیک نماید.

گسترش درمان های تخصصی و فوق تخصصی، پیوند اعضاء و پزشکی هسته ای نیز در طی این سال ها در ایران رشد مطلوبی داشته و پیشرفت های قابل توجهی را تجربه کرده است؛ به طوری که تا پیش از انقلاب اسلامی مراکز فراهم آوری اعضاء وجود نداشت و تنها 50 مورد پیوند کلیه در ایران به ثبت رسیده بود، اما اکنون 53 مرکز در سراسر کشور فعالیت می کنند و سالانه 2500 مورد پیوند کلیه در کشور صورت می گیرد.

بی تردید پیشرفت در زمینه پیوند دیگر اعضای بدن، تبدیل شدن ایران به قطب علمی عمل های پیوند در منطقه و رایگان شدن پیوند اعضا در کشور برای گسترش این خدمت استراتژیک که در قله های دانش قرار دارد، یکی از افتخارات بزرگ نظام بهداشت و درمان جمهوری اسلامی ایران است.

ترمیم ضایعات نخاعی و دستاوردهای دانشمندان پزشکی در این زمینه یکی دیگر از افتخارات نظام سلامت کشور در چند سال اخیر است.

با آغاز دولت یازدهم نیز نقاط ضعف و آسیب های حوزه سلامت شناسایی شد و بر همین اساس، برنامه تحول نظام سلامت برای نزدیک شدن به هدف انقلاب و کشور مبنی بر عدالت در حوزه سلامت اجرایی شد. دستاوردهای این برنامه، نیز تا کنون کاهش میزان پرداختی از جیب بیماران بستری، تحول سیمای بیمارستان ها با نوسازی و استانداردسازی، رایگان شدن زایمان طبیعی، کاهش میزان سزارین و ماندگاری پزشکان در مناطق محروم بوده است.

البته ناگفته نماند که با وجود همه این اقدامات، هنوز تا استانداردهای جهانی و منطقه مدیترانه شرقی فاصله زیادی باقیست؛ هنوز هم کمبودهای زیادی در حوزه تخت های بیمارستانی، نیروهای بهداشتی، پرستاری ،پزشکی و ... وجود دارد. در همین راستا و به اذعان مسوولان وزارت بهداشت با برنامه ریزی ها و بر اساس سند چشم انداز درمان 1404، برای راه اندازی 2.2 تخت به ازاء هر 1000 نفر و در مجموع 50 هزار تخت در سراسر کشور، به کار گیری 1.5 پرستار به ازاء هر تخت، 95 پزشک عمومی به ازاء هر 100هزار نفر و 86 متخصص به ازاء هر 100هزار نفر تلاش های قابل توجهی در حال انجام است.

بی تردید برای رسیدن به استانداردهای جهانی در این حوزه، باید تمام دست اندرکاران سلامت و سایر بخش ها همچون وزارتخانه های کشور، مسکن و شهرسازی و رفاه و امور اجتماعی و ... همگام با یکدیگر برای رفع مشکلات و کمبودها دو چندان تلاش کنند.


عکس آرشیوی


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :