Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 98971
تاریخ انتشار : 6 شهریور 1376 0:0
تعداد بازدید : 574

سیمای سازندگی - 6

روایتی از هشت سال سازندگی
روایتی از هشت سال سازندگی 2-3- سد سازی امکانات موجود بخش آب در آغاز اجرای نخستین برنامه پنجساله توسعه اقتصادی ـ اجتماعی و فرهنگی، پاسخگوی نیازهای روبه رشد کشور برای رسیدن به خود کفایی کشاورزی و تأمین آب مورد نیاز صنعت و شرب نبود. به این دلیل، برنامه ریزی دقیق و جامعی برای ایجاد پایگاههایی مناسب و برخوردار از امکان گسترش ذخایر قابل بهره برداری و بهداشتی، که بتواند پاسخگوی روند فزاینده تقاضای جمعیت رشد یابنده و فعالیت های صنعتی ـ کشاورزی باشد، ضرورت داشت. در نخستین برنامه پنجساله توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور، مدیریت آب کشور با اتکاء به نیروهای متخصص داخلی و اعتماد به آنها توانست با ظرفیت سازی، سازماندهی متناسب با کار (در بخشهای بهره برداری و توسعه)، مهندسی فرآیند، مدیریت پروژه، شکستن انحصارهای بزرگ جهانی، توجه به مدیریت مصرف و جدی گرفتن امر پژوهش و آموزش، گامهایی اساسی در صنعت آب برداشته و اهداف برنامه اول را محقق سازد و صنعت آب را از دور نمای روشنی برخوردار کند. افزایش توان مهندسی و مدیریت پروژه و ساخت در کشور، در حساسترین فعالیت های وزارت نیرو یعنی سدسازی رخ داده و براثر آن در حال حاضر کشور در هیچ یک از فعالیت های سدسازی خود نیازی به استفاده از پیمانکاران خارجی ندارد و بخش قابل توجهیه از تجهیزات مورد نیاز سدسازی نیز در داخل تولید می شود. در حال حاضر فقط تجهیزاتی که ساخت آنها در داخل مقرون به صرفه نبوده و یا امکان ساختشان در داخل فراهم نشده باشد، از خارج وارد می شود و محدودیتی در زمینه اجرای طرحهای سدسازی در کشور وجود ندارد. کمیسیون بین المللی سدسازی به تازگی ایران را پس از چین و ژاپن، سومین کشور برخوردار از توان بر پاداری و ساخت سدهای بلندتر از 100 متر در جهان اعلام و معرفی کرده است. متعادل کردن میزان برداشت آب از سفره های آبهای زیرزمینی و ذخایر موجود و جلوگیری از خسارات ناشی از سیل در مناطقی از کشور، از جمله عوامل مؤثر در توسعه صنعت سدسازی و افزایش تعداد سدهای کشور بوده است. البته هنوز هم میزان برداشت آب از سفره های زیرزمینی در برخی دشتهای کشور مانند یزد، کرمان و رفسنجان بیش از میزان تغذیه این سفره ها است و شور شدن زمین همراه با کاهش سفره های آب شیرین طبقات سطحی،کشاورزی این نواحی را همچنان تهیدد می کند. در نخستین برنامه پنجساله توسعه اقتصادی ـ اجتماعی و فرهنگی کشور 10 سد بزرگ شامل پیشین، طرق، کارده، ساوه، نومل، برنجستانک، چغاخور، جیرفت، پانزده خرداد و قوری چای به بهره برداری رسید. هدف برنامه اول تأمین 2/8 میلیارد مترمکعب آب بود؛ اما با برنامه ریزیها و تلاشهای به عمل آمده، این رقم به بیش از 7/9 میلیارد مترمکعب رسید. در آغاز برنامه اول تعداد 11 سد مخزنی در کشور در حال احداث بود که این تعداد در پایان سال 1373 به 30 طرح رسید. اجرای طرحهای عظیم سدسازی نظیر کرخه، کارون، گدارلندر، سد و تونل گاویشان و شهید رجایی در پایان سال 1375 کشور جریان داشت که اجرای این طرحها، تحول بزرگ و بی سابقه ای در تاریخ تولید برق و عرضه آب در ایران پدید می آورد. در سال 1374 سدهای ماکو، نهند، علویان و زریوار به بهره برداری رسید و تا پایان سال 1375 سدهای شهید یعقوبی، اهر، شورابیل، چشم گردلان، شیاده، آبشینه، شاه قاسم، شهید رجایی، الاگل، تنگ صفا و مارون آبگیری شده و مورد بهره برداری قرار گرفتند. در مرداد ماه 1375 بهره برداری از سد مخزنی آبشینه در همدان آغاز شد. با پیشرفتهای حاصله در ساخت تجهیزات مورد نیاز برای احداث سد، میزان ارزبری سدسازی در ایران از 40 درصد درابتدای برنامه اول به حدود 3 درصد در پایان این برنامه، کاهش یافت که از جمله دستاوردهای جدی و بزرگ برنامه اول توسعه تلقی می شود. میزان سرمایه گذاری در کل بخش آب در نخستین برنامه پنجساله توسعه اقتصادی کشور به 2900 میلیارد ریال بالغ شد؛در حالی که در سال 1367 فقط 50 میلیارد ریال به این امر بزرگ ملی اختصاص یافته بود. در بودجه سال 1375 نیز بالغ بر 3500 میلیارد ریال سرمایه گذاری در بخش آب پیش بینی شده است. در اجرای طرحهای سدسازی در کشور اولویتهایی نظیر اقتصادی بودن، اشتغال زایی، میزان تولید برق، تأمین آب شرب و کشاورزی، محرومیت زدایی، گسترش عدالت اجتماعی و ...، تعیین کننده مراتب اولویت در گزینش پروژه های مقدم در ساخت سد است. وزارت نیرو در دومین برنامه پنجساله توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور با بهره برداری از بیست سد، به استقبال بیستمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی می رود. تحقق کامل اهداف برنامه اول یعنی تأمین 2/8 میلیارد مترمکعب آب موجب شد تا برنامه ریزیها و اقدامهای لازم برای دست یافتن به آب مورد نیاز دومین برنامه پنجساله توسعه اقتصادی کشور به میزان 7/9 میلیارد مترمکعب ـ انجام شود. برای رسیدن به این هدف، احداث و تکمیل سدهای تازه، توسعه شبکه های زهکشی و آبیاری و ...، ضرورتی حیاتی خواهد داشت. همانگونه که ملاحظه می شود، نقش آبهای کوچک زیرزمینی در تأمین نیازهای آب در کل کشور و بخشهای گوناگون، دارای اهمیتی اساسی است. متقابلاً، کمترین سهم در تأمین آب کشور را سدهای مخزنی دارند. از آنجا که وضعیت آب و هوایی و بروز خشکسالی یا پر آبی در مقاطع زمانی عامل مهمی در تأمین آب مورد نیاز کشور است، ذخیره سازی آب اهمیتی تعیین کننده داشته و نیاز کشور به سازه های آبی برای کمک به حل این مشکل کاملاً نمایان است. عملکرد مدیریت بخش آب بویژه در احداث سدهای مخزنی به عنوان یکی از فعالیت های زیر بنایی و فردانگرانه اقتصادی کشور موضوع بسیار مهمی است که ضامن موفقیت یا شکست بسیاری از طرحهای دیگر خواهد شد. از این رو، بررسی دقیق این امر و شناخت امکانات موجود و چگونگی افزایش آنها، چراغ راهنمای تأمین نیازهای فردای کشور به شمار می رود. برنامه های تأمین آب با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور و توزیع نامتناسب زمانی و مکانی آب در مناطق مختلف تا حدود زیادی به ذخیره سازی های به عمل آمده و احداث سدهای مخزنی که قادر به ایفای این نقش مهم هستند، بستگی دارد. سدهای مخزنی، تنظیم کننده جریان و تغییر چگونگی توزیع زمانی آبهای سطحی در کشورند و امکان بهره برداری مناسب به موقع از آب را در مواقع نیاز فراهم می آورند.از اینرو، ساخت سدهای مخزنی در تحقق اهداف تأمین آب از اهمیت ویژه ای در این بخش برخوردار است. تعداد سدهای مخزنی ایجاد شده تا سال 1357 تنها 13 مورد بوده است. در طول سالهای بعد از پیروزی انقلاب تا پیش از شروع نخستین برنامه توسعه 5 سد دیگر ساخته شده و به امکانات موجود افزوده شد. در آغاز برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، مجموعاً 11 سد مخزنی از برنامه های قبل در دست احداث بود که پیشرفت عملیات اجرایی تعدادی از آنها کمتر از 5 درصد بود. لیکن با نگرش به اهمیت این سدها در برنامه ریزی آینده کشور، در سالهای 73-1368 جمعاً 10 مورد ازعملیات اجرایی این سدها پایان یافت و به مرحله بهره برداری رسید. در مجموع عملکرد بخش آب در زمینه تأسیس و تکمیل سدهای مخزنی، طی دورۀ مورد بررسی بسیار قابل توجه است. تعداد سدهایی که در طی این سال ها بهره برداری از آنها آغاز شده، 50 درصد سدهایی است که در طول مدیریت مدون چهل ساله آب در کشور احداث شده اند. در تداوم روند فعالیت توسعه برنامه های تأمین آب، طی سالهای مورد بررسی، تا سال 1375 عملیات احداث سدهای جدید و متعدد دیگری نیز آغاز شده و در پایان این سال، تعداد سدهای مخزنی در دست ساختمان به 30 مورد بالغ می شود. بسیاری از این سدها تا پایان سال 1378 به مرحله بهره بردارداری خواهند رسید. مطالعه، طراحی و ساخت بعضی از سدها که اجرای آنها در سالهای 73-1368 آغاز شده، توسط متخصصین داخلی به انجام رسیده است. بعضی از این سدها از مهمترین و بزرگترین سدها در منطقه خاورمیانه محسوب می شوند. از میان آنها می توان به سد عظیم کرخه با ظرفیت 4/7 میلیارد متر مکعب آب یا سد کارون 3 با حجم مخزن 75/2 میلیارد مترمکعب آب و ظرفیت تولید 2000 مگاوات برق آبی اشاره کرد. در سالهای مورد بررسی، با بهره برداری از سدهای نوساخته و افزایش بهره برداری از ظرفیت های موجود، جمعاً 4/2 میلیارد مترمکعب از آبهای سطحی مورد نیاز تأمین واستحصال شده است که با احتساب منابع آب برداشت شده از آبهای کوچک زیرزمینی به میزان 6/5 میلیارد مترمکعب و جریان طبیعی رودخانه ها و طرحهای کوچک استانی به میزان 6/1 میلیارد متر مکعب، مجموعاً 7/9 میلیارد مترمکعب آب جهت مصارف گوناگون استحصال شده است که ضمن تحقق 119 درصد اهداف برنامه های مورد نظر در این زمینه، 86 درصد آن به مصارف کشاورزی و 14 درصد به مصارف آب شرب و فعالیت های صنعتی اختصاص یافته است. 3-3- مقایسه شاخص های مهم عملکرد بخش آب در سال های 74-1367 براساس اطلاعات موجود در سالهای 1336 تا 1357 جمعاً 13 سد در کشور ساخته شده است که با افزوده شدن 5 سد که در دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی تا سال 1367 احداث شده اند، کل سدهای مخزنی ساخته شده در طول سی سال به 18 سد می رسد. در دوره 6 ساله اجرای برنامه اول و آغاز برنامه دوم توسعه یعنی از 1368 تا 1373 جمعاً 10 سد جدید به بهره برداری رسیده است که در تأمین آب مورد نیاز کشور نقش اساسی داشته است. در سالهای 67-1336 جمعاً 18 سد مخزنی در کشور تأسیس و مورد بهره برداری واقع شده است که عملکرد آنها در تأمین آب مورد نیاز کشور تا حدود 7/23 میلیارد مترمکعب برآورد شده است. متقابلاً، طی دورۀ زمانی شش سالۀ 73-1368، از 10 سد جدید حدود 51/9 میلیارد مترمکعب آب تأمین شده است. ملاحظه می شود که عملکرد سالانه برداشت آب از سدهای مخزنی طی سه دهه قبل از به اجرا درآمدن نخستین برنامه توسعه اقتصادی، به طور متوسط 764 میلیون متر مکعب است و محاسبه تفاوت آن، تصویر روشنی از ظرفیت سازیها و گسترش فعالیتهای انجام شده در توسعه بخش آب کشور را ارایه می کند. عملکرد سالانه ایجاد شبکه های آبیاری و زهکشی در کشور (به تفکیک شبکه های آبیاری اصلی و فرعی) طی سه دهه مورد بررسی (67-1336) 3/38 هزار هکتار بوده است و در طول 6 سالۀ 73-1368 با وجود دست نیافتن به تمامی اهداف «مقداری» مورد انتظار، به 9/78 هزار هکتار رسیده است. با توجه به اهمیت این شاخص در استفادۀ بهینه و مطلوب از ساخت سدهای جدید در فرآیند توسعه بخش کشاورزی، عملکرد موجود مثبت و چشمگیر ارزیابی می شود. مجموع عملکرد بخش آب طی سالهای اخیر، نشان دهندۀ کارآیی هر چه بیشتر عوامل اصلی تولید یعنی سرمایه و ابزار و نیروی انسانی و بهره وری بالایی است که از ظرفیت سازیها و ایجاد امکانات از طریق ساخت و ساز سدهای جدید به عمل آمده است و به دیگر سخن، نشان دهندۀ استفادۀ بهینه از کشور است. آثار و پی آمدهای مطلوب این ظرفیت سازی، در توسعه فعالیت های بخش کشاورزی در مناطق مختلف قابل توجه و تعمق بوده، و آینده بسیار روشنی را پیش روی کشاورزی کشور قرار می دهد. کل برداشت از منابع آب در ابتدای دوره 73-1368 حدود 860 میلیارد مترمکعب بوده است که در پایان این دوره به 8/94 میلیارد مترمکعب رسیده و افزایش معادل 2/8 میلیون مترمکعب داشته است. کل مصارف آب کشاورزی از 70 میلیارد مترمکعب در سال 1368 به 4/78 میلیارد مترمکعب در سال 1373 رسیده و کل مصرف شرب و صنعت از 5/4 میلیارد مترمکعب در ابتدای دورۀ مورد بررسی (1368) به 8/5 میلیارد مترمکعب در سال پایانی دوره (1373) افزایش یافته است. حجم آب تنظیم شده در سدهای مخزنی در سالهای 73-1368، 1/951 میلیون مترمکعب افزایش یافته است؛ به طوری که ظرفیت سدهای مخزنی از 7/23 میلیون مترمکعب در سال 1368 به 4/24 میلیون مترمکعب در سال 1373 افزایش یافته است. این افزایش حجم آب، به 10 سد ساخته شده در سال های 73-68 مربوط می شود. در طول سالهای 73-1368 با بهینه سازی بهره برداری از آب سدهای مخزنی موجود و ادامه طرحهای مربوط به شبکه آبیاری و زهکشی در زیر دست این سدها و تکمیل طرحهای در دست اقدام آبرسانی به شهرها و صنایع و صدور مجوز برداشت اضافی از آب رها شده از سدها، جمعاً 1432 میلیون متر مکعب آب اضافی برای مصارف مختلف به ویژه کشاورزی تأمین شده است. در طول دوره مورد بررسی از طریق احداث شبکه های آبیاری و زهکشی و در جریان اجرای طرحهای عظیم ملی و طرحهای استانی جمعاً برای 3/394 هزار هکتار زمین شرایط مناسب و مدرن آبیاری فراهم شده است. هر چند اهداف مورد نظر در این زمینه صد در صد تأمین نشده، اما با توجه به شرایط و مشکلات و موانع موجود، پیشرفت به دست آمده چشمگیر است. طی سال های بازمانده از اجرای دوّمین برنامه توسعه اقتصادی کشور، اقدامات تکمیلی در جهت تحقق کلیه اهداف مورد نظر در بخش آب کشور به انجام خواهد رسید. در سال 1374، به عنوان نقطه آغاز برنامه دوّم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور، فعالیت های امور آب در زیر بخشهای مهم تأمین آب و ایجاد شبکه های آبیاری و زهکشی در تداوم حرکت های صورت گرفته در سالهای برنامه اول باشتابی هر چه بیشتر دنبال شده است. در سال 1374 تعداد 5 سد مخزنی در دست اجرا طبق برنامه زمانبندی شده و در چند مورد پیش از موعد پیش بینی شده اتمام و به بهره برداری رسیده است که نشان دهنده عملکرد مطلوب این بخش است. این سدها 6/308 میلیون متر مکعب آب را تنظیم کرده و به مصارف گوناگون تخصیص می دهند. در اجرای برنامه های تأمین آب، در سال 1374 از 5907 حلقه چاه حدود 744 میلیون متر مکعب آب بهره برداری و استحصال شده است که 588 میلیون متر مکعب آن به مصارف کشاورزی، 16 میلیون متر مکعب مصارف صنعتی و 139 میلیون متر مکعب آن به مصارف شرب اختصاص یافته است. در سال 1374، جمعاً 7/61 هزار هکتار شبکه آبیاری و زهکشی نیز به بهره برداری رسیده است که به طور متوسط 55 درصد اهداف مورد نظر در این زمینه را تأمین کرده است. با توجه به شروع عملیات اجرایی 9 سد جدید در سال 1374، پیش بینی می شود عملکرد برنامه ایجاد شبکه ها آبیاری و زهکشی در آینده با پیشرفت باز هم سریعتری روبرو شود. امور اجرایی احداث 25 سد مخزنی دیگه نیز آغاز شده است که عملیات ساختمانی این سدها به تدریج در گذر سالهای باقی مانده برنامه دوّم پایان یافته و با رسیدن به مرحله بهره برداری اثرات قابل توجهی در توسع فعالیت های بخش آب کشور بر جای خواهد گذاشت. زمان بندی در احداث سدهای در دست اجرا به گونه ای طراحی شده که با پایان عملیات اجرایی سدهایی از جمله شهید رجایی، آبشینه همدان، حنا سمیرم، بارزو بجنورد، مارون بهبهان و ... در سال 1375 حجم قابل ملاحظه ای آب برای مصارف پیش بینی شده را در این عرصه تحقق می بخشد. پیشرفت فیزیکی طرحهای ملی شبکه آبیاری و زهکشی نیز حدوداً 116 هزار هکتار از اراضی مورد نظر را تا آخر 1375 تحت پوشش قرار می دهد. با نگرشی به موارد یاد شده و با توجه به اهمیت آب و آبرسانی در فعالیت ها و مصارف گوناگون، عملکرد این بخش از اقتصاد کشور در طول سالهای برنامه اول توسعه و سالهای شروع برنامه دوّم مطلوب بوده و توانسته است درصد بالایی از اهداف مورد انتظار،را تحقق بخشد. 3-3-1- توسعه شبکه های آبیاری و زهکشی در نخستین برنامه توسعه اقتصادی ـ اجتماعی و فرهنگی ایران حدود 320 هزار هکتار شبکه های آبیاری و زهکشی ایجاد شد و پیش بینی می شود در دومین برنامه پنجساله توسعه اقتصادی 500 هزار هکتار شبکه آبیاری دیگر نیز ایجاد شود. وزارت نیرو در اولین برنامه توسعه کوشید تا با اجرای طرحهای تغذیه مصنوعی آبخوانها از خشک شدن دشتها و نابودی آنها نیز جلوگیری کند. در جریان 8 سال سازندگی خطوط اصلی انتقال آب کشور با 1600کیلومتر افزایش، از 4200 کیلومتر در سال 1368 به 5800 کیلومتر در پایان سال 1374 رسید. ظرفیت تأمین آب شهرهای کشور نیز با 2/1 میلیارد متر مکعب افزایش و از 8/2 میلیارد مترمکعب به 4 میلیارد مترمکعب در سال 1373 رسید و طرحهای بزرگ آب رسانی در 100 شهر کشور از جمله اصفهان ـ شیراز، بوشهر، سمنان، مشهد ـ قم و ... پایان یافت. برای توسعه شبکه های توزیع و بازسازی آنها نیز 10 هزار کیلومتر شبکه جدید ساخته شد، و 2 هزار کیلومتر از شبکه های قدیمی بازسازی شد. به منظور بهبود وضعیت آب شهری در سراسر کشور در برنامه اول 5/1 میلیون متر مکعب بر ظرفیت مخازن آب افزوده شد و مجموع ظرفیت این مخازن از 4 میلیون مترمکعب به 5/5 میلیون متر مکعب افزایش یافت. 3-3-2- توسعه سیستمهای فاضلاب شهری برای دو بخش آب و فاضلاب شهری در برنامه اول حدود 38 میلیارد ریال اعتبار تخصیص یافت که این رقم در سال 74 به 480 میلیارد ریال رسید. کل اعتبارات تخصیص یافته برای بخش آب و فاضلاب شهری در دومین برنامه پنجساله توسعه اقتصادی 1000 میلیارد ریال است. دربرنامه اول حدود 2900 کیلومتر شبکه دفع فاضلاب در کشور ایجاد و حدود 200 هزار انشعاب فاضلاب واگذار شد. در ابتدای اجرای نخستین برنامه پنجساله توسعه اقتصادی کشور، شمار محدودی از شهرها شبکه دفع فاضلاب داشتند، اما در حال حاضر در 100 شهر کشور طرحهای فاضلاب در دست اجرا قرار دارد. فاز نخست طرح انتقال فاضلاب شهر تهران نیز در بهمن ماه سال 1375 به بهره برداری رسید. 3-3-3- پژوهش و توسعه پژوهش در بخش آب برای سنجش ریزشهای جوی، تبخیر، جریانهای سطحی، رسوب و کیفیت شیمیایی آب در کشور از اصول اولیه و حیاتی توسعه بخش آب است. در حال حاضر بیش از 5000 ایستگاه اندازه گیری چرخه آب در طبیعت که به دستگاههای پیشرفته مجهز شده اند، در کشور مشغول به کار هستند. با توجه به توسعه پایگاههای آمار و اطلاعات پایه منابع آب، اکنون بیش از 18 بانک اطلاعات منابع آب در ایران وجود دارد که آمارها و اطلاعات خود را در اختیار نهادهای دولتی و دانشگاهها قرار می دهند. تاکنون 10 مرکز پژوهشی آب در مناطق گوناگون کشور از جمله کرمان، بندرعباس، فارس، ارومیه، کرمانشاه، یزد و ... مشغول فعالیت شده و حدود 22 حوزه مصرف نیز برای بررسی و تحقیق در مورد عوامل مؤثر چرخه آب در طبیعت، در سراسر کشور ایجاد شده است. نتایج پژوهشهای منابع آب نشان می دهد حدود 11 درصد مساحت کشور از نوع مناطق آهکی است که منابع آب مناسب برای شرب دارند. براساس داده های علمی این تحقیقات مشخص شده است که سالانه 8/3 میلیارد متر مکعب از آب مخازن زیر زمینی ایران کاسته شده و حدود 50 میلیارد مترمکعب آب خارج از کنترل قرار دارد که از طریق جریانهای سیلابی یا به دریاها و دریاچه ها می ریزد، یا از مرزهای کشور خارج می شود. برای بهره برداری بهینه از منابع آب موجود، استفاده از فن آوری (تکنولوژی) نوین به منظور ایجاد سازه های آبی مناسب تغذیه صحیح دشتهای بحرانی، افزایش بازده آبرسانی و کاربرد روشهای مناسب مصرف آب در بخش های کشاورزی، صنعتی و شرب، در زمره ضرورتهای حیاتی آینده کشور است. رشد جمعیت و افزایش نیاز به آب، گسترش دامنه اجرای طرحهای ملی و استانی برای استفاده بهینه از منابع محدود آب را الزامی ساخته است. شناخت جامع منابع آب با انجام پژوهشها و مطالعات کاربردی، ارائه طریق مناسب برای بهبود مقداری و کیفی اطلاعات پایه منابع آب با استفاده از روشهای نوین و ابزار و تکنیکهای پیشرفته و نیز تبادل اطلاعات با مراکز علمی و تحقیقاتی، از اهداف و برنامه های اصلی سازمان تحقیقات صنایع آب است. این سازمان در برنامه اول نسبت به تکمیل ایستگاههای آب و هواشناسی و تجهیز آنها، تهیه نرم افزارهای فنی و مدلهای ریاضی منابع آب کشور، آمار برداری از منابع آبهای زیرزمینی، و تهیه بیلان حوزه های آبرفتی و آهکی و نیز تهیه اطلس منابع آب ( با مقیاس یک میلیونیم) همزمان با ایجاد سیستم هشدار دهنده سیل اقدام کرد. در سال 1374 مراحل مطالعات آبشناسی و مخابراتی مربوط به رودخانه های خوزستان انجام شد و در حال حاضر مدل ریاضی پیش بینی سیل در خوزستان در دست تهیه است. با تکمیل این مطالعات و اتخاذ روشهای منطبق با علم روز هنگام بارندگی و جاری شدن آب، می توان پیش از رسیدن سیلاب به سدها و مناطق مسکونی از وقوع آن مطلع شد و از بروز خسارات مالی و جانی جلوگیری کرد. مرکز تحقیقات و مطالعات منابع آب دریای خزر نیز مطالعه جامع صنایع آب این دریا در حوزه های آبریز آن را بررسی و درباره علل نوسانات آب این دریا و اثرات بالا آمدن آب دریای خزر در نواحی و اراضی اطراف و مناطق خطر اقتصادی، پژوهش می کند. سازمان تحقیقات منابع آب براساس یادداشت تفاهم منعقد شده، با مرکز تحقیقات منابع آبهای زیرزمینی اتریش در پروژه های تحقیقاتی مربوط به منابع آبهای زیرزمینی و آبرفتی، همکاری می کند. *منیع : سیمای سازندگی «زیرساخت تمدن اسلامی» روایتی از هشت سال سازندگی در دوران ریاست جمهوری آیت الله هاشمی رفسنجانی، ج 1 ، سال انتشار 1376