Index
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 98994
تاریخ انتشار : 17 اردیبهشت 1384 0:0
تعداد بازدید : 147

جزئيات پيشرفت پروژه لينوکس فارسي

گفت و گو با دکتر محمدخوانساري گفت و گو با دکتر محمدخوانساري اشاره : وجود يک سيستم عامل مستقل بدون هيچ نوع وابستگي از الزامات حياتي شريان هاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي کشور است اين سيستم عامل بايد داراي خصوصيات بارز و مشخصي چون عدم وابستگي به يک کشور خاص هم از جهت مالکيت معنوي و هم از نظر اقتصادي باشد و از جنبه امنيتي، امنيت لازم را براي سيستم ها فراهم کند و بتوان آن را مطابق نياز کشور سفارشي و Customizeکرد. درحال حاضر بسياري از سيستم هاي حياتي کشور وابسته به سيستم عامل ويندوز شده که آن هم وابسته به آمريکا است که با توجه به نبود روابط ديپلماتيک بين دو کشور علاوه بر اين که مي توان با استفاده از آن در جهت اهداف سياسي آمريکا، مشکلاتي را براي کاربران ايراني به وجود آورد بلکه اصلا بستر امني براي کشور نيست. به همين دليل مسئولان حوزه IT کشور به همراه مرکز IT شريف در اقدامي جسورانه طرح ملي فارسي سازي سيستم عامل لينوکس را ارائه و اجرايي کرده اند که تا آخر سال 1386 قابل بهره برداري خواهد شد، در اين زمينه خبرنگار گروه دانش و فناوري خراسان با دکتر محمدخوانساري مدير اجرايي طرح مذکور گفتگويي انجام داده که مشروح آن در پي مي آيد. *** س : طرح اوليه فارسي سازي سيستم عامل لينوکس از چه زماني و توسط چه سازمان يا نهادي پيشنهاد شد؟ ج : طرح ملي لينوکس يا به عبارت بهتر طرح ملي فارسي سازي سيستم عامل لينوکس از سوي مرکز فناوري اطلاعات پيشرفته شريف در بهمن سال 79 ارائه شد که پس از 6 ماه بررسي بر روي اين مسئله که آيا لينوکس امکان فارسي سازي دارد و لزوم و فايده اين کار چيست سرانجام از بهمن 81 با حمايت و همت شوراي عالي انفورماتيک و شوراي عالي اطلاع رساني اجراي عملياتي آن آغاز شد. دو کار مهم انجام شده در آن زمان تشکيل کميته فني طرح ملي لينوکس فارسي با حضور نخبگان و فرهيختگان و متخصصان لينوکس و ايجاد کميته راهبري لينوکس بود س : آيا طرح ملي فارسي سازي سيستم عامل لينوکس را مي توان سيستم عامل ملي کشور قلمداد کرد؟ ج : اين طرح بسترسازي براي سيستم عامل ملي کشور است نه خود سيستم عامل ملي، چون وسعت، امکانات و بودجه اي که در اختيار آن قرار مي گيرد و شرح وظايفي که براي اين طرح مطابق برنامه ريزي کلان يا Master Plan آن در خرداد 82 در اختيار عموم گرفت مطابق با يک سيستم عامل ملي نيست و نمي تواند تمام مسايل يک چنين سيستمي را تحت پوشش قرار دهد. طرح مذکور بيشتر بر روي بحث فني سيستم عامل ملي متمرکز شده و بسترسازي براي توليد يک سيستم عامل ملي بر مبناي سيستم عامل لينوکس است. س : آيا بر اجراي اين طرح نظارتي هم اعمال مي شود و در اين ميان مرکز فناوري اطلاعات شريف چه نقشي برعهده دارد و اصولا چه سازمان ها و نهادهايي در اين امر دخيل هستند، ج : کميته راهبري اين طرح که متشکل از سياستگذاران و تصميم گيران IT کشور از شوراي عالي انفورماتيک، سازمان مديريت و برنامه ريزي، شوراي عالي اطلاع رساني و اساتيد محترم دانشگاه مي باشد و نهادها و سازمان هايي که مي توانند بر تصميم گيري هاي اين حوزه مفيد و موثر باشند نظارت کلي بر روند اجراي اين طرح را برعهده دارند و در جلسات ماهانه نظرات، گزارش داده مي شود. مرکز شريف نقش مديريت و هدايت کلي طرح را بر عهده دارد و فعاليت هاي مديريتي انجام مي دهد. شرکت هاي خصوصي برنده مناقصه هايي هستند که مرکز براي اجراي بخش هاي مختلف فارسي سازي اجرا کرده و مي کند و در اين ميان شوراي راهبري نظارت کلي و جهت دهي بر طرح را برعهده دارد. س : علت انتخاب سيستم عامل لينوکس براي اجراي طرح چه بود؟ ج : اين سيستم با توجه به در دسترس بودن کد منبع آن ( open source) و امنيت بالاتر و هزينه پايين تر گزينه مناسبي براي اجراي طرح مذکور در مقايسه با ساير نرم افزارهاي اختصاصي مثل ويندوز بود. با توجه به اين که سورس کد ( source code) آن در اختيار عموم هست مي توان آن را براي نياز داخل کشور يا منطقه يا هر جايي بومي سازي کرد. بحث حق مالکيت معنوي و الزامات سازمان تجارت جهاني نيز يکي از دلايل انتخاب لينوکس است چرا که اگر به اين سازمان بپيونديم مجبور هستيم مبالغ هنگفتي را بابت استفاده از لايسنز ويندوز و اوراکل و نرم افزارهاي ديگري که درحال حاضر به صورت مجاني آنها را کپي مي کنيم بپردازيم درحالي که لينوکس به صورت Free و رايگان عرضه مي شود و مشکلات اينچنيني را نيز نخواهد داشت ( در صورت پيوستن به سازمان تجارت جهاني بايد به عنوان مثال براي هر نرم افزار ويندوز 100 دلار و براي فتوشاپ 2500 دلار بپردازيم). در رابطه با بحث امنيت بايد متذکر شد اگر کاربردهاي مختلف امنيت اطلاعات و بسترهاي اطلاعاتي مان را بر مبناي يک شرکت خصوصي مثل مايکروسافت بگذاريم هيچ تضميني وجود ندارد که نتوان روزي به آن نفوذ کرد، چون نه مي دانيم چگونه نوشته شده و نه ارزيابي اجمالي از آن داريم. بنابراين ما هم مثل کشورهايي چون انگلستان، ژاپن، برزيل، پرو، چين، آلمان، کره، آفريقاي جنوبي، فرانسه، وزارت دفاع هند و سنگاپور بايد سيستم عامل ملي لينوکس را به خاطر امنيت بالا، مبناي استفاده در طرح بزرگي مثل طرح ملي فارسي سازي سيستم عامل قرار مي داديم که اين کار انجام شد البته با انجام اين کار به واردات نرم افزاري هم کمتر وابسته خواهيم بود. س : در رابطه با طرح هاي عملياتي و اجرايي بودجه آن و مشکلاتي که در اين زمينه با آن روبرو هستيد توضيح دهيد. ج : با توجه به بودجه محدودي که در اختيار ما قرار گرفته سال اول توسط شرکت هاي خصوصي 5 پروژه را اجرا کرديم در سال دوم (83)9 پروژه و براي سال 84 هم حدود 10 تا 11 پروژه را به مناقصه عمومي گذاشتيم کل بودجه اختصاص يافته به طرح از ابتداي آن ( بهمن سال 81) تاکنون مبلغ 370 ميليون تومان بوده که در مقايسه با ديگر طرح هاي ملي عليرغم حمايت معنوي از توجه بسيار کمي از لحاظ تخصيص اعتبار برخوردار بوده است و ما به عنوان مديريت طرح ملي لينوکس در سال 83 اعتباري از جايي دريافت نکرده ايم عليرغم اين که شوراي عالي اطلاع رساني و شوراي عالي انفورماتيک قول بر تامين آن داده بودند.با اين حال ما کار را تعطيل نکرده و با جديت درحال پيگيري آن هستيم س : فقط مراکز اداري، علمي يا دولتي کشور مي توانند از اين سيستم استفاده کنند يا بقيه کاربران هم مي توانند از آن استفاده کنند؟ ج : طرح ملي فارسي سازي لينوکس همانطور که از اسم آن پيداست در برگيرنده همه اقشار جامعه مي باشد، زيرا سيستم عامل لينوکس هم توانايي قرار گرفتن به عنوان سرور ( server) در سيستم هاي کاربردي را دارد و هم به دليل ماهيت متن باز (اپن سورس ) و فراواني نرم افزارهاي کاربردي نسبت به ويندوز توانايي استفاده به عنوان سيستم عامل روميزي در محيط هاي کاري و هم در رايانه هاي خانگي را دارد. هدف عمده طرح لينوکس فارسي بحث دسک تاپ و کاربردهاي روميزي است س : در رابطه با ترجمه همزمان به فارسي آيا در اين طرح تدبيري انديشيده شده يا خير؟ ج : برنامه هايي در نظر گرفته شده ولي در اولويت نيست، ما تنها کاري که در مورد ترجمه انجام داده ايم اين است که ديکشنري مرجع براي ترجمه محيط لينوکس درست کرده ايم. در زمينه ترجمه محيط هاي گرافيکي لينوکس دو پروژه درحال انجام است و ايجاد ديکشتري جامع در سال گذشته انجام شد. س : شما قبلا گفته ايد از اين سيستم مي توان در سال 86 بهره برداري کرد حال با توجه به مشکلاتي که ذکر کرديد آيا باز هم کار را در سال 86 تمام مي کنيد؟ ج : بله با ملاحظه تاخيرهايي هم که در اجراي بعضي پروژه ها از سوي شرکت هايي با مهندسين جوان و تازه کار اما فعال شده حداکثر تا آخر سال 86 ما اين محصول را بيرون مي دهيم، بحث پکيجينگ و بسته بندي آن هم با شرکت هاي خصوصي است، دانشگاه و دولت نمي تواند توزيع کننده سيستم عاملي باشد که پشتيباني ندارد، پشتيباني هم کار شرکت هاي خصوصي است نه دولت. در حال حاضر مذاکراتي با شرکت هاي خصوصي براي فعال شدن در اين زمينه درحال اجراست، اگر شرکت هاي خصوصي فعال شوند لينوکس راه خود را پيدا مي کند و نيازي به حمايت مادي دولت نخواهد بود . س : آيا استفاده از اين سيستم عامل هزينه اي براي کاربران خواهد داشت يا خير؟ ج : چون بسته بندي توسط شرکت هاي خصوصي است قاعدتا مجاني خواهد بود اگر هم هزينه اي باشد بسيار اندک خواهد بود. س : با توجه به اين که هم اکنون سيستم عامل ويندوز بيشتر مورد استفاده کاربران است چه برنامه هايي براي آشنا کردن مردم و سازمان ها با سيستم عامل لينوکس فارسي در دست اجرا داريد و آيا در مورد انتقال سيستم عامل ويندوز به لينوکس فرهنگ سازي کرده ايد چرا که تغيير عادت کاربران کار آساني نيست؟ ج : بحث فرهنگ سازي بحث بسيار مهمي است که بايد فعاليت خيلي زيادي روي آن صورت بگيرد. کارفرهنگي يک کار هزينه بر است در همه جاي دنيا همينطور است به عنوان مثال در آلمان براي مهاجرت به لينوکس يک برنامه که عمده آن فرهنگي و جنبه آشنايي و آموزشي سه ساله با لينوکس را دارد تدوين شده است. در حوزه فرهنگ سازي يکي از مباحث مورد توجه ما تاليف کتاب است و ما در نظر داريم تا آخر تير ماه امسال 5 کتاب که توسط افراد متخصص و فني تاليف شده آماده چاپ شود . همچنين درجهت فرهنگ سازي در ميان عموم برگزاري همايش و توليد سي دي هاي آموزشي لينوکس و دوره هاي آموزشي آن که مشتمل بر 2100 اسلايد آموزشي مجاني است را داريم. البته به سفارش شوراي عالي انفورماتيک توليد دوره هاي E-learning يا آموزش از راه دور لينوکس با مدرس مناسب را در برنامه داريم. انتشار نشريات چاپي و الکترونيکي را براي آشنايي مردم داريم. به هرحال در صورت تخصيص بودجه هاي مناسب براي کارهاي فرهنگ سازي برنامه هايي را هم از طريق تلويزيون آماده خواهيم کرد. * گفت و گو طاهره ساعدی * منبع : http://www.reporter.ir ، شنبه، ۱۷ اردیبهشتماه ۱۳۸۴