Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 271296
تاریخ انتشار : 3 شهریور 1399 13:35
تعداد بازدید : 63

ساخت نمونه پیشرفته تر بالگرد صبا / گفتگو با امیر سرتیپ دوم روحانی

کار ساخت بدنه بالگرد صبا شروع و بدنه ساخته شد اما در حوزه متعلقات موتور و ملخ، از یک بالگرد ایتالیایی استفاده و در نهایت بالگرد صبا ساخته شد و پرواز کرد.
اشاره: شرکت پشتیبانی و نوسازی هلی کوپترهای ایران که به اختصار آن را «پنها» می نامند، یکی از زیرمجموعه های سازمان صنایع هوایی نیروهای مسلح است که وظیفه تعمیر، نگهداری و ارتقا و حتی ساخت بالگرد در کشور را به عهده دارد.

این شرکت که سابقه تأسیس آن به پیش از پیروزی انقلاب اسلامی برمی گردد، در سال های دفاع مقدس و پس از آن در اوج تحریم ها توانست تا حد زیادی از پس پشتیبانی و ارتقای بالگردهای نیروهای مسلح و حتی بخش غیرنظامی برآید و کمک شایانی در تقویت یگان های هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و هواناجای نیروی انتظامی داشته باشد.

برای اطلاع از نحوه فعالیت و دستاوردهای این شرکت، با امیر سرتیپ دوم روحانی مدیرعامل شرکت پنها که به تازگی به این سمت منصوب شده است به گفتگو نشستیم.

تسنیم: با تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید، در ابتدا انتصاب شما به مدیرعاملی شرکت پنها و همچنین ترفیع درجه جنابعالی را تبریک عرض می کنیم و برای شما و همه همکارانتان آرزوی موفقیت داریم. به عنوان سؤال اول لطفاً کمی درباره تاریخچه شرکت پنها و نحوه شکل گیری این شرکت و روندی که تاکنون طی کرده است بفرمایید و این که؛ اساساً پنها با چه هدفی تشکیل شد و الآن در چه سطحی قرار دارد؟

امیر روحانی: تاریخچه تشکیل شرکت پنها به قبل از انقلاب برمی گردد. قبل از انقلاب یک شرکت صنایع هلیکوپتری که مقداری از سهام شرکت آگوستای ایتالیا را خریداری کرده بود در ایران تأسیس شد. با ورود تعداد زیادی بالگرد به کشور، قرار شد مجموعه بزرگتری برای پشتیبانی از این بالگردها ایجاد شود.

کم کم زیرساخت ها و انبارهای قطعات تأمین شد و این مجموعه پشتیبان شکل گرفت و طی پروازها قطعاتی که تندمصرف بود با استفاده از همین مجموعه پشتیبان تعویض می شد.

تا قبل از آغاز جنگ، ناوگان بالگردی ما تقریباً نو بود. با آغاز غائله کردستان و جنگ تحمیلی، بالگردهای ما آسیب دیدند و به این ترتیب نیاز به تعمیرات سنگین بالگردها احساس شد. اینجا لازم است عرض کنم انجام تعمیرات سنگین بالگردها در دوران دفاع مقدس یک تجربه بسیار خوب را در اختیار ما گذاشت که بعد از جنگ هم از این تجربیات استفاده زیادی کردیم.

با ادامه این روند در بحث تعویض قطعات یک رسوب دانش به وجود آمد تا وقتی که قطعات رو به اتمام رفت و در این مقطع بحث تأمین قطعه مطرح شد، آن موقع تحریم ها هم آن قدر زیاد نبود و بازرگانی پنها با همکاری برخی شرکت های واسطه شروع به خرید قطعات کردند.

با شدیدتر شدن تحریم ها، به ساخت قطعه روی آوردیم و این همزمان بود با نیازمندی به ساخت قطعات هوایی در کشور که جهاد خودکفایی نیروی هوایی هم در رابطه با آن تلاش می کرد.

ساخت قطعات در صنایع مختلف شروع شد و پنها هم تمایل پیدا کرد دستگاه های ساخت قطعه را بخرد. تا امروز هرچه تحریم ها بیشتر شده موضوع ساخت قطعه هم پررنگ تر شده است.

در چند سال اخیر که شرکت های دانش بنیان رشد چشمگیری داشته اند بسیاری از این شرکت ها علاقه مند به ساخت قطعات هستند. در ابتدا رشته هوافضا در کشور ما وجود نداشت بعداً که چند دانشگاه رشته هوافضا ایجاد کردند تعدادی از فارغ التحصیلان آنها جذب صنعت شدند و به تبع آن و نیازمندی قطعاتی که ما داشتیم این روند صرف تعمیراتی به روند ساخت قطعه تبدیل شد.

امروز در صنعت ساخت بالگرد، ابزار ارتباطی دنیا پیشرفت کرده است. ما قبلاً فقط در حوزه نظامی کار می کردیم اما در حوادثی مانند بلایای طبیعی، نیازمند تجهیز بالگردها بودیم و به این ترتیب به ارتقای سامانه ها هم روی آوردیم.

البته نیروهای مسلح چون بیشتر در معرض عملیات بودند خودشان هم به موازات پنها وارد تأمین نیازمندی ها شدند مانند صنایع یاعلی(ع) هوانیروز ارتش. اما آنها زیرساخت و سامانه هایی را که در پنها هست ندارند ودر این زمینه ها ما به آنها کمک می کنیم.

بعد آمدیم و کار مشترک با نیروهای مسلح تعریف کردیم. این کار مشترک این بود که آن کارهای تعمیراتی را که در توان نیرو است به خود نیروها بدهیم و کار پیچیده تر را پنها انجام دهد.

پنها در روند رو به رشد خود از تعمیرات به ساخت قطعه، ارتقای سامانه ها و در نهایت هم در حال رسیدن به بالگرد ملی است.

در سال های گذشته دفتر طراحی در پنها تشکیل شد و زیرساخت هایی برای ساخت بالگرد به وجود آمد. همان طور که می دانید صنعت هوایی، مادر همه صنایع است و حتی در کشورهای اروپایی هم آنها ادعای ساخت صددرصدی در صنایع هوایی را ندارند، مانند شرکت ایرباس که همه به اسم فرانسه آن را می شناسند اما در حقیقت بدنه هواپیما را فرانسه می سازد اما موتور را آمریکا، سامانه های دقیق را آلمان و برخی قطعات را کشورهای شرق آسیا می سازند.

امروز در برخی حوزه ها نیز از زیرساختی که ما در پنها ایجاد کرده ایم استفاده می شود، مثلاً در همین پرتاب ماهواره ما کمک کردیم یا وقتی هسا می خواهد بالگردی را بسازد از ما کمک می گیرد.

یک تجربه فنی چندین ساله و کار دانشگاهی تقریباً جوان و صنعت کنار هم قرار گرفت و طرح ساخت بالگرد ملی را الگو قرار داد و با الهام از بدنه بالگردهای مختلف، بالگرد صبا248 را طراحی کردند. وجه تسمیه این عدد هم این است که این بالگرد 2 خلبان، 4 ملخ و 8 سرنشین دارد.

کار ساخت بدنه بالگرد صبا شروع و بدنه ساخته شد اما در حوزه متعلقات موتور و ملخ، از یک بالگرد ایتالیایی استفاده و در نهایت بالگرد صبا ساخته شد و پرواز کرد.

الآن پلتفرم شماره 2 یا جدید این بالگرد در حال ساخت است و در این مرحله کاری کردیم تا این بالگرد بتواند از چند موتور متنوع بنا به درخواست مشتری استفاده کند.

ضمن اینکه الآن کار ساخت موتور را نیز با یک شرکت داخلی شروع کرده ایم و بعد از آن با توجه به زیرساخت ساخت ملخ کامپوزیتی در هسا، بنا داریم ملخ این بالگرد را نیز به صورت کامپوزیتی طراحی کنیم و بسازیم.

بعد از انقلاب، بخشی از نیروهای مسلح به سراغ خرید بالگردهای شرقی مانند mi17 رفتند، این باعث شد پنها زیرساخت تعمیرات بالگردهای شرقی را هم به وجود آورد و قسمتی از آشیانه سنگین ما به سمت تعمیر بالگردهای میل رفت.

به دنبال آن، گواهینامه های تعمیر بالگردهای شرقی از شرکت های سازنده کسب شد و در ادامه به سمتی حرکت می کنیم که هاب منطقه ای تعمیرات بالگردهای شرقی را در ایران به وجود آوریم. برخی کارشناسان روسی هم بر روند تهیه زیرساخت های این مرکز نظارت دارند.

با این همکاری مشترک به سمتی می رویم که بتوانیم به نمایندگی از روس ها این کار را انجام دهیم. در این مسیر تعدادی تستر نیز ساخته ایم و در برخی موارد الکترواویونیک بالگردها را بهینه کرده ایم که حتی موجب تعجب کارشناس روس شده است.

اواخر جنگ نیز در چند حوزه ورود پیدا کردیم که از جمله آنها ساخت بالگرد بود. اول جهاد سازندگی این کار را شروع کرد. جهاد از مدل ساده بالگرد شروع کرد و بعد هم سپاه با الگوی بالگرد 206 بالگرد شاهد را طراحی کرد که الآن این بالگرد در هسا ساخته می شود.

تسنیم: چرا الگوی شاهد در سایر بالگردها دنبال نشد؟

امیر روحانی: برای ساخت معمولاً از یک کار ساده شروع می کنند. بالگرد 206 هم یک بالگرد ساده است و لذا کار با این بالگرد شروع شد. زیرساخت هسا در ابتدا بالگردی بود و قرار شد یک نوع بالگرد در این مجموعه کار شود که ارتقای بالگرد کبرا تحت پروژه طوفان در هسا صورت گرفت.

اما شاید پرکاربردترین بالگرد ما 214 باشد که آن هم مسلح می شود اما تسلیح آن برای این است که بتواند هنگام هلی برن نیرو و تجهیزات از خودش در برابر خطرات موجود در صحنه نبرد دفاع کند و به عنوان یک بالگرد هجومی شناخته نمی شود.

چون ما سابقه خوبی از بالگرد کبرا داشتیم، این که برویم سراغ یک بالگرد دیگر خیلی بصرفه نبود اما اگر سامانه های بالگرد کبرا را ارتقا دهیم در حد یک بالگرد کبرا سری Z می تواند مأموریت انجام دهد. در حوزه بالگردهای رزمی فعلاً الگویی بهتر از کبرا برای ما نیست.

تسنیم: چرا مانند بالگرد شاهد، خط تولید بالگرد کبرا نداریم؟

امیر روحانی:الآن خط تولید بالگرد تکور را تحت عنوان پروژه طوفان در هسا داریم و در حال ساخت این بالگرد هستیم و بالگردهای 212، 214 و 206 را هم از پایه می سازیم، البته توان ساخت بالگرد 412 را نیز داریم.

تسنیم: با تشکر از توضیحاتی که ارائه دادید. اگر اجازه بدهید مقداری هم درباره نحوه ورود شما به حوزه بالگردی بپرسیم، چگونه شد که شما وارد ارتش شدید و خلبانی در هوانیروز را انتخاب کردید؟

امیر روحانی:خیلی از افرادی که وارد حوزه پروازی شدند از قبل قرابتی با این کار داشتند و زمان ما هم ورود به حوزه پروازی راحت تر از الآن بود.

محل زندگی ما در خیابان پیروزی بود و آنجا فرودگاه دوشان تپه در ستاد نیروی هوایی ارتش قرار داشت و منزل ما هم در مجاورت پایگاه بود.

یکی از تفریحات ما این بود که به پشت بام خانه می رفتیم و نشست و برخاست هواپیماها را تماشا می کردیم.

یک باشگاه هوایی آنجا بود که با هواپیمای گلایدر و بونانزا به محصلین آموزش خلبانی می دادند. یکی از دوستان من روزی در کلاس گفت که "من با گلایدر پرواز می کنم"، و من از او درخواست کردم که مرا هم با خودش ببرد.

از آنجا با باشگاه هوایی آشنا شدم و پول توجیبی هایم را جمع می کردم تا بتوانم یک سورتی پرواز کنم البته قیمت آن هم خیلی زیاد نبود.

بعد از انقلاب، جنگ شروع شد و مدتی به جبهه رفتیم و بعد به ارتش آمدم و در هوانیروز خلبان بالگرد شدم. چون به خلبانی علاقمند بودم برای استاد خلبانی بالگرد 206 انتخاب شدم و پس از مدتی گفتند "اساتید بالگرد شینوک در حال بازنشستگی هستند و شما هم برای استاد خلبانی این بالگرد انتخاب شده اید."، بعد هم مسئولیت های مختلفی از ریاست گروه آموزشی تا جانشینی هوانیروز ارتش را تجربه کردم و امروز در پنها مشغول خدمت هستیم.

تسنیم: توانمندی بالگردی نظامی کشور را تا چه میزان با نیاز نیروهای مسلح و توان روز دنیا متناسب می دانید؟

امیر روحانی: شکل جنگ های امروزی عوض شده است. زمانی در دوران دفاع مقدس ما در حوزه هوایی در لبه تکنولوژی دنیا بودیم. از یک ماه بعد از انقلاب مشکلات امنیتی شروع شد و یگان های ارتش هم به خاطر تحولات انقلاب در یک سردرگمی به سر می بردند. وقتی غائله کردستان شروع شد بزرگترین ابزاری که کمک کرد تا این غائله جمع شود بالگرد بود. جنگ هم که شروع شد در تمام عملیات ها پشتیبانی هوانیروز وجود داشت و مقرهای هوانیروز هم در نزدیکی خط مقدم قرار داشت.

هرچه به سمت جلو رفتیم یک سری کارهای جهادی برای پیشرفت در کارها شروع شد.

الآن متخصصان و دانشجویان ما در یک ارتباط جهانی می توانند نیازهای ما را تأمین کنند و تلاش شده است دقت و کیفیت کار را بالا ببرند.

در جنگ های امروز اگر شما به یک نقطه حساس دشمن ضربه بزنید معادلات جنگ عوض می شود، همین طور در بالگردهای ما هم برخی موشک ها با افزایش برد و نقطه زنی همراه بوده است و الکترواویونیک بالگردها نیز ارتقا یافته است. به نظر می آید این روند نیز بهتر خواهد شد و ما امروز عمده نیازهای روز را خودمان تأمین می کنیم.

تسنیم: ما در حوزه هوادریا چهار نوع بالگرد داریم، الآن توانمندی در این حوزه چگونه است و سامانه های تخصصی این بالگردها چقدر پیشرفت کرده است؟

امیر روحانی: بالگردهای نیروی دریایی بالگردهایی گران قیمت و پیشرفته هستند. یک بالگرد به پیشرفتگی RH-53 از یک جنگنده گران قیمت تر است. در حوزه نیروی دریایی گرچه بِروز شده ایم ولی هنوز به انتظارات خودمان نرسیده ایم و سامانه های سونار و ضدزیردریایی را باید بِروزتر کنیم، در این زمینه با چند شرکت دانش بنیان صحبت کرده ایم و در حالی که این سامانه ها را به خوبی تعمیر و نگهداری می کنیم باید آنها را بِروزرسانی کنیم.

نیروی دریایی الآن راهبردی شده است و در آبهای دوردست مأموریت انجام می دهد و در این مأموریت ها بیشتر بالگردهای AB-212 مورد استفاده قرار می گیرند. سامانه های این بالگرد بِروز است اما در حوزه سونار بالگرد SH-3 در حال بِروزرسانی این سامانه هستیم.

تسنیم: آیا بالگردهای نیروی دریایی قابلیت سوختگیری هوایی پیدا کرده اند؟

امیر روحانی: یک پروژه ای چند سال پیش تعریف شد اما اینها معمولاً برای کشورهایی مثل ایران خیلی نیاز نیست. برای ما تانکر اضافی سوخت که به بالگرد وصل می شود کافی است اما در کشوری مانند آمریکا که نیروهایش در اقیانوس ها حضور پیدا می کنند ممکن است بالگردها نیاز به سوخت بیشتری داشته باشند و بر این اساس یک بالگرد به عنوان تانکر به آن کمک می کند.

البته این سامانه خیلی هم پیچیده نیست و در صورت نیاز می توانیم این سیستم را روی بالگردهای نیروی دریایی نصب کنیم. دوستان نیروی هوایی سیستم غربی را روی بالگرد شرقی هم پیاده کردند.

تسنیم: به نظر می رسد شرکت پنها علاوه بر فعالیت در حوزه نظامی در حوزه پشتیبانی از بالگردهای غیرنظامی هم فعال است، برای ما بفرمایید که در این حوزه چه دستاوردهایی داشته اید.

امیر روحانی: این توانمندی در پنها وجود دارد و روی آن کار هم شده است البته استثنائاً دو نوع بالگرد فرانسوی بود که پنها در حوزه تعمیر آنها ورود نکرده است اما بنا به نیاز شرکت های دارنده بالگرد فرانسوی ــ که تا الآن تعمیر و نگهداری آن را به خوبی انجام می دادند ــ الآن به مراحل اورهال سنگین رسیده اند و از ما کمک خواسته اند و ما هم در حال ورود به این حوزه هستیم.

البته در حوزه سایر بالگردها به خوبی توانسته ایم نیازهای آنها را برطرف کنیم و به نوعی همه شرکت های خصوصی مشتری پنها هستند.

تسنیم: با توجه به توانمندی خوبی که صنایع دفاعی در حوزه بالگردی دارد آیا ما در آینده شاهد ساخت موتور بومی بالگرد خواهیم بود؟

امیر روحانی: تا الآن موتور بالگرد نساخته ایم اما بخشی از قطعاتی که تندمصرف هستند و نیاز به تعویض دارند ساخته شده است. این قطعات را یک شرکت خصوصی یا خود صنایع دفاعی می سازد، برای مثال توانسته ایم سامانه کنترل سوخت در موتور بالگرد را که بسیار پیچیده است و یا تستر آن را بسازیم.

برای ساخت موتور بالگرد، هم با شرکت سمت (ساخت موتورهای ایران) و هم با یک شرکت دانش بنیان مذاکره کرده ایم که نمونه ای از موتورجت توربوشفت را ارائه کرده است و الآن در حال مذاکره هستیم تا همین موتور را با برخی تغییرات بومی سازی کنیم.

تسنیم: فکر نمی کنید برای ساخت موتور مقداری دیر شده است؟

امیر روحانی: با اینکه ساخت موتورجت برای حدود 70 سال پیش است با این حال جزو فناوری های بسیار پیشرفته محسوب می شود، این که دیر شده است در واقع نیازی هم نیست که صفر تا صد موتور را بسازیم. اما الآن چون اراده بر این است که بالگرد ملی ساخته شود به این نتیجه رسیده ایم که موتور ساخت داخل را استفاده کنیم، البته نیازی هم نیست شرکت پنها خودش موتور را بسازد و می تواند با مشارکت شرکت های صنعتی و دانش بنیان این کار را انجام دهد.

تسنیم: شما فکر می کنید چند سال دیگر شاهد ساخت موتور ملی بالگرد باشیم؟

امیر روحانی: من فکر می کنم این یک برنامه میان مدت است چون ما الآن ریزقطعه ها را ساخته ایم و لذا ساخت سازه موتور خیلی طولانی نخواهد شد. البته بخشی از فرایند ساخت موتور، مدیریتی است. موازی کاری ها هم در این حوزه مشکل ایجاد می کند. ما یک سری مسائل مدیریتی داریم و یک سری هماهنگی هایی که باید انجام بشود. البته از زمان انتصاب امیر خواجه فرد به ریاست سازمان صنایع هوایی وزارت دفاع در پنها و مجموعه صنایع هوایی روند خوبی درحال پیش رفتن است.

تسنیم: اگر از زمان ساخت بالگرد شباویز تا الآن یک نقشه راه جامع در حوزه بالگردی داشتیم شاید به بالگردهای پیشرفته تری از بالگرد صبا می رسیدیم، یکی از سؤالات ما این است که؛ چرا پروژه بالگرد ملی روی یک بالگرد هجومی یا بالگرد تک اجرا نشد؟ ما تنها یک نوع بالگرد هجومی در اختیار داریم که ارتقای چندانی روی سیستم حمل سلاح این بالگرد صورت نگرفته است.

امیر روحانی: روند جنگ ها عوض شده است و امروز دقت و نقطه زنی موضوع بسیار مهمی است. امروز به تعداد زیاد بالگرد نیاز نیست.

تسنیم: بحث ما روی تعداد بالگرد نیست بلکه حرف ما روی ارتقای بالگردی است.

امیر روحانی: الآن دنیا در حال حرکت به سمت پهپاد است و نیاز نیست که این همه هزینه کنیم تا کاری را که می شود با پهپاد انجام داد با بالگرد انجام دهیم. امروز پهپادها کارهایی را می کنند که بخشی از نیاز رزمی را پوشش می دهد و لذا کمتر روی بالگرد سرمایه گذاری می شود.

ما در کشورمان جغرافیای متنوعی داریم و انواع مأموریت ها هم در کشور در حال اجرا است. در ساخت بالگرد صبا به این نتیجه رسیدیم که اگر پلت فرمی شبیه 214 را طراحی کنیم در حقیقت یک بالگرد چندمنظوره ساخته ایم.

همچنین در حال طراحی یک کیت اطفای حریق داخلی هستیم که چند هزار لیتر آب را ظرف 4 ثانیه خالی می کند و بودجه لازم هم برای این کار پیش بینی شده است.

تسنیم: در حوزه خودحفاظتی بالگردها چه کاری انجام داده اید؟

امیر روحانی: یک مقداری این سیستم ها بنا به نیاز روز دچار تغییراتی می شود. ما الآن چف و فلر پیشرفته نیاز داریم و در دستور کار سال جاری هم هست که این سیستم را به عنوان آپشن روی بالگردها ارائه کنیم. هوانیروز هم برای این موضوع اعلام نیاز کرده است و ما هم با یک شرکت داخلی کار را شروع کرده ایم.

تسنیم: با تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید اگر نکته پایانی دارید بفرمایید.

امیر روحانی: من هم از شما و همه همکارانتان تشکر می کنم.


امیر سرتیپ دوم روحانی مدیرعامل شرکت پنها


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :