Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 120649
تاریخ انتشار : 14 بهمن 1387 0:0
تعداد مشاهدات : 185

ايران مركز نانو فناوري جهان اسلا م

محمد داود محمدي
محمد داود محمدي *نانو تكنو لوژي چيست؟ نانو تكنولوژي مولكولي، نامي است كه به يك نوع فناوري توليدي اطلاق مي شود. همان طور كه از نامش پيداست؛ نانو تكنولوژي مولكولي هنگامي محقق مي شود كه ما توانايي ساختن چيزها را از اتم ها داشته باشيم ودر اين صورت ما توانايي آرايش دوباره مواد را با دقت اتمي خواهيم داشت . مواد نانو، موادي هستند كه حداقل در يك بعد داراي ابعادي در حد چند نانو متر باشند.اين مواد به دو دسته ي كلي تقسيم مي شوند؛نانو ذرات و مواد نانو ساختار(يا مواد نانو كريستال.) يك نانو ذره به ذره اي گفته مي شود كه ابعادي بين 1 تا 100 نانو متر داشته باشد. نانو ذرات از طيف وسيعي از مواد ساخته مي شوند. متداول ترين و پركاربرد ترين آن ها، نانو ذرات سراميكي هستند. فناوري نانو يكي از آخرين دستاوردهاي علمي است كه در ارتقاي زندگي، توليدات جديد و توسعه گرانه و توليد محصولات ارزان تر به كار مي رود.فناوري نانو هنر و علم دست كاري و بازچيني اتم ها براي ساخت مواد، ابزارها و سيستم هاي مفيد در مقياس يك ميليارديم متر است. درحقيقت فناوري نانو به ما امكان ساخت و طراحي موادي را مي دهد كه كاملا داراي خواص و اختصاصات جديدي هست. به بيان ديگر اين نوعفناوري چيزهايي را كه در اختيار داريم با خصوصيات جديد در اختيارمان قرار مي دهد و يا آن ها را از مسيرهاي نويني مي سازد. *جايگاه ايران درفناوري نانو ايران در زمينه دستيابي بهفناوري نانو در رتبه دوم كشورهاي مسلمان و 38 جهان قرار دارد. با توجه به چشم انداز تعيين شده در زمينه نانو اميدواريم كه به كسب مقام تك رقمي در دنيا و رتبه نخست در ميان كشورهاي مسلمان دست يابيم. تا امروز حدود 90 پايان نامه كارشناسي ارشد، 19 پايان نامه دكترا، 40 طرح پژوهشي دانشگاهي و 30 طرح تحقيقاتي صنعتي در ايران و در زمينه نانو نگارش و اجرا شده است. فعاليت نانو در ايران از ابتداي سال 80 شروع شد. تا سال 82 فعاليتي كه انجام مي شد، بيشتر از طريق دفتر همكاري هايفناوري رياست جمهوري بود و وزارتخانه هاي علوم، صنايع، جهاد كشاورزي و بهداشت، كميته هايي را براي شناخت نانو تاسيس كرده بودند؛ ولي با توجه به در اولويت بودن اينفناوري براي دولتمردان در شهريور 82 رئيس جمهور وقت دستور تشكيل يك گروه ويژه را براي مديريت كلان نانو به اسم ستاد ويژه توسعه فناوري نانو داد كه اين ستاد متشكل از 6 وزارتخانه، 5 نفر از متخصصين و معاون اول رئيس جمهور به عنوان رئيس ستاد بود. مهم ترين كار ستاد تدوين برنامه 10 ساله فناوري نانو براي كشور است، كه متشكل از يك برنامه كوتاه مدت 2 ساله، ميان مدت 3 ساله و بلند مدت 5 ساله است مي باشد و در مرحله دوم اين ستاد 4برنامه كوتاه مدت با ماهيت زيرساختي را شروع كرده است. فعاليت ديگر اين ستاد ايجاد شبكه آزمايشگاهي فناوري نانو براي حل مشكلات آزمايشگاهي متخصصين كشور بوده كه در اين راستا 40 آزمايشگاه توانمند در 9 استان و 10 شهرستان ايجاد شد. *دستاوردهاي علمي نانوفناوري ايران در مقايسه با دنيا ايران از سال 1999 تا 2001 حدود 44 مقاله در “ ISI “در رتبه 53 بوده كه اين رقم در سال 2004 با داشتن 53 مقاله در رتبه 43 جهان قرار داشت و در سال 2005 با 125 مقاله به جايگاه 36 رسيد و بالاتر از بلغارستان، اسلواكي و نروژ قرار گرفت. 17 پله صعود، مويد رشد علمي ايران در اين زمينه است. لذا اميد مي رود در زمينه توليد ثروت و ايجاد ارزش افزوده در صنعت نيز كه هدف اصلي كشور است در آينده بتوانيم خود را با ديگر كشورهاي مطرح مقايسه كنيم. هم اكنون ايران درفناوري نانو در خاورميانه رتبه اول و در كشورهاي اسلامي بعد از تركيه رتبه دوم را دارا مي باشد و بالاتر از مالزي، مصر و تونس قرار گرفته است. *توليد، تجاري سازي و محصولات اين فناوري اكنون كشور به مدد متخصصين متعهد و جوانان فعال در اين عرصه به دستاوردهاي علمي وفناوري بزرگ در زمينه هاي توليد چند نوع نانو پودر، نانو لوله هاي كربني، استفاده از نانو ذرات در عروق مصنوعي، توليد مكمل روغن، توليد چند نوع نانو كامپوزيت، توليد مواد و سيالات مغناطيسي، لايه نشاني نانو متري، ساخت يك نمونه دستگاه STM و توليد مواد نانو باكتريال، دست يافته است. در بحث نفت براي اولين بار در دنيا با استفاده ازفناوري نانو توانسته نفت سنگين را به نفت سبك تبديل كند ، كه دستاورد بسيار بزرگي است. در مورد توليد مواد نانوي افزودني به سوخت كه مصرف سوخت را پايين مي آورد، كشور به موفقيت هايي درخشاني دست يافته است. *نانو در پزشكي دستاوردهاي نوين، در تمامي علوم، در واقع رويكردي براي توليد محصولات مورد نياز انسان است. هم اكنون گستره هايي از دانش وفناوري هائي از پزشكي، داروسازي، مهندسي ژنتيك تا صنايع نظامي، الكترونيك، خودرو و حتي لوازم بهداشتي و آرايشي تحت تاثير نانوفناوري قرار گرفته اند. مواد زيست سازگار مسير تحول و رشد خود را مديونفناوري نانو است. در اواخر دهه 1960علاقه بسياري به استفاده از سراميك ها در كاربردهاي مهندسي، پزشكي ايجاد شد. بين سال هاي 1970 تا 1980 پيشرفت كمي در اين زمينه انجام شد اما از آن زمان تاكنون نوآوري ها و كاربردهاي بسياري را مي توان ديد. در موردفناوري نانو هر چند كشور ما دير به اين مقوله پرداخت اما باز به موفقيت هاي شايان توجه اي دست يافت به عنوان مثال مي توان به : موفقيت محققان ايراني در توليد رگ مصنوعي به كمك نانو الياف، اشاره كرد. *رگ مصنوعي فناوري مهندسي بافت طي 20 سال گذشته استراتژي جديدي را با عنوان ساخت بافت هاي طبيعي در محيط آزمايشگاه از سلول هاي خود فرد، دنبال مي كند. دانشمندان ابراني براي نخستين بار موفق به توليد نوعي رگ مصنوعي با ويژگي هاي منحصر به فرد شدند. نمونه اوليه رگ مصنوعي حدود يك سال پيش در گردن يك گوسفند پيوند زده شد كه بر اساس آخرين اكو گرفته شده، اين رگ هم چنان به عملكرد طبيعي خود ادامه مي دهد. براي توليد رگ مصنوعي با كمك تكنيك مهندسي بافت، عروقي با قطر كوچك 1/2 تا 5 ميلي متر، هيبريدي متشكل از سه پليمر طبيعي و سنتزي، دو لايه و نانو ساختار، در آزمايشگاه ساخته شدند و سلول ها روي آن ها قرار گرفتند و در مراحل بعدي آزمايش به رگ ها طبيعي تبديل شدند. عروق ساخته شده اين امكان را مي دهند كه سلول هاي سنگ فرشي داخل عروق (اندوتليال) در سطوح داخلي داربست و سلول هاي عضلاني در سطوح خارجي كشت داده شوند. چنين عروقي در ايران، ابتدا به شريان اصلي گوسفندي پيوند شده كه موفق به تحمل فشار بالاي خون در اين منطقه شد. آزمون هاي صورت گرفته بر روي مدل هاي حيواني در شريان اصلي گردن گوسفند نشان داده، اين عروق از خواص مكانيكي، بويژه، الاستيسيته بالايي برخوردار بوده و از نقطه نظر خواص فيزيكي، شيميايي، بيولوژيكي و مورفولوژيكي از شرايط مطلوبي برخوردار هستند. در حال حاضر عمليات مربوط به كشت سلول هاي اندوتليال در داخل اين عروق مصنوعي و سلول هاي عضلاني در سطوح خارجي عروق در ايران به وسيله بيورآكتورهاي ويژه در حال انجام است. *ساخت دستگاه STM دستگاه STM با نام تجاري “ نما “ در ايران طراحي،ساخته و به توليد انبوه نيز رسيده است. اين دستگاه به عنوان يك ميكروسكوپ تونلي روبشي پيشرفته، در تمامي مراحل از طراحي تا ساخت، مولود توانمندي يك تيم ايراني است و نمونه افتخارآميزي از بومي سازيفناوري تجهيزات آزمايشگاهي، مي باشد. اين ميكروسكوپ توانمندي ارائه تصاوير دو و سه بعدي را در ابعاد نانومتر، دارد و قادر است از تمام نانو ساختارها، آنتي بادي ها، پروتئين ها، مولكول هاي DNA و ... تصويربرداري كند. و از نظر برخي مشخصات فني منحصر به فرد است. قدرت تصويربرداري اين ميكروسكوپ از يك نانومتر تا 8 ميكرون است، كه از اين لحاظ منحصر به فرد است؛ و نوك تيپ آن به طور خودكار تا يك نانومتري نمونه قابل تنظيم است، در حالي كه در برخي نمونه هاي خارجي نوك تيپ ميكروسكوپ بايد با دست تنظيم شود كه مي تواند به نمونه آسيب بزند. اين دستگاه با حمايت شبكه آزمايشگاهيفناوري نانو، در مقياس تجاري توليد شده و علي رغم اينكه ساخت نمونه آزمايشي آن در سال 85 ساخته و پس از رفع اشكالات و بهينه سازي در سال 86 با قيمت حدود يك سوم نمونه هاي خارجي به توليد انبوه رسيد. با چنين تلاشي بود كه اينك، ايران به جمع چند كشور صاحب فناوري ساخت ميكروسكوب هاي تونلي روبشي - (STM) از پيشرفته ترين تجهيزات مورد استفاده در تحقيقات نانوفناوري - پيوسته است. *منبع : www.asriran.com ، دوشنبه ١٤ بهمن ١٣٨٧