Index
ورود کاربر
Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 156722
تاریخ انتشار : 7 شهریور 1390 0:0
تعداد مشاهدات : 197

كتابخانه آيت الله العظمي مرعشي نجفي، گنجينه ماندگار در جهان اسلام

هفتم شهريور سالروز رحلت آيت الله العظمي مرعشي نجفي مي باشد وي در سال 1315 ق./ 1276 ش. در نجف به دنيا آمد. و شهاب الدين نام گرفت پدرش، آيه الله سيد شمس الدين محمود مرعشي (1279ق. -1338 ق.) از فقها و مدرسان علوم اسلامي نجف بود. آيه الله مرعشي نجفي دوران كودكي را در آغوش پر مهر خانواده سپري نمود و با تربيت اسلامي بزرگ شد. مادرش زني پاكدامن و با ايمان بود كه هيچگاه بدون وضو به او شير نمي داد. تحصيل پس از يادگيري خواندن و نوشتن، در نوجواني به كسوت روحانيت درآمد و به فراگيري علوم اسلامي پرداخت. ادبيات عرب، فقه، اصول، حديث، درايه، رجال و تراجم و... را نزد استادان برجسته حوزه علميه نجف فرا گرفت و سپس در درس خارج فقه و اصول آيه الله آقا ضياء عراقي (متوفاي 1373 ق.)، آيه الله شيخ احمد كاشف الغطاء(متوفاي 1373 ق.) و شماري از مراجع تقليد و مدرسان برجسته حوزه علميه نجف شركت كرد. آيه الله مرعشي چنان علاقه به يادگيري داشت كه سر از پا نمي شناخت. سالهاي دراز در درس دهها استاد شهير حوزه علميه نجف شركت كرد و از خرمن دانش آنان بهره جست. مدتي نيز نزد علماي زيديه و علماي اهل سنت به فراگيري علم حديث پرداخت و از آنان اجازه نقل حديث گرفت. تلاش شبانه روزي وي سرانجام در 27 سالگي به ثمر نشست و به درجه اجتهاد نايل شد. كوشش خستگي ناپذير او براي تحصيل دانش ستودني است. خودش در اين باره مي گويد: هيچگاه در سنين جواني به دنبال تمايلات نفساني نرفتم، هميشه در پي تحصيل علم بودم، به صورتي كه شبانه روز، بيش از چند ساعت نمي خوابيدم و هر كجا نشاني از استادي يا عالمي و يا جلسه درسي كه مفيد تشخيص مي دادم، مي يافتم، لحظه اي در رفتن به نزد آن استاد، عالم و جلسه درس درنگ نمي كردم. آيه الله مرعشي در نجف، كربلا كاظمين، سامرا، تهران و قم نزد بيش از صد استاد زانوي ادب به زمين زد و از دانش و تقواي آنان استفاده كرد. وي از ابتداي تحصيل به پشتكار عالي، همت بلند، تقوا، نبوغ و ديگر فضايل اخلاقي شهره بود. ايشان از بسياري از مراجع تقليد شيعه اجازه اجتهاد گرفتند. برخي از آنها عبارتند از: 1. آيه الله العظمي آقا ضياء عراقي (متوفاي 1361 ق.) 2. آيه الله العظمي سيدابوالحسن اصفهاني (متوفاي 1365 ق.) 3. آيه الله العظمي شيخ عبدالكريم حائري يزدي (متوفاي 1355 ق.) آيه الله مرعشي پس از رحلت پدر در سال 1338 ق، براي ادامه تحصيل به كاظمين، سامرا و كربلا رفت و سالها در حوزه هاي علميه آن ديار، از محضر استاداني برجسته استفاده نمود و سرانجام در سال 1342ق، براي زيارت مرقد مطهر امام رضا(ع) به ايران آمد. پس از زيارت مرقد امام رضا(ع) به تهران رفت و در حوزه علميه تهران، نزد آيه الله شيخ عبدالنبي نوري (متوفاي 1344 ق.) آيه الله آقا حسين نجم آبادي (متوفاي 1334 ق.) آيه الله ميرزا طاهر تنكابني (متوفاي 1360 ق.) آيه الله ميرزا مهدي آشتياني (متوفاي 1372 ق.) و... به فراگيري فقه، اصول، فلسفه و كلام پرداخت. سال بعد، براي زيارت مرقد حضرت معصومه(ع)، به قم رفت. به دستور آيه الله العظمي شيخ عبدالكريم حائري يزدي در اين شهر ماندگار شد. ايشان مدتي در درس آيه الله حائري و شماري از استادان حوزه علميه قم شركت جست و از دانش آنان بهره برد. بر مسند تدريس آيه الله مرعشي به دستور آيه الله حائري به تدريس پرداخت. ايشان علوم ادبيات عرب، منطق، اصول و فقه را براي طلاب جوان تدريس مي نمود. آيه الله مرعشي پس از رحلت آيه الله حائري (1355 ق.)، به تدريس خارج فقه و اصول پرداخت. در طول بيش از هفتاد سال تدريس ايشان در حوزه علميه قم، دانشمندان بسياري تربيت شدند كه شماري از آنان از ايشان اجازه اجتهاد دريافت كردند اينك نام برخي از شاگردان وي را مي آوريم، حضرات آيات: شهيد حسين غفاري، شهيد حاج آقا مصطفي خميني، شهيد مرتضي مطهري، شهيد دكتر محمد مفتح، شهيد دكتر سيد محمد بهشتي، شهيد محمد صدوقي، سيد محمدعلي قاضي طباطبايي، سيد محمود طالقاني، شيخ شهاب الدين اشراقي، شيخ مرتضي حائري، حاج ميرزا جواد آقا تهراني، شيخ حسن نوري همداني، آقا موسي صدر، قدرت الله وجداني فخر، سيد مرتضي عسگري، مصطفي اعتمادي، محمد امامي كاشاني، ميرزا جواد تبريزي، شيخ حسين نوري، سيد عبدالكريم موسوي اردبيلي، شيخ علي پناه اشتهاردي، محمدتقي ستوده، شيخ محمدرضا مهدوي كني در سايه كريمه اهل بيت مرجع نستوه شيعه در طول ساليان دراز كه مرجعيت تقليد شيعيان را برعهده داشت، خدمات شاياني به جهان اسلام نمود. نماز جماعت با شكوه ايشان در صحن حضرت معصومه(ع) را همه زائران به ياد دارند. خوشرويي و اخلاق نيك ايشان را همگان به خاطر سپرده اند. ايشان بسيار شوخ طبع بودند. به مستضعفان عنايت ويژه اي داشت. به مشكلات آنان رسيدگي مي كرد. آيه الله العظمي مرعشي نجفي علاقه خاصي به اهل بيت و حضرت معصومه(ع) داشت. ايشان پيش از انقلاب، هر روز پيش از اذان صبح به حرم مشرف مي شد. هماره مدتي پيش از باز شدن درهاي حرم، پشت در مي ماند و سپس داخل حرم مي شد و پس از زيارت، نماز جماعت را اقامه مي كرد. در يكي از يادداشتهايش آمده است: هنگامي كه در قم سكونت كردم، صبحها در حرم حضرت معصومه(ع) اقامه نماز جماعت نمي شد و من تنها كسي بودم كه اين سنت را آنجا رواج دادم و از 60 سال پيش به اين طرف، صبح زود و پيش از باز شدن درهاي حرم مطهر و زودتر از ديگران مي رفتم و منتظر مي ايستادم. اين انتظار گاهي يك ساعت قبل از طلوع فجر بود تا خدام درها را باز كنند، زمستان و تابستان نداشت. در زمستانها هنگامي كه برف همه جا را مي پوشاند، بيلچه اي كوچك به دست مي گرفتم و راه خود را به طرف صحن باز مي كردم تا خود را به حرم مطهر برسانم. در آغاز خود به تنهايي نماز مي خواندم، تا پس از مدتي يك نفر به من اقتدا كرد و پس از آن كم كم افراد ديگر اقتدا كردند و به اين ترتيب نماز جماعت را در حرم مطهر آغاز كردم و تا امروز كه 60 سال از آن تاريخ مي گذرد ادامه دارد. آهسته آهسته ظهرها و شبها نيز اضافه شد و از آن پس روزي سه بار در مسجد بالاسر حضرت معصومه(س) و صحن شريف نماز مي خواندم. بدون ترديد، كتابخانه آيت الله مرعشي نجفي از مهم ترين و تاثيرگذارترين آثار ايشان مي باشد. در دايره المعارف تشيع، كتابخانه مذكورچنين معرفي شده است: مؤسس بنيانگذار اين كتابخانه عظيم و بي نظير، فقيه و مرجع تقليد شيعيان جهان، عالم اصولي، محدث رجالي، اديب اريب، تبارشناس برجسته محقق و مورخ، آيت الله سيد شهاب الدين مرعشي نجفي (م 1369 ش) بوده كه. سالها قبل از رحلت ايشان، توليت آستانه مقدسه حضرت معصومه(ع)، محل دفني براي ايشان در داخل حرم و در نزديكي ضريح مطهر در نظر گرفته بود، ليكن حسب وصيتشان كه مرقوم فرموده اند: "مرا در راهروي ورودي كتابخانه، زير پاي محققاني كه براي مطالعه و تحقيق به اين كتابخانه مراجعه مي كنند، دفن نماييد"، در راهروي كتابخانه بزرگي كه خود آن را بنياد نهاده است به خاك سپرده شد. بنيانگذار اين كتابخانه، از جمع آوري ذخاير اسلامي و تاسيس مركزي بزرگ به منظور گردآوري و استفاده پژوهشگران از آن ذخاير، اهدافي داشتند كه فهرست وار برخي از آنها را برمي شماريم:1) ايجاد يك مركز بزرگ فرهنگي اسلامي بين المللي كه روند توسعه و پيشبرد دستاوردهاي عظيم علمي دانشمندان مسلمان را طي دوازده قرن گذشته بنماياند،2) گسترش فرهنگ تحقيق و پژوهش در جامعه كه ضرورت آن بيش از هر زمان ديگري احساس مي شد،3) آگاهي پژوهشگران از وجود منابع مكتوب گردآوري شده در يك مركز بزرگ و آشنايي بيشتر آنان با ميراث اسلامي كه در علوم و فنون مختلف نگارش يافته، و نام بسياري از آنها در منابع موجود نيامده، از طريق تدوين و انتشار فهرست آنها، 4) گردآوري نسخه هاي خطي نفيس اسلامي و تمركز آنها در يك مركز بزرگ، به منظور جلوگيري از تاراج اين ثروت ملي كه پيوسته از سوي سوداگران بين المللي از كشورهاي اسلامي خارج مي گرديد، 5) اولويت دادن به گردآوري نسخه هاي خطي كهن و يا نسخه هاي اصل به خطوط مولفان كه از اعتبار و اصالت مربوط به هريك برخوردارند و تمركز آنها در يك مركز براي استفاده پژوهشگران، 6) تهيه و جمع آوري تصوير و ميكروفيلم و بايگاني از نسخه هاي خطي نفيس اسلامي كه در صد سال اخير از ايران و يا كشورهاي اسلامي خارج شده و هم اكنون در كتابخانه هاي ديگر ملل قرار دارد. همچنين تمركز آنها به منظور دستيابي پژوهشگران، 7) تحويل اين گنجينه عظيم بشري به نسلهاي بعدي تا از فرهنگ سرشار نياكان خود آگاهي يابند و بتوانند در تدوين تاريخ علم از اين ميراث مكتوب، كه تنها كليد راهيابي به آن است، استفاده نمايند، 8) حفظ و حراست از ذخاير مكتوب اسلامي كه از لابه لاي حوادث روزگار(از جمله آتش سوزي و بي توجهي زمامداران بي كفايت و علم ستيز به ميراث مكتوب، اوج گيري و تشديد اختلافات مذهبي و فرقه اي در طول اعصار، سيل و زمين لرزه) به ما رسيده است. نيز بازسازي و ترميم و تهيه ميكروفيلم از آنها به منظور پيشگيري از فرسايش بيشتر اين ميراث بشري. با مقايسه نسخه هاي خطي موجود در كتابخانه هاي كشورهاي اسلامي پيش از هجوم مغولان و پس از آن، به خوبي، وسعت و دامنه اين خسارتها را مي توان به دست آورد. قطب الدين نهروالي در الاعلام باعلام بيت الله الحرام نوشته است: در حمله مغولان به بغداد در سال 656 ق/1258 م، كه منجر به سقوط بغداد و انقراض خلافت عباسيان گرديد، مغولان كتابها و تاليفات مسلمانان را كه در خزانه ها و مساجد و كتابخانه هاي بغداد و در مدارس، به ويژه در بيت الحكمه، قرار داشت، به دجله ريختند، همچنين در نيشابور كه يكي از مراكز مهم علمي اسلامي در سده پنجم و ششم هجري به شمار مي آمد، تركمانان غز، كتابخانه بزرگ مسجد عقيل و پنج كتابخانه ديگر را سوزاندند و يا به تاراج بردند (الكامل، ابن اثير، 9/74). كتابخانه هاي مرو و هرات نيز از مغولان مصون نماند و در يورشي وحشيانه تمامي مراكز فرهنگي، به ويژه كتابخانه ها را آتش زدند. همچنين كتابخانه صاحب بن عباد در ري كه به گفته تاريخ نگاران حمل آن با كمتر از چهارصد شتر انجام نمي شد، در حمله سلطان محمود غزنوي به اين شهر، كتابهاي كلامي، فلسفي، نجومي و معتزلي از اين كتابخانه خارج شد و به دستور وي آنها را آتش زدند (الحضاره الاسلاميه في القرن الرابع الهجري، 1/203- 326). در شهر اصفهان نيز كتابخانه نفيس مسجد جامع در اوايل سده ششم هجري به دست اسماعيليه طعمه حريق گرديد (الكامل، ابن اثير، 8/305). اين كتابخانه براساس چندين سند رسمي، از سوي بنيانگذار معظم آن، وقف عام گرديده و تمامي كتابها و تجهيزات و ساختمان اصلي و فرعي و وابسته به آن، اعم از منقول و غيرمنقول، جزء موقوفه است. مقررات آيين نامه و اساسنامه كتابخانه براساس همان شرايط و مقرراتي است كه در وقفنامه هاي ياد شده بر آنها تاكيد گرديده است. همچنين طي مصوبه اي در تاريخ 7/8/1376 در مجلس شوراي اسلامي اين كتابخانه در فهرست نهادهاي رسمي عمومي و غير دولتي ثبت گرديد. آيت الله مرعشي از نخستين روز آغاز به كار كتابخانه در سال 1345 ش توليت و رياست آن را به فرزند ارشد و وصي خود حجت الاسلام دكتر سيد محمود مرعشي، واگذار كرد. نيز به تصريح همين وقفنامه ها، توليت كتابخانه بايستي در خاندان معظم له موروثي باشد، البته با شرايط مندرج در آن، با تقديم طبقه سابق بر لاحق اين كتابخانه از لحاظ تعداد و كيفيت نسخه هاي نفيس كهن خطي اسلامي، نخستين كتابخانه در كشور ايران و سومين كتابخانه در جهان اسلام به شمار مي آيد. همچنين نزد پژوهشگران و محققان داخلي و خارجي از شهرت و اعتبار خاص برخوردار است. خدمات روبه گسترش اين كتابخانه به گونه اي است كه به ياري خداوند در آينده اي نه چندان دور، در رديف نخستين كتابخانه هاي جهان اسلام قرار خواهد گرفت. بخش نسخه هاي خطي، با 000/60 عنوان، شامل كهن ترين نسخه هاي خطي - از جمله قرآن كهني به خط كوفي، نوشته شده در اواخر سده دوم و سوم هجري - است، كه فهرست اين بخش، تاكنون در 30 جلد انتشار يافته و احتمالا به 60 جلد خواهد رسيد. نيز، بخش كتب چاپ سنگي، شامل 000/30 نسخه. بخش اسناد مكتوب، شامل 000/100 سند دستنويس قديمي، و بخش اسناد غيرمكتوب، شامل آثار علمي و فني و هنري، همچون سكه هاي قديمي، آلات نجومي قديم - از جمله اسطرلاب - و... مي باشد. نيز، بخش مخزن كتاب هاي چاپي، شامل 000/500/1 جلد كتاب است، كه 3 طبقه از فضاي اين كتابخانه را به خود اختصاص داده است. تعداد اعضاي اين كتابخانه، 000/45 نفر مي باشد. البته اين رقم ها، برخي مربوط به سال 1382 ش هستند و ممكن است بر مقدار آنها افزوده شده باشد. آيت الله مرعشي نجفي - قدس سره الشريف - كه به حق از فرهنگيان بزرگ ميراث اسلامي در چهار سده اخير به شمار مي آيد، از ديرباز ضرورت اين بازشناسي فرهنگي را احساس نمود و از سنين جواني در جمع آوري ذخاير و ميراث عظيم فرهنگي علماي اسلامي لحظه اي درنگ را جايز ندانست. كوششهاي پيگير و گسترده ايشان زماني آغاز شد كه غارتگران بين المللي تلاشي همه جانبه را براي تاراج اين ميراث بشري آغاز كرده بودند. آيت الله مرعشي تا مدتها، يك تنه آثار ارزشمند و نسخه هاي بسيار نفيس اسلامي را از چنگ نااهلان بيرون آورد. همو بود كه از دوران جواني و آغاز تحصيلات عاليه، و آن گاه كه طلبه اي جوان بود، با چشمپوشي از نيازهاي ضروري، مانند خوراك و پوشاك، به جمع آوري ذخاير اسلامي پرداخت. اقدامات موثر ايشان، برخي از عالمان و فرزانگان اسلامي را واداشت كه آنها نيز به جمع آوري ميراث علمي دانشمندان همت گمارند. حاصل اين تلاشها و فداكاريها، وجود كتابخانه ا ي است كه اكنون شهره آفاق است و يكي از بزرگترين كتابخانه هاي جهان اسلام به شمار مي آيد. مراحل شكل گيري كتابخانه، مرحله نخست، هسته اوليه اين كتابخانه هنگامي كه موسس بزرگوار كتابخانه در نجف اشرف به تحصيل اشتغال داشتند شكل گرفته است. در آن روزگار ارزش و اهميت ميراث اسلامي بر همگان روشن نبود. ايشان نخست فهرستي از كتابهاي ارزشمند خطي و چاپي نادر را كه در كمتر كتابخانه اي يافت مي شد تهيه كرد، به اميد آن كه بتواند به تدريج آنها را به دست آورد. عدم تمكن مالي و رقيبان قدرتمندي كه ميراث فرهنگي اسلام را از كشورهاي اسلامي خارج مي ساختند، دو مشكل اساسي برسر راه ايشان بود. مي گويند روزي بر سرخريد يك نسخه خطي با نماينده كنسول انگليس در عراق درگير شد و شبي را در زندان سپري نمود. آيت الله مرعشي با انجام نماز و روزه استيجاري، حذف يك وعده غذاي روزانه، كاستن بخشي از مخارج زندگي و كار شبانه در كارگاههاي برنج كوبي در نجف اشرف، پس از فراغت از درس و بحث، با انگيزه و عشق سرشار به جمع آوري ميراث و ذخاير اسلامي و فائق آمدن بر مشكلات و شكنجه هاي روحي، كه در مسير اين هدف مقدس قرار داشت، سرانجام به جمع مجموعه اي نفيس از نسخه هاي خطي و كتابهاي چاپي ناياب توفيق يافت. هنگامي كه ايشان طلبه بود و در نجف اشرف با شهريه اي اندك زندگي مي كرد، بارها اتفاق مي افتاد كه ترجيح مي داد با اين مبلغ كم نيز كتاب بخرد. روزي هم پس از تحمل گرسنگي چند روزه، با پول ناچيزشان كتابي خريده و آن را در آغوش گرفته بودند كه ناگاه بر زمين مي افتند، ليكن همچنان كتاب را در آغوش خود مي فشرده اند. گاه با گرو گذاشتن عبا و قبا و يا ديگر لباسهايشان كتاب تهيه مي كردند. انتقال كتابخانه، با مهاجرت ايشان از عراق به ايران در سال 1342 و مجموعه فراهم شده نيز به ايران انتقال يافت، و در منزل شخصي خويش به نگاهداري از آنها پرداخت، و سپس به جمع آوري ديگر نسخه هاي نفيس همت گمارد. در همان دوران، استادان مشهور دانشگاه به قم مي آمدند و از نسخه هاي نفيس موجود در منزل ايشان - كه در هيچ كتابخانه اي يافت نمي شد - بهره مي گرفتند. شيخ آقا بزرگ تهراني در تاليف الذريعه از كتابخانه معظم له بيشترين بهره را برده و در جاي جاي اين اثر از ايشان ياد مي كند. جمع آوري تدريجي كتابها و استقرار آنها در چند اتاق در منزل، ايشان را با كمبود جا مواجه ساخت. از اين رو، نخست 278 نسخه خطي نفيس را، كه بيشتر به فارسي بودند، به كتابخانه دانشكده معقول و منقول دانشگاه تهران اهدا نمود، كه در مقدمه جلد اول فهرست نسخه هاي خطي آن كتابخانه، بدان اشاره شده است. سپس شمار بسياري از نسخه هاي خطي و چاپي ديگر خود را به كتابخانه هاي آستان قدس رضوي(ع) در مشهد مقدس و آستانه حضرت معصومه(ع) در قم، آستانه حضرت شاه چراغ در شيراز، آستانه حضرت عبدالعظيم در شهر ري و مدرسه فيضيه در قم هديه كردند، كه مجموعا به هزاران جلد مي رسد. مرحله دوم، آيت الله مرعشي پس از تاسيس يكي از چهار مدرسه علمي بزرگ در قم، به نام مدرسه مرعشيه، در سال 1385 ق/ 1965 م، نخست كتابخانه كوچكي در دو اطاق مدرسه مزبور پي افكند. آن گاه در سوم شعبان همان سال (1344 ش) با انتقال مجموعه اي از كتابهاي چاپي و بخشي از نسخه هاي خطي به طبقه سوم مدرسه مرعشيه، با حضور معظم له و بسياري از علما و مدرسان حوزه علميه قم - كتابخانه جديد گشايش يافت. مرحله سوم، استقبال روزافزون پژوهشگران و محققان، اين كتابخانه را با كمبود جدي فضا مواجه ساخت. سرانجام چهار سال بعد، زميني به مساحت هزار مترمربع، روبه روي مدرسه مرعشيه كه كتابخانه در طبقه سوم آن قرار داشت، خريداري گرديد و در سال 1390 ق به دست شخص آيت الله مرعشي نجفي(ره) با بيش از شانزده هزار جلد كتاب خطي و چاپي، با حضور تعداد بسياري از استادان و محققان و طلاب حوزه قم افتتاح گرديد. هجوم علاقمندان و مشتاقان استفاده از ذخاير آن كتابخانه، ديگر بار مسئولان را بر آن داشت تا در سال 1358 ش پانصد مترمربع ديگر از زمينهاي سمت غربي كتابخانه را خريداري كنند و به آن ضميمه نمايند. به اين ترتيب، مجموع زيربناي كتابخانه در پنج طبقه، بالغ بر 4500 مترمربع گرديد. مرحله چهارم، استقبال بي نظير حوزويان و دانشگاهيان، بار ديگر كتابخانه را با كمبود فضا روبه رو كرد. لذا ساختمان قديمي شركت بيمه ايران از سوي دولت به كتابخانه اهدا شد و توليت كتابخانه نيز تعدادي از خانه هاي پيرامون كتابخانه را خريداري كرد، و در مجموع، غير از ساختمان قديمي كتابخانه، زمين آن بالغ بر 2400 متر گرديد. سپس بررسي و مطالعات آزاد براي آماده سازي نقشه هاي اجرايي ساختمان جديد آغاز گشت. بدين منظور، كارشناسان ايراني، در طول يك سال و اندي، با سفر به كشورهاي مختلف جهان، از ساختمان كتابخانه هاي مهم آنها بازديد كردند و پس از بررسي نهايي آماده و آنگاه طي مراسمي، در تيرماه 1369 ش، در پي گزارش مشروح توليت كتابخانه، نخستين كلنگ ساختمان جديد را به زمين زدند. در اين مراسم، تني چند از شخصيتهاي برجسته حضور داشتند و متاسفانه معظم له 47 روز بعد روي در نقاب خاك كشيد و پايان كار ساختمان جديد را مشاهده نكرد. به جزء مرحله نخست، همه مراحل بعدي با پيگيري و كوشش جدي متولي كتابخانه به انجام رسيده است. *منبع: كتاب گلشن ابرار و دايره المعارف تشيع * كتابخانه آيت الله مرعشي نجفي از لحاظ تعداد و كيفيت نسخه هاي نفيس خطي اسلامي، در ايران نخستين كتابخانه محسوب مي شود و خدمات روبه گسترش اين كتابخانه به گونه اي است كه به زودي در رديف بزرگ ترين كتابخانه هاي جهان اسلام قرار خواهد گرفت. در اين كتابخانه، بيش از 60000 نسخه خطي وجود دارد * آيت الله مرعشي نجفي كار جمع آوري كتاب و تهيه هزينه لازم را با انجام نماز و روزه استيجاري، حذف يك وعده غذاي روزانه كاستن از هزينه هاي زندگي، كار شبانه در كارگاه هاي برنج كوبي و اموري از اين قبيل آغاز كرد. بارها رنج گرسنگي را تحمل كرد تا بتواند كتابي بخرد و آن را در كتابخانه كوچك و شخصي خود قرار دهد. همين پشت كار و همت سبب شد كه بتواند يكي از عظيم ترين كتابخانه هاي جهان اسلام را پديد آورد . * منبع: روزنامه جمهوری اسلامی، دوشنبه 7 شهریور 1390